Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026

ΕΑΝ ΘΕΛΕΤΕ

ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ

ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΑΤΩ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΕΣ ΞΕΝΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ

ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΙΩΑΝΝΟΥ

ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

Συμεών τοῦ Μεταφραστοῦ

(σελίδες 1045 – 1209 )

IOANNES CRYSOSTOMOS

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος

Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινούπολης

Ψηφιδωτό (Μωσαικό) τού Αγίου Ιωάννου τού Χρυσοστόμου

τού ἐτους περίπου 1000 μ.Χ. στον Ναό τής Αγίας τού Θεού Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη

Святитель Иоанн Златоуст.
Болгария, XV в. София. Национальный исторический музей
Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος.
Εικόνα βουλγαρική τού 15ου αιώνα μ.Χ.
η οποία ευρίσκεται στό Εθνικό Μουσείο Ιστορίας
στήν Σόφια. Βουλγαρία

Oaks Dumbarton Oaks ή (Dumbarton Oaks) – ένα παλιό αρχοντικό στα προάστια της πρωτεύουσας των ΗΠΑ , Georgetown , που είναι γνωστή ως ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα των ΗΠΑ και της παγκόσμιας Βυζαντινών . Αρχοντικό που λειτουργεί από τους επιτρόπους του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ .

Иоанн Златоуст, свт. 1325г; Византия. Константинополь; XIV в.; местонахождение: США. Вашингтон. Коллекция Думбартон-Окс (Dumbarton Oaks); 13 x 18 см.; материал: дерево, смальта; техника: микромозаика
Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος. Μικρομωσαικό από ξύλο και σμάλτο τού έτους 1325 μ.Χ. και ευρίσκεται στην Συλλογή τοῦ Dumbarton Oaks.

Μύσας ὁ χρυσοῦς Ἰωάννης τὸ στόμα,
Ἀφῆκεν ἡμῖν ἄλλο τὰς βίβλους στόμα.
Ἀμφὶ τρίτην δεκάτην σίγησεν χρύσεα χείλη.

Βιογραφία

Ο μεγάλος αυτός πατέρας και διδάσκαλος της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας γεννήθηκε στην Αντιόχεια το 347 μ.Χ.(κατά άλλους το 354 μ.Χ.). Πατέρας του ήταν ο στρατηγός Σεκούνδος και μητέρα του η Ανθούσα. Γρήγορα έμεινε ορφανός από πατέρα, και η μητέρα του – χήρα τότε 20 ετών – τον ανέθρεψε και τον μόρφωσε κατά τον καλύτερο χριστιανικό τρόπο. Ήταν ευφυέστατο μυαλό και σπούδασε πολλές επιστήμες στην Αντιόχεια – κοντά στον τότε διάσημο ρήτορα Λιβάνια – αλλά και στην Αθήνα, μαζί με τον αγαπημένο του φίλο Μέγα Βασίλειο (βλέπε 1 Ιανουαρίου).

Свт. Иоанн. Икона. Византия. X в. Ватикан
Άγιος Ιωάννης. Εικονίδιο τού 10ου αιώνα μΧ.. Βυζάντιο. Τώρα ευρίσκεται στο Βατικανό.

Όταν αποπεράτωσε τις σπουδές του, επανήλθε στην Αντιόχεια και αποσύρθηκε στην έρημο για πέντε χρόνια, όπου ασκήτευε προσευχόμενος και μελετώντας τις Άγιες Γραφές. Ασθένησε όμως και επέστρεψε στην Αντιόχεια, οπού χειροτονήθηκε διάκονος – το 381 μ.Χ., σε ηλικία 34 ετών – από τον Αρχιεπίσκοπο Αντιοχείας Μελέτιο. Αργότερα δε από τον διάδοχο του Μελετίου Φλαβιανό πρεσβύτερος σε ηλικία 40 ετών.

Святитель Иоанн Златоуст, Архиепископ Константинопольский.
Фреска оло 1295 года.
церкви Богородицы Перивлепты в Охриде,.
Иконописцы Михаил Астрапа и Евтихий.
Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος.
Τοιχογραφία (Fresco) τού έτους περίπου 1295 μ.Χ.
από τον Μιχαήλ Αστραπά και τον Ευτύχιο
στο Ιερό Ναό τής Παναγίας τής Περιβλέπτου
στην Οχρίδα
(Η Οχρίδα, συναντάται και Αχρίδα, είναι μία από τις ομορφότερες αρχιτεκτονικά πόλεις τών Σκοπίων. Είναι η μεγαλύτερη πόλη στη Λίμνη Οχρίδα και η όγδοη μεγαλύτερη πόλη της χώρας).

