ΕΑΝ ΘΕΛΕΤΕ
ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ
ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΑΤΩ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΕΣ ΞΕΝΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ
ΕΓΚΩΜΙΟΝ ΕΙΣ ΤΟΝ ΟΣΙΟΝ ΠΑΤΕΡΑ ΗΜΩΝ ΕΦΡΑΙΜ
(σελίδες 820 – 850 )
ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ
(σελίδες 1253 – 1268 )
(σελίδες xxix – xxxiii )
ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΦΡΑΙΜ ΤΟΥ ΣΥΡΟΥ
(σελίδες xxxiv – xxxix )
ΠΑΛΛΑΔΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΕΛΕΝΟΠΟΛΕΩΣ
(σελίδες xxxix – xL )
(σελίδες xLi — xLiv )
(σελίδες 230 – 247 )
Ο Όσιος Εφραίμ ο Σύρος
Икона. Византия. XIV в.
Монастырь св. Екатерины на Синае.
Όσιος Εφραίμ ο Σύρος.
Εικόνα Βυζαντινή τού 14ου αιώνα μ.Χ.
στην Ιερά. Μονή Αγίας Αικατερίνης στο Σινά. Αίγυπτος
Ἤκουσε γλῶτταν ψαλμικῶς, ἣν οὐκ ἔγνω,
Ἐφραίμ, ἄνω καλοῦσαν, ὁ γλῶσσαν Σῦρος.
Εἰκάδι ὀγδοάτῃ Νόες Ἐφραὶμ θυμὸν ἀπηῦρον.
Βιογραφία
Ο Όσιος Εφραίμ καταγόταν από την Ανατολή και γεννήθηκε στην πόλη Νίσιβη της Μεσοποταμίας πιθανώς το 308 μ.Χ. ή και ενωρίτερα. Ήκμασε επί Μεγάλου Κωνσταντίνου (324 – 337 μ.Χ.), Ιουλιανού του Παραβάτου (361 – 363 μ.Χ.) και των διαδόχων αυτού. Από την μικρή του ηλικία διδάχθηκε την πίστη και την αρετή από τον Επίσκοπο της γενέτειράς του Ιάκωβο (309 – 364 μ.Χ.), ο οποίος και τον χειροτόνησε διάκονο, αλλά ο Όσιος αρνήθηκε να λάβει μεγαλύτερο αξίωμα.
Прп. Ефрем Сирин.
Фреска Начало XIV вреска церкви Успения Богородицы
в Протате. Афон. Начало
Мануил Панселин.
Όσιος Εφραίμ ο Σύρος.
Τοιχογραφία (Fresco) στίς αρχές τού 14ου αιώνα μ.Χ.
στον Ιερό Ναό τής Κοιμήσεως της Θεοτόκου
στο Πρωτάτο. Καρυές. Άγιο Όρος
έργο τού αγιογράφου Μανουήλ Πανσέληνου
Месяцеслов (фрагмент).
Фреска. Афон (Ватопед). 1721 г.
Τοιχογραφία (Fresco) τού έτους 1721 μ.Χ.
σειρά Μηνολόγιο στην
Ιερά Μονή Βατοπαιδίου. Άγιο Όρος
Мозаика кафоликона монастыря Неа Мони, середина XI века
Μωσαϊκό στα μέσα τού αιώνα 11ου αιώνα μ.Χ.
στο Καθολικό της Ιεράς Νέας Μονής στην Χίο
Миниатюра Начало XVI в из Лествицы и
Паренесиса Ефрема Сирина.
Русь. РГБ. Москва.
Όσιος Εφραίμ ο Σύρος.
Μικρογραφία (Μινιατούρα) στίς αρχές τού 16ου αιώνα μ.Χ.
από τις Ομιλίες τής Κλιμακος τού Αγίου Ιωάννου
στην Κρατική Βιβλιοθήκη Μόσχας. Ρωσία
Ακολούθησε πολύ νωρίς τον μοναχικό βίο και με το φωτισμό του Παρακλήτου έγραψε πάρα πολλά συγγράμματα πνευματικής και ηθικής οικοδομής. Γι’ αυτό και θαυμάζεται για το πλήθος και το κάλλος των έργων του. Γνώστης ακριβής όλων των δογματικών θεμάτων, ήξερε να καταπολεμά τις αιρέσεις και να υπερασπίζει με θαυμάσια σαφήνεια την Ορθοδοξία. Ήταν εκείνος που κατατρόπωσε σε διάλογο τον αιρετικό Απολλινάριο και οδήγησε πολλούς αιρετικούς να επιστρέψουν στην πατρώα ευσέβεια.
Избранные святые.
Икона. Византия. X в. 34,5 х 25,2.
Монастырь св. Екатерины на Синае. Египет.
Εικόνα Βυζαντινή τού 10ου αιώνα μ.Χ.
στην Ιερά. Μονή Αγίας Αικατερίνης στο Σινά. Αίγυπτος
Прпп. Феодосий и Ефрем.
Фреска Около 1318 г.церкви Благовещения.
Грачаница. Косово. Сербия.
