ΕΑΝ ΘΕΛΕΤΕ
ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ
ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΑΤΩ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΕΣ ΞΕΝΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ
ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΦΩΚΑ (22 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ)
ΕΙΣ ΤΟΝ ΑΓΙΟΝ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΑ ΦΩΚΑ
DE S. PHOCA MARTYRE ET EPISCOPO SINOPE IN PONTO
( ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ )
ΕΙΣ ΤΟΝ ΑΓΙΟΝ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΑ ΦΩΚΑΝ ¨
( σελίδες 699 – 706 )
O Άγιος Ιερομάρτυρας
Φωκάς ο Θαυματουργός
Εορτάζει στις 22 Σεπτεμβρίου εκάστου έτους.
Φωκᾶ, τὸ λουτρὸν σμήγματος παντὸς δέχου.
Λουτρὸν γὰρ ἦν ἀγῶνος, οὐ καθαρσίου.
Εἰκάδι δευτερίῃ λουτρὸν πέφνεν ἔνδοθι Φωκᾶν.
Βιογραφία
Πατρίδα του Αγίου Φωκά ήταν η Σινώπη του Ευξείνου Πόντου. Οι γονείς του Πάμφυλος (ναυπηγός στο επάγγελμα) και Μαρία μεταλαμπάδευσαν στο Φωκά από την παιδική του ηλικία τη φλόγα της αγνής πίστης τους και τη θερμή ευσέβεια τους. Ο Φωκάς από μικρό παιδί εντρυφούσε στην ανάγνωση των Γραφών, και εκείνο που ιδιαίτερα τον διέκρινε ήταν η θερμή και ειλικρινής αγάπη που είχε προς το Θεό, αλλά και προς τους συνανθρώπους του. Διότι οδηγό στην αγάπη του αυτή είχε πάντα τα θεόπνευστα λόγια της Αγίας Γραφής: «Ὁ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἐν τῷ φωτὶ μένει,… ὁ δὲ μισῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἐν τὴ σκοτία ἐστι» (Α’ επιστολή Ιωάννου, Β’ 10-11). Εκείνος, δηλαδή, που αγαπά τον αδελφόν του, μένει μέσα στο πνευματικό και ηθικό φως. Ενώ αντίθετα, εκείνος που μισεί τον αδελφό του, μένει μέσα στο πνευματικό και ηθικό σκοτάδι.
Священномученик Фока, епископ Синопский .
Фреска монастыря Ватопед на Афоне.
Ο Αγιος Ιερομάρτυς Φωκάς, Επίσκοπος Σινώπης.
Τοιχογραφία (Fresco)
στήν Ιερά Μονή Βατοπαιδίου. Άγιον Όρος
Священномученик Фока, епископ Синопский Киев, Собор Софии Киевской. XI век.
Ο Αγιος Ιερομάρτυς Φωκάς, Επίσκοπος Σινώπης.
Τοιχογραφία (Fresco)τού 11ου αιώνα μ.Χ.
στον Καθεδρικό Ι. Ναό της Αγίας Σοφίας. Κίεβο. Ουκρανία
Священномученик Фока, епископ Синопийский Новгород.
Фрески 1198
церкви Спаса на Нередице.
Ο Αγιος Ιερομάρτυς Φωκάς, Επίσκοπος Σινώπης.
Τοιχογραφία (Fresco)τού έτους 1198 μ.Χ.
στον Ιερό Ναό τής Μεταμορφώσεως τού Σωτήρος
στήν Nereditsa Εκκλησία (ο Χριστός στο Όρος των Nereditsa, Spas-Nereditsa) – (ευρίσκεται 1,5 χιλιόμετρα νότια του Νόβγκοροντ στη δεξιά όχθη του πρώην κοίτη του Lesser Volhovtsa σε ένα μικρό λόφο δίπλα στον οικισμό Rurik ) Ρωσία
Αναδείχθηκε Επίσκοπος Σινώπης και ευτύχησε να έχει το χάρισμα της επιτέλεσης θαυμάτων στο όνομα του Τριαδικού Θεού. Ανέπτυξε έντονη ιεραποστολική δραστηριότητα στην περιοχή της Επισκοπής του, γεγονός που δεν πέρασε απαρατήρητο σε κάποιους φανατικούς ειδωλολάτρες.