Иоанн Златоуст, свт.;
Греция; XVI в.; мастер: Феофан Критский; местонахождение: Греция. Афон, монастырь Ставроник
Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος.
Τοιχογραφία (Fresco) τού έτους 1546 μ.Χ.
από τον Θεοφάνη τον Κρήτα και τον Συμεών
στο Παρεκκλήσιο τού Αγίου Νικολάου τής Ιεράς Μονής Σταυρονικήτα. Αγίου Όρους

Служба отцов (фрагмент)
Фреска. 1209 г.
Сербия (Студеница).
Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος.
Τοιχογραφία (Fresco) τού έτους 1209 μ.Χ.
στον Καθεδρικό Ναό τής Παναγίας
τής Ιεράς Μονής Στουντένιτσα. Σερβία.

Святитель Иоанн Златоуст, Архиепископ Константинопольский. Фреска монастыря Морача, Черногория.
Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος.
Τοιχογραφία (Fresco) στην Ιερά Μονή Μοράκα
(Μονή Moraca ( Σερβικά Manastir Moraca ) – ευρίσκεται στην κοιλάδα του ποταμού Moraca στο κεντρικό τμήμα του Μαυροβουνίου . Είναι ένα από τα σημαντικότερα Σερβικά Ορθόδοξα μνημεία του Μεσαίωνα στα Βαλκάνια .Το συγκρότημα του μοναστηριού αποτελείται από μια μεγάλη καθεδρική εκκλησία αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου , μια μικρή εκκλησία του Αγίου Νικολάου και διάφορα κτίρια με μονασικά κελιά. )

Святитель Иоанн Златоуст, Архиепископ Константинопольский.
Фреска XIV век.
церкви Богоматери Одигитрии в Пече,
Косово, Сербия.
Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος.
Τοιχογραφία (Fresco) τού 14ου αιώνα μ.Χ.
στον Ιερό Ναό τής Παναγίας τής Οδηγήτριας στο Πεκ,
Κοσσυφοπέδιο, Σερβία.
(Pech (Pech, Pec) είναι μια πόλη στη Σερβία , στην αυτόνομη επαρχία του Κοσσυφοπεδίου και στο Metohija. Βρίσκεται στην όχθη του ποταμού Pecska-Bistrica, ανάμεσα στα βουνά Prokletie και Mokra. Ο πληθυσμός είναι 95 190 άτομα (2006). Το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού είναι οι Αλβανοί. Στους 13-18 αιώνες. – η έδρα σέρβων επισκόπων και πατριαρχών, το κέντρο της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας)

Святитель Иоанн Златоуст, Архиепископ Константинопольский.
Фреска XIV век.
Лесновского монастыря.
Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος.
Τοιχογραφία (Fresco) τού 14ου αιώνα μ.Χ.
στην Ιερά Μονή Λεσνόφσκι
(Το μοναστήρι Lesnovsky (μοναστήρι Lesvsky ) είναι ένα Ορθόδοξο μοναστήρι της ΠΓΔΜ., που ευρίσκεται ανάμεσα στις πόλεις Probishtip , Kratovo και το χωριό Zletevo . Ο πιο σεβαστός στο μοναστήρι είναι ο άγιος – Γαβριήλ Λεσνόφσκι ).

Αγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος και Γρηγόριος
ο Θεολόγος, έργο Θεοφάνους του Κρητός,
στην Ιερά Μονή Σταυρονικήτα, Aγιον Όρος.

Κατά την Ιερατική του διακονία ανέπτυξε όλα τα ψυχικά του χαρίσματα, πύρινο θείο ζήλο και πρωτοφανή ευγλωττία στα κηρύγματα του. Έσειε και συγκλόνιζε τα πλήθη της Αντιόχειας και συγκινούσε τις ψυχές τους βαθύτατα. Η φήμη του αυτή έφτασε μέχρι τη βασιλεύουσα και έτσι, την 15η Δεκεμβρίου 397 μΧ., με κοινή ψήφο βασιλιά Αρκαδίου και Κλήρου, έγινε Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης, κάτι που ο ίδιος δεν επεδίωξε ποτέ. Και από την θέση αυτή ο Ιερός Χρυσόστομος, εκτός άλλων, υπήρξε αυστηρός ασκητής και δεινός ερμηνευτής της Αγίας Γραφής, όπως φαίνεται από τα πολλά συγγράμματα του (διασώθηκαν 804, περίπου, ομιλίες του). Έργο επίσης του Χρυσοστόμου είναι και η Θεία Λειτουργία, που τελούμε σχεδόν κάθε Κυριακή, με λίγες μόνο, από τότε μετατροπές.