Όσιοι Θεοδόσιος και Εφραίμ.
Τοιχογραφία ( Fresco) τού έτους 1318 μ.Χ.
στην Εκκλησία του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου
τής Ιεράς Μονής Γκρατσάνιτσα. Κοσσυφοπέδιο. Σερβία.
Иоанн Предтеча, Евфимий Великий и Ефрем Сирин, прп.;
Балканы. Сербия. Печ; XVII в.; мастер: Георгий Митрофанович; местонахождение: Сербия. Косово. Печская Патриархия. Церковь св. Димитрия. Неф
Ο Ιωάννης ο Βαπτιστής, Ευθύμιος ο Μέγας και Εφραίμ ο Σύρος, Τοιχογραφία τού έτους 1620 μ.Χ.
στον Ιερό Ναό τού Αγιου Δημητρίου
τής Πατριαρχικῆς Ιεράς Μονής Πεκίου (Πετς). Κοσσυφοπέδιο. Σερβία.
έργο τού Γεώργιο Μιτροφάνοβιτς(σχετικά με την προσωπικότητά του, σχεδόν τίποτα δεν είναι γνωστό, εκτός από το ότι ήταν ένας μοναχός τής Ιεράς Μονής Χιλανδαρίου. Από τους σύγχρονους Σέρβους καλλιτέχνες εἶναι αξιοσημείωτα διαφορετικός. Οι ρίζες του στυλ του πρέπει να αναζητηθούν στην Ελλάδα, την Κρήτη και τον Άθω. Επιπλέον, φαινόταν να γνωρίζει πολύ καλά την ιστορία της ορθόδοξης εικονογραφίας: Βυζαντινή, Σερβική, Ρωσική. Δεν πέρασε από την προσοχή του και βρίσκει τους σύγχρονους δυτικούς καλλιτέχνες. Οι ιστορικοί τέχνης τόν θεωρούν τον καλύτερο σερβικό ζωγράφο της εποχής του.Το 1620 μ.Χ. ο καλλιτέχνης ζωγράφισε τήν Πατριαρχική Ιερά Μονή Πεκίου (Πετς) στο Κοσσυφοπέδιο. Αυτά τα έργα δεν διατηρήθηκαν).
Прпп. Ефрем Сирин и Стефан Новый.
Фреска. Сербия.
Όσιοι Εφραίμ ο Σύρος και Στέφανος ο Νέος.
Τοιχογραφία (Fresco) Σερβία.
Όταν, διά της συνθήκης του έτους 363 μ.Χ., που υπέγραψε ο διάδοχος του Ιουλιανού του Παραβάτου, Ιοβιανός (363 – 364 μ.Χ.), η Νίσιβης παραδόθηκε στους Πέρσες, ο Όσιος Εφραίμ εγκατέλειψε την πατρίδα του και ήλθε στην Έδεσσα, όπου ασκήτεψε σε παρακείμενο όρος. Το έτος 370 μ.Χ. επισκέφθηκε τον Μέγα Βασίλειο στην Καισάρεια της Καππαδοκίας και λίγο αργότερα τους Πατέρες και Ασκητές της Αιγύπτου.
Ο Όσιος Εφραίμ κοιμήθηκε ειρηνικά το έτος 373 μ.Χ. και η Σύναξή του ετελείτο στο Μαρτύριο της Αγίας Ακυλίνας, στην περιοχή Φιλοξένου, κοντά στην αγορά.
Преставление прп. Ефрема.
Фреска. 1527 г.
Собор монастыря св. Николая. Метеоры. Греция.
Феофан Критский.
Κοίμηση τού Οσίου Εφραίμ τού Σύρου.
Τοιχογραφία (Fresco) τού έτους 1527 μ.Χ.
στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Νικολάου Αναπαυσά στα Μετέωρα
έργο τού Θεοφάνη τού Κρητός
Преставление прп. Ефрема.
Икона. Греция. 1457 г. 51.5 х 69.
Византийский музей. Афины.
Κοίμηση τού Οσίου Εφραίμ τού Σύρου.
Εικόνα τού έτους 1457 μ.Χ. στο Βυζαντινό Μουσείο. Αθήνα.
Kοίμηση τού Οσίου Eφραίμ τού Σύρου –
15ος αι. μ.Χ. – Φανάρι, Κωνσταντινούπολη
Η τοιχογραφία της Κοιμήσεως τού Οσίου Εφραίμ τού Σύρου
που ευρίσκεται στην βόρεια κεραία τής σταυρόσχημης τράπεζας
τής Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου Αγίου Όρους.
Η νεόχτιστη τράπεζα διακοσμήθηκε, σύμφωνα με την επιγραφή ιστορήσεώς της, από τον μοναχό Μακάριο Γαλατσιάνο
το έτος 1786 μ.Χ.
Прп. Ефрем Сирин. Миниатюра Минология Василия II.
Константинополь. 985
г. Ватиканская библиотека. Рим.
Κοίμηση τού Οσίου Εφραίμ τού Σύρου.