Πράγματι, ο Έπαρχος Αφρικανός, διέταξε την σύλληψή του και τον έριξαν σε καυτό λουτρό, όπου και παρέδωσε το πνεύμα του, επί των χρόνων του αυτοκράτορος Τραϊανού (98 – 117 μ.Χ.).
Священномученик Фока, епископ Синопийский
Миниатюра Минология Василия II. Константинополь. 985 г. Ватиканская библиотека. Рим.
Ο Αγιος Ιερομάρτυς Φωκάς, Επίσκοπος Σινώπης.
Μικρογραφία (Μινιατούρα) στό Μηνολόγιο τοῦ Βασίλειος Β ‘. 985 μ.Χ. Κωνσταντινούπολη. Τώρα εὑρίσκεται στήν Βιβλιοθήκη τοῦ Βατικανοῦ. Ρώμη
Фока еп. Синопийский, сщмч. (22 сентября)
Менологий на 22-25 сентября
Византия. Греция; XIV в.; памятник:
Византийский менологий (Byzantine illumination Menologion);
10 x 13 см.; местонахождение: Англия. Оксфорд.
Бодлеанская Библиотека
Ο Αγιος Ιερομάρτυς Φωκάς, Επίσκοπος Σινώπης.
Μηνολόγιο 22 – 25 Σεπτεμβρίου
Βυζαντινή Μηνολόγιο τού 14ου αιώνα μ.Χ.
Τώρα ευρίσκεται στην Αγγλία. Οξφόρδη.
Bodleian Βιβλιοθήκη (Bodleian Library)
Ιερά Λείψανα
Μέρος της Κάρας του Αγίου βρίσκεται στην Ιερά Μονή Ξενοφώντος Αγίου Όρους.
Αποτμήματα του Ιερού Λειψάνου του Αγίου βρίσκονται
στις Ιερές Μονές Σταυρονικήτα Αγίου Όρους και Παναγίας Σουμελά Βερμίου.
Ανακομιδή Ιερών Λειψάνων
του Αγίου Φωκά του Νέου από τη Σινώπη
Εορτάζει στις 23 Ιουλίου εκάστου έτους.
Την Ανακομιδή των Ιερών Λειψάνων του Αγίου Ιερομάρτυρος Φωκά του εκ Σινώπης του Πόντου
τιμά η Εκκλησία μας την 23η Ιουλίου και στον Ιερό Ναό της Αγίας Παρασκευής Κλεινού Καλαμπάκας,
όπου φυλάσσεται τμήμα των Ιερών Λειψάνων του.
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Ἐκ βρέφους τοῦ Πνεύματος, ὀφθεῖς δοχεῖον λαμπρόν, θαυμάτων ἐπλούτησας, τὴν παρ’ αὐτοῦ δωρεάν, Φωκὰ Ἱερώτατε, ὅθεν ἱερουργήσας, τῷ Σωτηρι ὁσίως, ἔπιες ἐν ἀθλήσει, τὸ ποτήριον τούτου, ὦ πρέσβευε δεόμεθα, ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἠμῶν.
Κάθισμα
Ἦχος δ’
Ταχὺ προκατάλαβε
Δόξα… τοῦ Ἱερομάρτυρος
Ἡ χάρις τοῦ Πνεύματος, ἐν σοὶ σκηνώσασα, πηγήν σε ἀνέδειξε, πολλῶν χαρίτων Φωκᾶ, πλουσίως ἐκβλύζουσαν|· ὅθεν καὶ τοῖς πλωτῆρσι, βοηθεῖς καθ’ ἑκάστην, πίστει ἐπιζητοῦσι, σὴν βοήθειαν Πάτερ, σὺν τούτοις καὶ ἡμῖν, ἱλασμὸν νέμοις θεόσοφε.
Κοντάκιον
Ἦχος πλ. γ’. Ἡ Παρθένος σήμερον.
Τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τὴν πλουσιόδωρον χάριν, ὡς πηγὴν θεόβρυτον, ἐν τῇ ψυχῇ κεκτημένος, ἔσβεσας, πόνων ἱδρῶσι πλάνης τὴν φλόγα, βρύεις δὲ, θαυμάτων ῥεῖθρα τοῖς ἐκβοῶσι· χαίροις κλέος Ἱερέων, καὶ τῶν Μαρτύρων Φωκᾶ μακάριε.