Святитель Иоанн Златоуст, Архиепископ Константинопольский.
Икона. Ростов, начало XVI века. Лик.
Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος.
Εικόνα στις αρχές τού 16ου αιώνα μ.Χ. στο Ρόστοφ
(είναι μια πόλη (από το 862 στη Ρωσία , το κέντρο της περιοχής Yaroslavl , το διοικητικό κέντρο της περιοχής Rostov . Βρίσκεται 53 χλμ. Νοτιοδυτικά του Γιαροσλάβλ , στην όχθη της λίμνης Nero . Η έκταση της πόλης είναι 32 km ², ο πληθυσμός από το 2012 ανέρχεται σε 31.368 άτομα ) .

Εικόνα του 1894, Φανάρι.
Πατριαρχικός ναός Αγίου Γεωργίου Κωνσταντινούπολη

Κώδικας 13, Ιωάννου Χρυσοστόμου,
υπόμνημα στον Ευαγγελιστή Ματθαίο,
12ος αι., Πρωτάτο, Αγιον Όρος.

Ο ιερός Χρυσόστομος κατά τη διάρκεια της πατριαρχείας του υπήρξε αδυσώπητος ελεγκτής κάθε παρανομίας και κακίας. Αυτό όμως έγινε αιτία να δημιουργήσει φοβερούς εχθρούς, και μάλιστα αυτήν την αυτοκράτειρα Ευδοξία, επειδή ήλεγχε τις παρανομίες της. Αυτή μάλιστα, σε συνεργασία με τον τότε Πατριάρχη Αλεξαδρείας Θεόφιλο (ενός μοχθηρού και ασεβούς ανθρώπου), συγκάλεσε σύνοδο (παράνομη) από 36 επισκόπους (όλοι τους πνευματικά ύποπτοι και δυσαρεστημένοι από τον άγιο) στο χωριό Δρυς της Χαλκηδόνας και πέτυχε την καθαίρεση και εξορία του Αγίου σ’ ένα χωριό της Βιθυνίας. Η απόφαση αυτή όμως, τόσο εξερέθισε τα πλήθη, ώστε αναγκάστηκε αυτή η ίδια η Ευδοξία να τον ανακαλέσει από την εξορία και να τον αποκαταστήσει στο θρόνο με άλλη συνοδική αθωωτική απόφαση (402 μ.Χ.). Αλλά λίγο αργότερα, η ασεβής αυτή αυτοκράτειρα, κατάφερε και πάλι να εξορίσει τον Άγιο (20 Ιουνίου 404 μ.Χ.) στην Κουκουσό της Αρμενίας και από κει στα Κόμανα, όπου μετά από πολλές κακουχίες και άλλες ταλαιπωρίες πέθανε το 407 μ.Χ.

Миниатюра Минология Василия II. Константинополь. 985 г. Ватиканская библиотека. Рим.
Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος.
Μικρογραφία (Μινιατούρα) στό Μηνολόγιο τοῦ Βασίλειος Β ‘. 985 μ.Χ. Κωνσταντινούπολη.
Τώρα εὑρίσκεται στήν Βιβλιοθήκη τοῦ Βατικανοῦ. Ρώμη

Иоанн Златоуст, свт., Антонин, Никифор и Герман Кесарийские (Палестинские), мч., неизвестный сщмч. (13 ноября)
Менологий на 13 – 16 ноября
Византия. Греция; XIV в.; памятник:
Византийский менологий (Byzantine illumination Menologion);
10 x 13 см.; местонахождение: Англия. Оксфорд.
Бодлеанская Библиотека

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος.
Μηνολόγιο 13 – 16 Νοεμβρίου
Βυζαντινή Μηνολόγιο τού 14ου αιώνα μ.Χ.
Τώρα ευρίσκεται στην Αγγλία. Οξφόρδη.
Bodleian Βιβλιοθήκη (Bodleian Library)

Ο Μ. Ι. Γαλανός στον Συναξαριστή του, μεταξύ των άλλων, αναφέρει για τον Ιερό Χρυσόστομο, ότι υπήρξε και αναγνωρίζεται ως ο πιο άριστος και δημοφιλής διδάσκαλος της Χριστιανικής Εκκλησίας. Κανένας δεν εξήγησε όπως αυτός, με τόσο πλούτο και τόση σαφήνεια τα νοήματα των θείων Γραφών, ούτε δε υπήρξε εφάμιλλός του στην ετοιμολογία, την απλότητα, αλλά και στη φλόγα και τη δύναμη της ρητορείας. Υπήρξε ρήτορας θαυμαστός, λογοτέχνης απαράμιλλος, βαθύτατος και διεισδυτικότατος, ψυχολόγος και καταπληκτικός κοινωνιολόγος με αίσθημα χριστιανικής ισότητας, χωρίς προνομιούχους, με καθολική αδελφότητα. Ανήκει σ’ αυτούς που φαίνονται «ὡς φωστῆρες ἐν κόσμῳ» (Προς Φιλιππησίους, 6′ 15.). Δηλαδή σαν φωτεινά αστέρια μέσα στον κόσμο.