Μικρογραφία (Μινιατούρα) στό Μηνολόγιο τοῦ Βασίλειος Β ‘. 985 μ.Χ. Κωνσταντινούπολη.
Τώρα εὑρίσκεται στήν Βιβλιοθήκη τοῦ Βατικανοῦ. Ρώμη
Успение Ефрема Сирина, прп. Палладий Антиохийский (Сирийский), прп. (28 января)
Менологий 26-29 января; Византия. Греция; XIV в.; памятник: Византийский менологий (Byzantine illumination Menologion); 10 x 13 см.; местонахождение: Англия. Оксфорд. Бодлеанская Библиотека (Bodleian Library)
Κοίμηση τού Οσίου Εφραίμ τού Σύρου, Άγιος Παλλάδιος Αντιοχείας
Βυζαντινό Μηνολόγιο τού Ιανουάριου (26 – 29) τού 14ου αιώνα μ.Χ. και ευρίσκεται Αγγλία. Βιβλιοθήκη Bodleian στην Οξφόρδη. Αγγλία
Η βιβλιοθήκη Μπόντλιαν είναι η βασική βιβλιοθήκη για έρευνα στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, μια από τις παλαιότερες στην Ευρώπη και δεύτερη σε μέγεθος στο Ηνωμένο Βασίλειο
Ιερά Λείψανa
Αποτμήματα του Ιερού Λειψάνου του Αγίου βρίσκονται στις Μονές Μεγ. Λαύρας Αγίου Όρους και Μεγ. Σπηλαίου Καλαβρύτων και στην Λαύρα Αγίου Αλεξάνδρου Νέβσκι Αγίας Πετρουπόλεως.
Moaştele Sfântului Efrem Sirul, Macarie Egipteanul şi Teoctist Mucenicul
Αποτμήματα τών Ιερών Λειψάνων τών Αγίων
Εφραίμ τού Σύρου, Μακαρίου τού Αιγυπτίου καί Μάρτυρος Θεοκτίστου
ευρίσκονται στην Ιερά Μονή Μεγάλου Σπηλαίου Καλαβρύτων
Η δεξιά χείρα του Οσίου Εφραίμ του Σύρου στην Ιερά Γυναικεία Κοινοβιακή Μονή Οσίου Εφραίμ τού Σύρου στο χωριό Κονταριώτισσα στην Κατερίνης Πιερίας
in zona pustiului egiptean, la Sf Paisie cel Mare (Avva Bishoi) putem da marturie si astazi, vizitand Manastirea Sirienilor din desertul Nitriei – Wadi Natrun.
In manastire se afla moastele Sf Efrem Sirul…
Στην περιοχή της αιγυπτιακής ερήμου, στον Άγιο Βαζόη, μπορούμε να δούμε σήμερα, επισκέπτοντας τη Μονή των Συρίων στην έρημο της Νιτρίας – Wadi Natrun.
Στο μοναστήρι βρίσκονται τα λείψανα του Αγίου Εφραίμ …
Si tot acolo, langa intrare, se afla copacul vechi de 1600 de ani si care chiar astfel este denumit: Copacul Sf Efrem Sirul!
Και εκεί, κοντά στην είσοδο, υπάρχει το παλιό δέντρο 1600 ετών, το οποίο είναι το Δέντρο του Αγίου Εφραίμ Σύρου
Святые мощи преподобного Ефрема Сирина доступны для поклонения в храме вмц. Екатерины на Всполье.
Απότμημα απο τα ιερά λείψανα τού Αγίου Εφραίμ του Σύρου που ευρίσκεται στον Ιερό Ναό τής Αγίας Μεγαλομάρτυρος Αικατερίνης στην Μόσχα
Частица мощей преподобного Ефрема Сирина.
хранится в Обыденском храме в
Απότμημα λειψάνου τού ΑγίουΕφραίμ τού Σύρου
στον Ιερό Ναό τού Προφήτη Ηλία στην περιοχή Obydenskiy στην Μόσχα. Ρωσία,
Данилов ставропигиальный мужской монастырь
Σταυροπηγιακή Μονή Αγίου Δανιή΄στην Μόσχα. Ρωσία
Это дар протоиерея Сергия Суздальцева (1933–2014), настоятеля храма Живоначальной Троицы на Воробьевых горах, принесенный Свято-Данилову монастырю в юбилейный год 1000-летия Крещения Руси – 15.VI.1988, – о чем свидетельствует вкладная надпись на нижнем поле рамы ковчега. Серебряная рама украшена чеканными и гравированными изображениями. Средник закрыт серебряным окладом с крестообразными прорезями. В восемь рядов, по семь в каждом ряду, здесь покоятся частицы мощей святых апостолов и евангелистов Матфея, Марка, Луки; святых апостолов Варфоломея, Филиппа, Фомы, Иакова Зеведеева, Иакова брата Божия, Андрея Первозванного; святителя Николая, архиепископа Мир Ликийских, Чудотворца; архидиакона Стефана; великомученицы Екатерины; мученицы Ирины и других великих угодников Божиих.