Ἐξαποστειλάριον τοῦ Ἱερομάρτυρος
Ἦχος γ’
Ὁ οὐρανὸν τοῖς ἄστροις
Ἱεραρχῶν ἀκρότης, καὶ Ἀθλοφόρων τὸ κλέος, Φωκᾶ καὶ μέγας προστάτης, τοῖς θαλαττεύουσι πέλων, περίσῳζε ἐκ κινδύνων, τοὺς εὐφημοῦντάς σε μάκαρ.
Μεγαλυνάριον
Τοῦ Εὐαγγελίου μυσταγωγός, ἱερῶν θαυμάτων, θεοδόξαστος αὐτουργός, Ἐκκλησίας στῦλος, Φωκᾶ Ἱερομάρτυς, ἐδείχθης διασώζων
ΑΠΟ ΤΟ ΡΩΣΙΚΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ
(μετάφραση Google)
Άγιος Δημήτριος του Ροστόφ (Τούπταλο)
Βίοι των Αγίων
Τα Πάθη του Αγίου Μάρτυρα Φωκά, Επισκόπου Σινώπης
Εορτάζεται στις 22 Σεπτεμβρίου
Στην πόλη της Σινώπης, το 5951, ζούσε ένας άνδρας ονόματι Πάμφιλος με τη σύζυγό του Μαρία. Ήταν οι γονείς του οσίου Φώκα. Από νεαρή ηλικία, ο άγιος έλαβε τέτοια χάρη από το Άγιο Πνεύμα που έδιωχνε δαίμονες από τους ανθρώπους και θεράπευε τους αρρώστους. Όταν ο Φώκας ενηλικιώθηκε, για την ενάρετη ζωή του, εξελέγη επίσκοπος της γενέτειράς του και άρχισε με ζήλο να ποιμαίνει το λογικό του ποίμνιο. Διδάσκοντάς τους με λόγια, τους εποικοδομούσε με το παράδειγμά του. Έχοντας ήδη ζήσει μια ενάρετη ζωή, όταν έλαβε το αξίωμα του επισκόπου, έγινε ακόμη πιο ασκητικός, έτσι ώστε όλοι, βλέποντας τις καλές του πράξεις, δόξαζαν τον Ουράνιο Πατέρα. Απομάκρυνε πολλούς ανθρώπους από την πλάνη, μετέτρεψε πολλούς ειδωλολάτρες από την ειδωλολατρία και τους οδήγησε στη λατρεία του Ενός Θεού. Ο Κύριος καταδέχτηκε να απονείμει το στέμμα του μαρτυρίου στον πιστό δούλο Του και του το ανακοίνωσε σε ένα όραμα ως εξής: ένα περιστέρι πέταξε από ψηλά, κρατώντας ένα στεφάνι από λουλούδια στο ράμφος του. Τοποθέτησε αυτό το στεφάνι στο κεφάλι του οσίου και μίλησε με ανθρώπινη φωνή:
– Το ποτήρι σου είναι ήδη γεμάτο, είναι κατάλληλο για να το πιεις.
Από αυτό το όραμα, ο Άγιος Φωκάς κατάλαβε ότι θα υπέφερε για τον Χριστό. Μαθαίνουμε επίσης από αυτό ότι ήταν ένας μεγάλος άγιος ενώπιον του Θεού, γιατί όσο ήταν ακόμα στο σώμα του, κρίθηκε άξιος να στεφανωθεί από τον ουρανό. Έτσι εξυψώνει ο πανάγαθος Θεός τους αγίους Του, απονέμοντάς τους δόξα και τιμή και τοποθετώντας στέμματα στα κεφάλια τους. Ο Άγιος Φωκάς, με την πνευματική και σωματική του αγνότητα, ήταν ένας αληθινός ουράνιος γαμπρός: ο ουρανός επιθυμούσε να ενωθεί μαζί του και να του τοποθετήσει ένα στέμμα. Αλλά αυτό το στέμμα ήταν προμήνυμα ενός καλύτερου στέμματος – στο θάλαμο του Σωτήρα, με το οποίο θα στεφανωνόταν αιώνια και θα εμφανιζόταν στον ουράνιο γάμο. Μετά από αυτό το ένδοξο σημάδι, ο Φωκάς, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Τραϊανού, παραδόθηκε σε βασανιστήρια από τον ηγεμόνα Αφρικανό. Αυτός ο ηγεμόνας τον παρότρυνε για πολύ καιρό να θυσιάσει στα είδωλα, αλλά ο άγιος επέλεξε να προσφέρει τον εαυτό του ως θυσία στον