Να σημειώσουμε εδώ, ότι ο ιερός Χρυσόστομος πέθανε την 14η Σεπτεμβρίου, αλλά λόγω εορτής της υψώσεως του Τιμίου Σταυρού μετατέθηκε η εορτή της μνήμης του την 13η Νοεμβρίου. Επίσης την 15η Δεκεμβρίου εορτάζουμε την χειροτονία του σε Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, την 27η Ιανουαρίου την ανακομιδή των λειψάνων του, αλλά η μνήμη του εορτάζεται και την 30η Ιανουαρίου μαζί με τον Μέγα Βασίλειο και τον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο. Και τέλος την 26η Φεβρουαρίου εορτάζουμε την μνήμη της χειροτονίας του σε πρεσβύτερο.

Ιερά Λείψανα

1. Η κάρα του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου στην Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου Αγίου Όρους

Η κάρα φέρει αδιάφθορο το αριστερό αυτί. Σύμφωνα με όλες τις μέχρι στιγμής πληροφορίες φέρεται να βρισκόταν ήδη στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου πριν την άλωση και τη δήωση της Κωνσταντινούπολης το 1204 από τους Λατίνους σταυροφόρους της Δ΄ Σταυροφορίας.

2. Η κάρα της Μόσχας (Ρωσία)

Το 1655, μετά από αίτημα του τσάρου Αλέξιου της Ρωσίας προς την Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, η κάρα του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου μεταφέρθηκε στη Ρωσία, και η Ιερά Μονή αποζημιώθηκε με το μεγάλο ποσό των 2000 ρουβλίων για αποπληρωμή των δυσβάστακτων χρεών της. Το 1693, μετά από αίτημα της Ιεράς Μονής για την επιστροφή της κάρας, ο Μέγας Πέτρος της Ρωσίας διέταξε η κάρα να κατασχεθεί και να παραμείνει στη Ρωσία, αλλά όρισε και να καταβάλλονται 500 ρούβλια κάθε τέσσερα χρόνια στην Ιερά Μονή ως αποζημίωση. Μάλιστα τα ρωσικά κρατικά αρχεία τεκμηριώνουν αυτές τις πληρωμές ως το έτος 1735.

Η κάρα κρατήθηκε στο Κρεμλίνο της Μόσχας, στον Καθεδρικό Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, μέχρι το 1920, όταν κατασχέθηκε από τους Σοβιετικούς και τοποθετήθηκε στο Μουσείο της Ασημένιων Αρχαιοτήτων. Το 1988, στην 1000η επέτειο του Βαπτίσματος της Ρωσίας, επεστράφη στη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία, και φυλάσσεται σήμερα στον Καθεδρικό Ναό του Σωτήρος Χριστού στη Μόσχα.

Η κάρα της Μόσχας δεν φαίνεται από τις φωτογραφίες να έχει άφθορο αυτί, όπως πολλοί Ρώσοι πιστεύουν, και σύμφωνα με στοιχεία που προσκομίζονται σε διάφορα ρωσικά φόρουμ (πχ εδώ), η Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, όταν έγινε γνωστό στα τέλη του 17ου αιώνα ότι η κάρα δεν θα επιστραφεί από τους Ρώσους, ανταπάντησε ότι δεν επρόκειτο στην πραγματικότητα για την κάρα του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, αλλά για την κάρα του Ανδρέα Καισαρείας της Καππαδοκίας, γνωστού για την ερμηνεία του στην Αποκάλυψη του Ιωάννη, που είχε σταλθεί στη Ρωσία, από λάθος όπως είπαν, αντί της αυθεντικής κάρας του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Η παύση, όπως φαίνεται, των πληρωμών λίγο μετά συνηγορεί, ως ένα βαθμό, και στην ακρίβεια αυτής της ιστορικής πληροφορίας.