В накладной серебряный четырехконечный крест по центру средника вложены бесценные святыни: частицы Гроба Господня, древа Животворящего Креста Господня и мощей Вселенских учителей и святителей Василия Великого, Григория Богослова и Иоанна Златоуста. На раме вверху, в овальном картуше, изображен Господь Саваоф, на боковых полях – Ангелы, обращенные к мощевику.
«Неоскудевающим сокровищем благодати» называют в Православии мощи святых угодников Божиих. Преподобный Ефрем Сирин писал о поклонении святым мощам: «И по смерти действуют святые, как живые: исцеляют больных, изгоняют бесов и силой Господа отражают всякое лукавое влияние их мучительского владычества. Ибо святым мощам всегда присуща чудодейственная благодать Святого Духа».
Αυτό το δώρο Πρωτοπρεσβύτερος Sergii Suzdaltseva (1933-2014), εφημέριος της εκκλησίας της Αγίας Τριάδας στην Sparrow Hills, φέρνοντας την Ιερά Μονή Αγίου Δανιήλ της 1000ή επέτειο του Βαπτίσματος των Ρως στην επέτειο – 15.VI.1988, – Αφαιρούμενη, όπως αποδεικνύεται από την επιγραφή στο κάτω περιθώριο του κιβωτό του πλαισίου . Ασημένια κορνίζα διακοσμημένη με ανάγλυφα και χαραγμένο εικόνες. Το επίκεντρο είναι κλειστό ασημένια κορνίζα με σταυρό υποδοχές. Οι οκτώ σειρές των επτά στη σειρά, εδώ βρίσκονται τα λείψανα των Αγίων Αποστόλων και των ευαγγελιστών Ματθαίου, του Μάρκου, του Λουκά? Αγίου Βαρθολομαίου Αποστόλων, ο Φίλιππος, Θωμάς, Ιάκωβος ο γιος του Ζεβεδαίου, και ο James, ο αδελφός του Θεού, Andrew? Ο Άγιος Νικόλαος, Αρχιεπίσκοπος Μύρων της Λυκίας, του Θαυματουργού? Αρχιδιακόνου Στεφάνου? Αικατερίνη η Μεγάλη? Μάρτυρας Ειρήνη και άλλων μεγάλων αγίων.
Το τιμολόγιο ασημένια τεσσάρων διασχίζουν το κέντρο κολώνα επενδύσει ανεκτίμητα κειμήλια: ένα σωματίδιο του Αγίου Τάφου, του Τιμίου Σταυρού και τα λείψανα του δέντρου των Οικουμενικών εκπαιδευτικοί και οι Ιεράρχες Βασίλειος ο Μέγας, Γρηγόριος ο Θεολόγος και Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Στην κορυφή του πλαισίου σε ένα οβάλ διακοσμητικό πλαίσιο, δείχνει ο Κύριος των δυνάμεων, στις πλευρές των πεδίων – άγγελοι που αντιμετωπίζει η λειψανοθήκη.
«Αδιάλειπτη θησαυρό της χάριτος” ονομάζεται στην Ορθόδοξη λείψανα των αγίων. Αγίου Εφραίμ του Σύρου έγραψε για τη λατρεία των ιερών λειψάνων, “Και υπάρχουν άγιοι, σαν να ζουν σε θάνατο: να θεραπεύσει τα άρρωστα, εκβάλλει δαιμόνια, και η δύναμη του Κυρίου αντανακλούν κάθε κακό επιρροή των muchitelskogo κανόνα τους. Για τα ιερά λείψανα είναι πάντα συνυφασμένες με την θαυματουργή χάρη του Αγίου Πνεύματος. “
БРЯНСКИЙ КАФЕДРАЛЬНЫЙ СОБОР ВО ИМЯ СВЯТОЙ ТРОИЦЫ
Καθεδρικός Ναός τής Αγίας Τριάδος, Μπριάνσκ, Λεωφόρος Λένιν, 58 Ρωσία
Пророк, Предтеча и Креститель Господень Иоанн
Равноап. Мария Магдалина
Свт. Иоанн Златоуст
Свт. Григорий Богослов
Свт. Николай, архиеп. Мир Ликийских
Свт. Кирилл, архиеп. Александрийский
Свт. Игнатий Брянчанинов, еп. Кавказский
Свт. Димитрий, митр. Ростовский
Свт. Лука исп., архиеп. Симферопольский
Свт. Филарет, митр. Киевский
Свт. Исаия, еп. Ростовский
Свт. Иннокентий, митр. Московский
Свт. Иоанн, митр. Тобольский
Сщмч. Игнатий Богоносец