Θεό. Δεν υπάκουσε στις εντολές του πρίγκιπα – δεν ήθελε να αποδώσει στο έργο των ανθρώπινων χεριών την τιμή που οφειλόταν στον Ένα Θεό, που καθόταν πάνω στα Χερουβείμ. Έτσι ο πρίγκιπας διέταξε να δέσουν τον άγιο σε ένα δέντρο και να τον βασανίσουν. Όλο του το σώμα ήταν καλυμμένο με πληγές. Όπως πεινασμένα αρπακτικά πουλιά επιτίθενται σε ένα πτώμα και, καταβροχθίζοντάς το, το κάνουν κομμάτια – έτσι οι βασανιστές βασάνιζαν το αγνό σώμα του Χριστού του πάσχοντος. Αλλά ο Άγιος Φωκάς υπέμεινε όλα αυτά με θάρρος. Από ψηλά άκουσε μια φωνή που τον ενδυνάμωνε. Επικαλούμενος τον Ιησού Χριστό, υπέμεινε τα βάσανα, περιφρονώντας κάθε πόνο. Δεν λυπήθηκε τη σάρκα του για χάρη Εκείνου που δεν λυπήθηκε τον Εαυτό Του και υπέφερε για εμάς στον σταυρό. Αυτό το βάσανο ήταν σαν μια ουράνια αναζωογόνηση για τον Άγιο Φωκά: τόσο θαρραλέα υπέμεινε τα βάσανα, ομολογώντας το όνομα του Κυρίου που υπέφερε για εμάς. Τίποτα δεν ήταν αφόρητο για τον πιστό δούλο που υπέφερε για τον Κύριό του. Ακόμα κι αν βασανιστές από όλο τον κόσμο είχαν συγκεντρωθεί εναντίον του, ακόμα κι αν κάθε βασανιστήριο είχε επινοηθεί, θα ήταν έτοιμος να υπομείνει τα πάντα για τον αγαπημένο του Κύριό, φωνάζοντας μαζί με τον Προφήτη Δαβίδ: «Η καρδιά μου είναι έτοιμη, Θεέ μου» ( Ψαλμός 107:2 ). Οι βασανιστές τον έβαλαν σε ένα φύλλο από πυρωμένο σίδερο, αλλά το σίδερο αμέσως ψύχθηκε, γιατί η καρδιά του αγίου καιγόταν από αγάπη για τον Θεό, και αυτή η πνευματική φωτιά υπερνίκησε τη δύναμη της φυσικής φωτιάς. Και σε όλα τα βασανιστήρια που μπορούσαν να επινοήσουν γι’ αυτόν, ο Άγιος Φωκάς αποδείχθηκε νικητής: γιατί γύρω του εμφανίστηκε πλήθος αγγέλων και ένα άφατο θεϊκό φως. Στη φυλακή, το ουράνιο φως τον φώτισε, στα δεσμά χαιρόταν με την ελπίδα της ουράνιας ελευθερίας, στις θλίψεις παρηγοριόταν από αγγέλους, στις πληγές του ενδυναμωνόταν από τον Ιησού Χριστό. Μετά από πολλά και ποικίλα βασανιστήρια, ρίχτηκε σε ένα πύρινο λουτρό, όπου, προσευχόμενος, παρέδωσε το πνεύμα του στα χέρια του Θεού και κρίθηκε άξιος να λάβει το στέφανο της νίκης στην Εκκλησία της Θριαμβεύουσας . Το άγιο σώμα του τάφηκε με τιμές από τους πιστούς και πολλά θαύματα έγιναν στον τάφο του .
Κοντάκιον, Ήχος 6ος:
Ως αρχιερέας, φέρνοντας τη θυσία του Πατέρα, έφερες τελικά τον εαυτό σου ζωντανή θυσία, έχοντας νομίμως μαρτυρήσει για τον Χριστό Θεό, ενισχυμένος από τους Αγγέλους, πρόθυμος να πεθάνεις μαζί με εκείνους που σε φωνάζουν: Έλα, Φώκο, μαζί μας, και κανένας εναντίον μας.
* * *
Σημειώσεις
5951 Η πόλη Σινώπη βρίσκεται στις νότιες ακτές της Μαύρης Θάλασσας.
5952 Ο θάνατος του αγίου μάρτυρα Φωκά συνέβη το 117.
5953 Στις 22 Ιουλίου εορτάζεται η μεταφορά των ιερών λειψάνων του από τον Πόντο στην Κωνσταντινούπολη.