3. Η κάρα της Φλωρεντίας (Ιταλία)

Στον καθεδρικό ναό Σάντα Μαρία ντελ Φιόρε (πιο γνωστός ως Ντουόμο ή Basilica di Santa Maria del Fiore), το πιο χαρακτηριστικό μνημείο της Φλωρεντίας και μία από τις μεγαλύτερες εκκλησίες του κόσμου, με χωρητικότητα 30.000 ατόμων, που χρειάστηκε εξακόσια χρόνια μέχρι την αποπεράτωση της, το 1887, και στο παρεκκλήσι που τιμάται επ’ ονόματι του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου φυλάσσεται και η υποτιθέμενη κάρα του ομώνυμου Αγίου. Ήταν δώρο κάποιου Πάπα, των Μεδίκων ή αποτέλεσμα ανταγωνισμού με την Πίζα που είχε επίσης την υποτιθέμενη κάρα του ίδιου αγίου (υπενθυμίζεται ότι στις 26 Απριλίου του 1478, κατά τη διάρκεια του Πάσχα και μέσα στο κατάμεστο Ντουόμο, έγινε δολοφονική απόπειρα εναντίον μελών του Οίκου των Μεδίκων, για την οποία συνελήφθη ο Αρχιεπίσκοπος Πίζας, θεωρούμενος ως ένας από τους κύριους οργανωτές της απόπειρας);

4. Η κάρα της Πίζας (Ιταλία)
Το Kάμπο Σάντο, γνωστό επίσης ως Καμποσάντο Μονουμεντάλε («μνημειακό κοιμητήριο») ή Καμποσάντο Βέκιο («παλιό κοιμητήριο») είναι ιστορικό οικοδόμημα στη βόρεια άκρη της Πλατείας του Καθεδρικού της Πίζας. Το «Κάμπο Σάντο» μπορεί ελεύθερα να μεταφραστεί ως «άγιο πεδίο», επειδή λέγεται ότι χτίστηκε γύρω από έναν όγκο ιερού χώματος από το Γολγοθά, που έφτασε στην Πίζα κατά την Τέταρτη Σταυροφορία από τον Ουμπάλντο ντε Λανφράνκι, αρχιεπίσκοπο της Πίζας τον 12ο αιώνα. Ένας θρύλος λέει ότι τα σώματα που θάβονταν στο χώρο αυτό θα αποσυντίθονταν μέσα σε 24 ώρες. Το κτίριο ήταν το τέταρτο και τελευταίο της Πλατείας του Καθεδρικού της Πίζας. Χρονολογείται ένα αιώνα μετά τη μεταφορά του χώματος από το Γολγοθά και ανεγέρθηκε πάνω στον προηγούμενο χώρο ταφής. Η κατασκευή αυτού του τεράστιου, μακρόστενου Γοτθικού περιστυλίου άρχισε το 1278 και αποπερατώθηκε το 1464. Φαίνεται ότι το κτίριο δεν προοριζόταν για κοιμητήριο, αλλά για εκκλησία τιμώμενη επ’ ονόματι της Αγίας Τριάδος, αλλά τα σχέδια άλλαξαν κατά τη διάρκεια της κατασκευής.

Το Kάμπο Σάντο έχει τρία παρεκκλήσια. Το τελευταίο λέγεται Dal Pozzo και χτίστηκε το 1594 με χορηγία του Αρχιεπισκόπου της Πίζας Carlo Antonio Dal Pozzo (εξού και το όνομα). Σε αυτό το παρεκκλήσι μεταφέρθηκαν το 2009 τα λείψανα του Καθεδρικού της Πίζας, στα οποία περιλαμβάνονται λείψανα έντεκα αποστόλων, δύο τεμάχια Τιμίου Ξύλου, Ιερά Άκανθα του Ακάνθινου Στέφανου και μικρό τεμάχιο από φόρεμα της Θεοτόκου. Και βέβαια και η υποτιθέμενη κάρα του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου.

Η δεξιά του Αγίου βρίσκεται αδιάφθορη στη Μονή Φιλοθέου Αγίου Όρους.

Ενα τμήμα της αριστεράς του Αγίου βρίσκεται στη Μονή Βαρλαάμ Μετεώρων.

Δύο τμήματα της αριστεράς του Αγίου βρίσκονται στη Μονή Μεγ. Λαύρας Αγίου Όρους .

Μεγάλο τεμάχιο κνήμης και τέσσερα τεμάχια του Αγίου βρίσκονται στη Μονή Παντοκράτορος Αγίου Όρους.

Δάκτυλος του Αγίου βρίσκεται στη Μονή Δοχειαρίου Αγίου Όρους.

Αδιάφθορο μέρος του Αγίου βρίσκεται στη Μονή Μεγ. Μετεώρου.

Αποτμήματα του Ιερού Λειψάνου του Αγίου

βρίσκονται στις Μονές Ιβήρων Αγίου Όρους, Προυσού Ευρυτανίας και Κύκκου Κύπρου

και στη Λαύρα Αγίου Αλεξάνδρου Νέβσκι Αγίας Πετρουπόλεως.