Сщмч. Владимир, митр. Киевский
Сщмч. Харалампий
Вмч. и целитель Пантелеимон
Мч. Вонифатий Тарсийский
Мц. София Римская
Мц. Валентина Палестинская
Прп. Сергий Радонежский
Прп. Серафим Саровский
Прп. Ефрем Сирин
Прп. Савва Освященный
Прп. Алексий, человек Божий
Прп. Нестор Летописец
Прп. Антоний Дымский
Прп. Амфилохий Почаевский
Прп. Василий Площанский
Прп. Иов Почаевский
Прп. Мария Египетская
Прав. Симеон Верхотурский
Прав. Иоанн Кормянски
Ο Προφήτης, Προδρόμου και Βαπτιστού του Κυρίου Ιωάννη
Ravnoap. Μαρία Μαγδαληνή
St. Ιωάννης ο Χρυσόστομος
St. Γρηγόριος ο Θεολόγος
St. Νικολάου, ο Αρχιεπίσκοπος. Myra
St. Κύριλλος, ο Αρχιεπίσκοπος. αλεξανδρινός
St. Bryanchaninov Ιγνάτιος, επίσκοπος. Καυκάσιος
St. Δημήτρη, ο Μητροπολίτης. Ροστόφ
St. Luke App., Arch. Συμφερούπολη
St. Filaret, Μητροπολίτης. Κίεβο
St. Ησαΐας, επίσκοπος. Ροστόφ
St. Αθώα, Μητροπολίτης. Μόσχα
St. Ιωάννης, Μητροπολίτης. Τομπόλσκ
Ιερομάρτυς. Ιγνάτιος Αντιοχείας
Ιερομάρτυς. Vladimir, Μητροπολίτης. Κίεβο
Ιερομάρτυς. Χαραλάμπη
Μεγαλομάρτυρος. και Θεραπευτής Παντελεήμονα
Mn. Βονιφάτιος της Ταρσού
Mc. Sofia Ρωμαϊκή
Mc. Valentine Παλαιστινιακή
Οσιου Σεργίου του Ραντονέζ
Οσιος Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ
Οσιος Εφραίμ ο Σύρος
Οσιου Σάββα του Ηγιασμένου
Οσιος Αλέξιος της Ρώμης
Οσιος Νέστωρ ο χρονογράφος
Οσιος Anthony Dymsky
Οσιος . Αμφιλόχιος Pochaev
Οσιος Βασίλειος Ploschansky
Οσια Job Pochaev
Οσια Μαρίας της Αιγυπτίας
Δικαιώματα. Συμεών Verkhotursky
Δικαιώματα. John Κόρμα
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος πλ. δ’.
Ταῖς τῶν δακρύων σου ῥοαῖς, τῆς ἐρήμου τό ἄγονον ἐγεώργησας· καί τοῖς ἐκ βάθους στεναγμοῖς, εἰς ἑκατόν τούς πόνους ἐκαρποφόρησας· καί γέγονας φωστήρ τῇ οἰκουμένῃ, λάμπων τοῖς θαύμασιν, Ἐφραίμ Πατήρ ἡμῶν ὅσιε, πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τάς ψυχάς ἡμῶν.
Ἕτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ’. Θείας πίστεως.
Ρεῖθρον ἄυλον, ἐν τὴ ψυχή σου, τὸν ζωήρρυτον, πλουτήσας φόβον, κατανύξεως κρατὴρ ἀναδέδειξαι, ὅθεν ἠμᾶς πρὸς ἠθῶν τελειότητα, τοὶς ἱεροίς σου ρυθμίζεις διδάγμασιν. Ἐφραὶμ Ὅσιε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἠμὶν τὸ μέγα ἔλεος.
Κάθισμα
Ἦχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον.
Τὸν θησαυρὸν τῆς σοφίας τῶν μυστηρίων Χριστοῦ, τὸν κρατῆρα τὸν θεῖον τῆς κατανύξεως, ἀνυμνήσωμεν πιστοί, ἐν τῇ μνήμῃ αὐτοῦ· φερωνύμως γὰρ ἀεί, τὰς καρδίας τῶν πιστῶν, εὐφραίνει ἔπεσι θείοις, Ἐφραίμ, ὡς πράκτωρ καὶ μύστης, τῶν τοῦ Κυρίου ἀποκαλύψεων.
Κοντάκιον
Ἦχος β’. Τά ἄνω ζητῶν.
Τήν ὥραν ἀεί, προβλέπων τῆς ἐτάσεως, ἐθρήνεις πικρώς, Ἐφραίμ δάκρυα κατανύξεως· πρακτικός δέ γέγονας, ἐν τοῖς ἔργοις διδάσκαλος ὅσιε· ὅθεν Πάτερ παγκόσμιε, ῥαθύμους ἐγείρεις πρός μετάνοιαν.
Ὁ Οἶκος
Ἰχνηλατεῖν βουλόμενος, Πάτερ, τοῦ Προδρόμου ταῖς τρίβοις, ἐκ τοῦ κόσμου μόνος αὐτὸς ἀπάρας, εἰς ἔρημον κατῴκησας. Βλέπων σε οὖν οὕτω βιοῦντα ὁ ἐχθρὸς τόν δίκαιον, γύναιον πάνυ ἀναιδὲς κατὰ σοῦ διεγείρει, οἰόμενος διὰ τοῦ ἀρχαίου ὅπλου τὴν σὴν ἀνδρείαν καταβαλεῖν, καὶ τὴν ἁγνείαν μολύνειν σου, ἵνα μὴ ἐν τοῖς λόγοις καὶ ἔργοις σου ῥαθύμους ἐγείρῃς πρὸς μετάνοιαν.