Λείψανα των Αγίων: Ιωάννου του Χρυσοστόμου, Μεγάλου Βασιλείου και Γρηγορίου του Θεολόγου στην Ιερά Μονή Αγίου Παύλου Αγίου Όρους

Λείψανο του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου και του Αγίου Μοδέστου στην Ιερά Μονή Αγίου Παύλου Αγίου Όρους

Λείψανα του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου και Ιωάννου του Χρυσοστόμου στο Φανάρι
Πατριαρχικός ναός Αγίου Γεωργίου Κωνσταντινούπολη.

(Ὁ Παναγιώτατος καί Οἰκουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαῖος ἀσπαζόμενος τά Ἱερά Λείψανα τοῦ Ἱεροῦ Χρυσοστόμου στόν Πατριαρχικό Ιερό Ναό).

Λειψανοθήκη με τα λείψανα του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου (Ναός Αγίας Αικατερίνης, Βουκουρέστι.)

Св. мощи свт. Иоанна Златоуста
Храм в честь Спиридона Тримифунтского г. Самара
Απότμημα λειψάνου τού Αγίου Ιωάννου τού Χρυσοστόμου
στον Ιερό Ναό τού Αγίου Σπυρίδωνα Τριμυθούντος, Σαμαρά
Ενορία τής Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, 
Μητροπολιτική περιοχή Σαμάρα, Επισκοπή Σαμαρά

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος πλ. δ’.
Ἡ τοῦ στόματός σου καθάπερ πυρσός ἐκλάμψασα χάρις, τὴν οἰκουμένην ἐφώτισεν, ἀφιλαργυρίας τῷ κόσμῳ θησαυροὺς ἐναπέθετο, τὸ ὕψος ἡμῖν τῆς ταπεινοφροσύνης ὑπέδειξεν. Ἀλλὰ σοῖς λόγοις παιδεύων, Πάτερ, Ἰωάννη Χρυσόστομε, πρέσβευε τῷ Λόγῳ Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Минея – Ноябрь (фрагмент). Икона. Русь. Начало XVII в. Церковно-Археологический Кабинет Московской Духовной Академии.
Μηναῖο – Νοέμβριος (τεμάχιο). Εἰκονίδιο στίς ἀρχές τοῦ 17ου αἰώνα μ.Χ. στήνἘκκλησία καί τό Αρχαιολογικό Μουσεῖο τῆς Θεολογικῆς Ἀκαδημίας τῆς Μόσχας .

Κάθισμα
Ἦχος πλ. δ’. Τὴν Σοφίαν καὶ Λόγον.
Τὴν σοφίαν ἐξ ὕψους καταμαθών, καὶ τὴν χάριν τῶν λόγων παρὰ Θεοῦ, τοῖς πᾶσιν ἐξέλαμψας, ὡς χρυσὸς ἐν καμίνῳ, καὶ τὴν Ἁγίαν Τριάδα, Μονάδα ἐκήρυξας, τήν φιλάργυρον πλάνην, τοξεύσας τοῖς λόγοις σου· ὅθεν καὶ πρὸς ζῆλον, Βασιλίδα ἐλέγξας, ἀδίκως τῆς ποίμνης σου, ἀπελάθης μακάριε, Ἰωάννη Χρυσόστομε· πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, τῶν πταισμάτων ἄφεσιν δωρήσασθαι, τοῖς ἑορτάζουσι πόθῳ, τὴν ἁγίαν μνήμην σου.

Ἕτερον Κάθισμα
Ἦχος γ’. Θείας πίστεως.
Σκεῦος ἔνθεον τῆς Ἐκκλησίας, πλοῦτος ἄσυλος τῆς εὐσεβείας, ἀνεδείχθης Ἱεράρχα Χρυσόστομε, ἐν ἀπαθείᾳ φαιδρύνας τὸν βίον σου, τοῖς δεομένοις ἐπαντλήσας τόν ἔλεον, Πάτερ Ὅσιε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.

Ἕτερον Κάθισμα
Ἦχος δ’. Ἐπεφάνης σήμερον.
Τοῖς χρυσέοις λόγοις σου, ἡ Ἐκκλησία, ἀρδομένη ἅπαντας, ποτίζει νάματα χρυσᾶ, καὶ ἰατρεύει νοσήματα, τῶν σὲ ὑμνούντων, παμμάκαρ Χρυσόστομε.

Ἕτερον Κάθισμα
Ἦχος πλ. δ’. Τὴν Σοφίαν καὶ Λογον.
Τῆς ἀρρήτου σοφίας θεοπτικῶς, ἐξαντλήσας τὸν πλοῦτον τὸν γνωστικόν, πᾶσιν ἐθησαύρισας, ὀρθοδοξίας τὰ νάματα, τῶν μὲν πιστῶν καρδίας, ἐνθέως εὐφραίνοντα, τῶν δὲ ἀπίστων ἀξίως, βυθίζοντα δόγματα· ὅθεν δι’ ἀμφοτέρων, εὐσεβείας ἱδρῶσιν, ἐδείχθης ἀήττητος, τῆς Τριάδος ὑπέρμαχος, Ἰωάννη Χρυσόστομε, πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, τῶν πταισμάτων ἄφεσιν δωρήσασθαι, τοῖς ἑορτάζουσι πόθῳ, τὴν ἁγίαν μνήμην σου.

Κοντάκιον
Ἦχος πλ. δ’. Τὴν ὑπὲρ ἡμῶν.
Ἐκ τῶν οὐρανῶν ἐδέξω τὴν θείαν χάριν, καὶ διὰ τῶν σῶν χειλέων, πάντας διδάσκεις, προσκυνεῖν ἐν Τριάδι τὸν ἕνα Θεόν, Ἰωάννη Χρυσόστομε, παμμακάριστε Ὅσιε, ἐπαξίως εὐφημοῦμέν σε· ὑπάρχεις γὰρ καθηγητής, ὡς τὰ θεῖα σαφῶν.

Ὁ Οἶκος
Τῷ τῶν ὅλων Ποιητῇ κλίνω τὸ γόνυ, τῷ προαιωνίῳ Λόγῳ χεῖρας ἐκτείνω, λόγου ζητῶν χάρισμα, ἵνα ὑμνήσω τὸν Ὅσιον, ὃν αὐτὸς ἐμεγάλυνε· φησὶ γὰρ τῷ Προφήτῃ, ὁ ζῶν εἰς τοὺς αἰῶνας, Δοξάζω τοὺς ἐν πίστει δοξάζοντάς με· Ὁ οὖν ἐν τοῖς πάλαι τὸν Σαμουὴλ ἀνυψώσας, ἐδόξασε νῦν τὸν Ἱεράρχην· τὸ τάλαντον γὰρ ὃ ἐπιστεύθη, καλῶς ἐμπορευσάμενος, τῷ Βασιλεῖ προσήγαγε· διὸ καὶ ὑπερύψωσεν αὐτὸν ὁ ὑπερούσιος. Τούτου χάριν αἰτῶ ὁ ἀνάξιος ἐγὼ λόγον δοθῆναί μοι, ἵνα ἰσχύσω εὐσεβῶς ἀνυμνῆσαι αὐτόν. Τῶν περάτων γὰρ ὑπάρχει καθηγητής, ὡς τὰ θεῖα σαφῶν.

ΑΠΟ ΤΟ ΡΩΣΙΚΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ

(μεταφραση Google)

Άγιος Δημήτριος του Ροστόφ (Τούπταλο)
Βίοι των Αγίων

Ο βίος του Αγίου Πατρός ημών Ιωάννου του Χρυσοστόμου,

Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως
Εορτάζεται στις 13 Νοεμβρίου

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, φωστήρας του κόσμου, διδάσκαλος του σύμπαντος, στύλος και στήριγμα της Εκκλησίας και κήρυκας της μετάνοιας, καταγόταν από την Αντιόχεια της Συρίας και γεννήθηκε γύρω στο 347. Οι γονείς του, Σεκούνδος και Ανθούσα, ανήκαν στους καλύτερους της κοινωνίας της Αντιόχειας και ομολογούσαν τη χριστιανική πίστη. Ο Σεκούνδος ήταν στρατιωτικός διοικητής και κατείχε τιμητική θέση. Ωστόσο, δεν μπορούσε να επηρεάσει την ανατροφή του γιου του, καθώς πέθανε ενώ ο Ιωάννης ήταν ακόμα μικρό παιδί. Επομένως, όλη η φροντίδα για την ανατροφή του Ιωάννη έπεσε στη μητέρα του, την ευσεβή Ανθούσα. Έχοντας χάσει τον σύζυγό της σε πολύ νεαρή ηλικία (ήταν τότε περίπου είκοσι ετών), δεν ήθελε να ξαναπαντρευτεί, αλλά αφοσιώθηκε ολοκληρωτικά στην ανατροφή του γιου της. Από αυτήν ο νεαρός Ιωάννης έλαβε τα πρώτα του μαθήματα στις χριστιανικές αλήθειες και την ευσέβεια.