Ἐξαποστειλάριον
Ἦχος γ’
Ὁ οὐρανὸν τοῖς ἄστροις
Ὡς ποταμὸς ὑπάρχεις, ῥεῖθρα χρυσόρρυτα βρύων, καὶ τοὺς λαοὺς διεγείρων, τῆς μετανοίας πρὸς τρίβον, Χριστὸν ἱκέτευε Πάτερ, Ἐφραὶμ σωθῆναι τὸν κόσμον.
αρίου
Ο Άγιος Εφραίμ ο Σύρος [1] , διδάσκαλος της μετάνοιας, γεννήθηκε στις αρχές του τέταρτου αιώνα (το ακριβές έτος γέννησής του είναι άγνωστο) στην πόλη Νίσιβις (Μεσοποταμία) σε μια χριστιανική οικογένεια φτωχών αγροτών. Οι γονείς του μεγάλωσαν τον γιο τους με ευσέβεια. Αλλά, διακρινόμενος από την παιδική του ηλικία από μια ευέξαπτη και ευερέθιστη φύση, στη νεότητά του συχνά μάλωνε, διέπραττε απερίσκεπτες πράξεις, ακόμη και αμφισβήτησε την Πρόνοια του Θεού, μέχρι που έλαβε φώτιση από τον Κύριο, η οποία τον οδήγησε στο δρόμο της μετάνοιας και της σωτηρίας. Μια μέρα, κατηγορήθηκε άδικα ότι έκλεψε πρόβατα και ρίχτηκε στη φυλακή. Εκεί, άκουσε μια φωνή σε ένα όνειρο που τον καλούσε σε μετάνοια και διόρθωση της ζωής του. Αθωώθηκε και αφέθηκε ελεύθερος.
Ένα βαθύ αίσθημα μετάνοιας ξύπνησε στον Εφραίμ. Ο νεαρός άνδρας αποσύρθηκε στα γύρω βουνά και έγινε ερημίτης. Αυτή η μορφή χριστιανικού ασκητισμού εισήχθη στη Νίσιβη από τον Αιγύπτιο ερημίτη Ευγένιο, μαθητή του Αγίου Αντωνίου του Μεγάλου.
Ανάμεσα στους ερημίτες, ξεχώρισε ο φημισμένος ασκητής, κήρυκας του Χριστιανισμού και κατήγορος των Αρειανών, Άγιος Ιάκωβος (τιμάται στις 13 Ιανουαρίου), Επίσκοπος της Εκκλησίας της Νίσιβης. Ο Άγιος Εφραίμ έγινε ένας από τους μαθητές του. Υπό την ευγενική καθοδήγηση του αγίου, ο Άγιος Εφραίμ απέκτησε χριστιανική πραότητα, ταπεινότητα και υποταγή στην Πρόνοια του Θεού, η οποία του έδωσε τη δύναμη να υπομένει διάφορους πειρασμούς χωρίς παράπονα. Ο Άγιος Ιάκωβος αναγνώρισε τις υψηλές ιδιότητες του μαθητή του και τις χρησιμοποίησε για το καλό της Εκκλησίας – του εμπιστεύτηκε το κήρυγμα, τη διδασκαλία των παιδιών στο σχολείο και τον πήρε μαζί του στην Α’ Οικουμενική Σύνοδο στη Νίκαια (325). Ο Άγιος Εφραίμ υπηρέτησε τον Άγιο Ιάκωβο με υπακοή για 14 χρόνια μέχρι τον θάνατό του.
Αφού οι Πέρσες κατέλαβαν τη Νίσιβη το 363, ο Άγιος Εφραίμ εγκατέλειψε την έρημο και εγκαταστάθηκε σε ένα μοναστήρι κοντά στην πόλη της Έδεσσας. Εδώ συνάντησε πολλούς σπουδαίους ασκητές που πέρασαν τη ζωή τους στην προσευχή και την ψαλμωδία. Τα σπήλαια ήταν το μόνο τους καταφύγιο και τρέφονταν αποκλειστικά με φυτά. Έγινε ιδιαίτερα κοντά στον ασκητή Ιουλιανό (εορτάζεται στις 18 Οκτωβρίου), ο οποίος μοιραζόταν το πνεύμα της μετάνοιας με αυτόν. Ο Άγιος Εφραίμ συνδύασε τις ασκητικές του εργασίες με τη συνεχή μελέτη του Λόγου του Θεού, αντλώντας από αυτόν τρυφερότητα και σοφία για την ψυχή του. Ο Κύριος του έδωσε το χάρισμα της διδασκαλίας και οι άνθρωποι άρχισαν να έρχονται σε αυτόν, πρόθυμοι να ακούσουν τις οδηγίες του, οι οποίες ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικές επειδή τις ξεκινούσε με αυτομεμψία. Τόσο προφορικά όσο και γραπτά, ο άγιος δίδαξε σε όλους μετάνοια, πίστη και ευσέβεια, και κατήγγειλε την αίρεση του Αρειανού που τότε ταλαιπωρούσε τη χριστιανική κοινωνία. Οι ειδωλολάτρες, ακούγοντας τα κηρύγματα του αγίου, ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό.
Συνέβαλε επίσης σημαντικά στην ερμηνεία της Αγίας Γραφής, εξηγώντας την Πεντάτευχο. Έγραψε πολλές προσευχές και ύμνους που εμπλούτισαν τη λατρεία της Εκκλησίας. Διάσημες προσευχές περιλαμβάνουν προσευχές στην Αγία Τριάδα, στον Υιό του Θεού και στην Υπεραγία Θεοτόκο. Έγραψε ύμνους για την Εκκλησία του για τις δώδεκα μεγάλες εορτές του Κυρίου (τη Γέννηση του Χριστού, το Βάπτισμα του Χριστού), την Ανάσταση και επικήδειους ύμνους. Η προσευχή του μετάνοιας, «Κύριε και Δέσποτα της ζωής μου…», διαβάζεται κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Σαρακοστής και καλεί τους Χριστιανούς σε πνευματική ανανέωση. Από την αρχαιότητα, η Εκκλησία έχει εκτιμήσει ιδιαίτερα τα έργα του Αγίου Εφραίμ: τα έργα του διαβάζονταν σε ορισμένες εκκλησίες σε συγκεντρώσεις πιστών μετά τις Αγίες Γραφές. Και ακόμη και σήμερα, σύμφωνα με τον Καταστατικό Χάρτη της Εκκλησίας, ορισμένες από τις διδασκαλίες του ορίζονται να διαβάζονται κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής. Μεταξύ των προφητών, ο Άγιος Δαβίδ είναι κατεξοχήν ψαλμωδός. Μεταξύ των Αγίων Πατέρων της Εκκλησίας, ο Άγιος Εφραίμ ο Σύρος ήταν κατεξοχήν άνθρωπος της προσευχής. Η πνευματική του εμπειρία τον έκανε μέντορα των μοναχών και βοηθό των ποιμένων της Έδεσσας. Ο Άγιος Εφραίμ έγραψε στα συριακά, αλλά τα έργα του μεταφράστηκαν πολύ νωρίς στα ελληνικά και τα αρμενικά, και από τα ελληνικά στα λατινικά και τα σλαβικά.
Τα πολυάριθμα έργα του αγίου προσφέρουν μια ολοκληρωμένη εικόνα της ζωής των Σύρων ασκητών, με επίκεντρο την προσευχή, ακολουθούμενη από την εργασία για το κοινό καλό των αδελφών τους και την υπακοή. Όλοι οι Σύριοι ασκητές συμμερίζονταν τις ίδιες απόψεις για το νόημα της ζωής. Οι μοναχοί θεωρούσαν την κοινωνία με τον Θεό και την έγχυση της Θείας χάρης στην ψυχή του ασκητή ως τον απώτερο στόχο των ασκητικών τους κόπων. Για αυτούς, αυτή η ζωή ήταν μια περίοδος κλάματος, νηστείας και μόχθου.
«Εάν ο Υιός του Θεού είναι μέσα σας, τότε και η βασιλεία Του είναι μέσα σας. Ιδού, η Βασιλεία του Θεού είναι μέσα σας, αμαρτωλέ. Μπες μέσα στον εαυτό σου, ζήτα πιο επιμελώς, και θα την βρεις χωρίς προσπάθεια. Έξω από εσάς είναι ο θάνατος, και η πόρτα προς αυτόν είναι η αμαρτία. Μπες μέσα στον εαυτό σου, μείνε στην καρδιά σου, γιατί εκεί είναι ο Θεός». Η συνεχής πνευματική νηφαλιότητα και η ανάπτυξη της καλοσύνης στην ψυχή ενός ανθρώπου τον επιτρέπουν να αντιλαμβάνεται την εργασία ως ευδαιμονία, και την αυτοαναγκαστική ως αγιότητα. Η ανταμοιβή ξεκινά από την επίγεια ζωή ενός ανθρώπου, που προετοιμάζεται από τον βαθμό της πνευματικής της τελειότητας. Αυτός που έχει βγάλει φτερά στη γη, λέει ο Άγιος Εφραίμ, πετάει στα ύψη εκεί. Αυτός που καθαρίζει το νου του εδώ θα δει εκεί τη δόξα του Θεού. Στο βαθμό που ο καθένας αγαπά τον Θεό, σε τέτοιο βαθμό θα χορταίνει με την αγάπη Του. Αυτός που έχει καθαρίσει τον εαυτό του και έχει αποκτήσει τη χάρη του Αγίου Πνεύματος ενώ βρίσκεται ακόμα εδώ στη γη, προγεύεται τη Βασιλεία των Ουρανών. Σύμφωνα με τη διδασκαλία του Αγίου Εφραίμ, η απόκτηση αιώνιας ζωής δεν σημαίνει μετάβαση από το ένα βασίλειο της ύπαρξης στο άλλο, αλλά μάλλον επίτευξη μιας «ουράνιας» πνευματικής κατάστασης. Η αιώνια ζωή δεν χορηγείται στον άνθρωπο με μονομερή θέληση του Θεού, αλλά, σαν σπόρος, αναπτύσσεται σταδιακά μέσα του μέσω ασκητικού αγώνα, μόχθου και αγώνα.
Η εγγύηση της θεώσεως μέσα μας είναι το Βάπτισμα του Χριστού, και η κύρια κινητήρια δύναμη της χριστιανικής ζωής είναι η μετάνοια. Ο Άγιος Εφραίμ ο Σύρος ήταν ένας μεγάλος δάσκαλος της μετάνοιας. Σύμφωνα με τη διδασκαλία του, η άφεση των αμαρτιών στο Μυστήριο της Μετανοίας δεν είναι εξωτερική δικαιολόγηση ή λήθη των αμαρτιών, αλλά η πλήρης εξάλειψή τους. Τα δάκρυα της μετάνοιας ξεπλένουν και καίνε την αμαρτία. Επιπλέον, αναζωογονούν, μεταμορφώνοντας την αμαρτωλή φύση, δίνοντας δύναμη να «βαδίσουμε την οδό των εντολών του Κυρίου», ενισχύοντας τον εαυτό μας με εμπιστοσύνη στον Θεό. Στην πύρινη πηγή της Μετάνοιας, ο άγιος έγραψε: «εσύ, αμαρτωλέ, εξευγενίζεις τον εαυτό σου, εσύ ανασταίνεις τον εαυτό σου από τους νεκρούς».
Ο Άγιος Εφραίμ, με την ταπεινότητά του θεωρώντας τον εαυτό του κατώτερο και χειρότερο από όλους, ταξίδεψε στην Αίγυπτο στο τέλος της ζωής του για να παρακολουθήσει τα κατορθώματα των μεγάλων ερημιτών. Έγινε δεκτός εκεί ως ευπρόσδεκτος φιλοξενούμενος και έλαβε μεγάλη παρηγοριά από τη συναναστροφή του μαζί τους. Στο ταξίδι της επιστροφής του, επισκέφθηκε τον Άγιο Βασίλειο τον Μέγα (1 Ιανουαρίου) στην Καισάρεια της Καππαδοκίας, ο οποίος επιθυμούσε να τον χειροτονήσει ιερέα. Ωστόσο, ο άγιος θεώρησε τον εαυτό του ανάξιο της ιεροσύνης και, με την επιμονή του αγίου, δέχτηκε μόνο το αξίωμα του διακόνου, μια θέση που διατήρησε μέχρι τον θάνατό του. Ο Άγιος Βασίλειος ο Μέγας κάλεσε στη συνέχεια τον Άγιο Εφραίμ να γίνει επίσκοπος, αλλά ο άγιος προσποιήθηκε τον ανόητο για να αρνηθεί αυτή την τιμή, θεωρώντας ταπεινά τον εαυτό του ανάξιο.
Επιστρέφοντας στο ερημητήριο του στην Έδεσσα, ο Άγιος Εφραίμ σκόπευε να περάσει το υπόλοιπο της ζωής του σε μοναξιά. Αλλά η Θεία Πρόνοια τον κάλεσε για άλλη μια φορά να υπηρετήσει τους γείτονές του. Οι κάτοικοι της Έδεσσας υπέφεραν από μια λυσσαλέα πείνα. Με δυνατά λόγια, ο άγιος παρότρυνε τους πλούσιους να βοηθήσουν τους φτωχούς. Με προσφορές των πιστών, έχτισε ένα πτωχοκομείο για τους φτωχούς και τους αρρώστους. Στη συνέχεια, ο άγιος αποσύρθηκε σε μια σπηλιά κοντά στην Έδεσσα, όπου παρέμεινε για το υπόλοιπο της ζωής του.
Σημείωμα
[1] Ο Άγιος Εφραίμ ονομάζεται Σύριος, δηλαδή Σύριος, επειδή η Μεσοποταμία, όπου γεννήθηκε, θεωρούνταν μέρος της Συρίας στην αρχαιότητα.
Τροπάριο , Ήχος 8
Με τα ρυάκια των δακρύων σου καλλιέργησες την άγονη έρημο,/ και με στεναγμούς από τα βάθη καρποφόρησες με εκατό κόπους,/ και ήσουν λυχνάρι της οικουμένης, που λάμπει με θαύματα, Εφραίμ πάτερ ημών,// πρέσβευε στον Χριστό Θεό να σώσει τις ψυχές μας.
Κοντάκιον , Ήχος 2
Πάντα προβλέποντας την ώρα της Κρίσης, / έκλαιγες πικρά, Εφραίμ, ως κάποιος που αγαπούσε και σιωπούσε, / αλλά ήσουν επιμελής δάσκαλος στις πράξεις, Σεβάσμιε. // Εσύ, ω παγκόσμιος πατέρας, ανυψώνεις τους οκνηρούς σε μετάνοια.