Αφού εδραίωσε τον γιο της στη χριστιανική πίστη, η Ανθούσα τον παρέδωσε στον σοφιστή Λιβάνιο και στον φιλόσοφο Ανδραγάθιο για να σπουδάσουν ρητορική και φιλοσοφία . Στη συνέχεια, όταν ο Ιωάννης έφτασε στην ηλικία των δεκαοκτώ ετών, μη φωτισμένος ακόμη από το ιερό βάπτισμα, το οποίο, σύμφωνα με το έθιμο της εποχής, λάμβανε στην ενήλικη ζωή, στάλθηκε στην Αθήνα για να τελειοποιήσει τη ρητορική και τη φιλοσοφία του. Σπουδάζοντας εδώ, ο Ιωάννης σύντομα ξεπέρασε τους συνομηλίκους του και πολλούς φιλοσόφους σε σοφία, έχοντας κατακτήσει όλα τα ελληνικά βιβλία και τις επιστήμες, και έγινε ένας σοφός φιλόσοφος και εύγλωττος ρήτορας.

Στην Αθήνα, είχε έναν πολύ κακόβουλο αντίπαλο, τον φιλόσοφο Ανθέμιο. Ζηλεύοντας την καλή φήμη του Ιωάννη, ο Ανθέμιος τον συκοφάντησε, υποκινώντας μίσος εναντίον του στους άλλους. Αλλά ο άγιος, με τη βοήθεια του Θεού, ντρόπιασε τον αντίδικό του και, κατά τη διάρκεια της διαμάχης, προσηλύτισε πολλούς στον Χριστό. Αυτό συνέβη με τον ακόλουθο τρόπο. Όταν ο Ανθέμιος, σε μια διαμάχη με τον Ιωάννη, άρχισε να λέει βλάσφημα λόγια εναντίον του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ένα ακάθαρτο πνεύμα ξαφνικά του επιτέθηκε και άρχισε να τον βασανίζει. Ο Ανθέμιος έπεσε στο έδαφος, στριφογυρίζοντας και στρίβοντας ολόκληρο το σώμα του, με το στόμα του ορθάνοιχτο, και αφρούς να τρέχουν από αυτό. Βλέποντας αυτό, όλοι γύρω του τρομοκρατήθηκαν και πολλοί τράπηκαν σε φυγή από φόβο. Όσοι παρέμειναν παρακάλεσαν τον Ιωάννη να συγχωρήσει και να θεραπεύσει τον δαιμονισμένο. Ο Ιωάννης απάντησε:

«Αν δεν μετανοήσει και δεν πιστέψει στον Χριστό Θεό, τον οποίο βλασφημούσε, δεν θα θεραπευτεί».

Ο Άνθιμος αναφώνησε αμέσως:

«Ομολογώ ότι ούτε στον ουρανό ούτε στη γη υπάρχει άλλος Θεός εκτός από Εκείνον που ομολογεί ο Ιωάννης».

Καθώς τα έλεγε αυτά, το ακάθαρτο πνεύμα τον άφησε και ο Άνθιμος αναστήθηκε υγιής. Όλοι όσοι ήταν μάρτυρες αυτού του θαύματος φώναξαν:

– Μέγας ο Χριστιανικός Θεός! Μόνο αυτός κάνει θαύματα!

Ο Άγιος Ιωάννης, αφού απαγόρευσε στον Ανθέμιο να βλασφημεί τον Υιό του Θεού και αφού του δίδαξε την αληθινή πίστη, τον έστειλε στον επίσκοπο Αθηνών, όπου ο Ανθέμιος και όλη η οικογένειά του έλαβαν άγιο βάπτισμα από αυτόν. Μαζί με τον Ανθέμιο, πολλοί από τους κορυφαίους πολίτες πίστεψαν και βαπτίστηκαν. Αφού έμαθε ότι με τη μεσολάβηση του Ιωάννη οι Έλληνες είχαν μεταστραφεί στον Χριστό, ο επίσκοπος αποφάσισε να χειροτονήσει τον Ιωάννη και να τον κρατήσει στην Αθήνα, έτσι ώστε μετά τον θάνατο του επισκόπου (επειδή ήταν ήδη αρκετά ηλικιωμένος), ο Ιωάννης να αναλάβει την επισκοπική έδρα. Ο μακάριος Ιωάννης, συνειδητοποιώντας το αυτό, έφυγε κρυφά από την Αθήνα και επέστρεψε στην πατρίδα του, την Αντιόχεια.

Περιφρονώντας την κενή δόξα αυτού του μάταιου κόσμου και όλες τις κοσμικές τιμές, αποφάσισε να ασπαστεί την ταπεινή μοναστική ζωή και να εργαστεί για τον Θεό, ντυμένος με αγγελική μορφή. Ο Άγιος Ιωάννης ενθαρρύνθηκε επίσης να το κάνει αυτό από τον φίλο του Βασίλειο , καταγόμενος από την ίδια Αντιόχεια. Περνώντας τα παιδικά τους χρόνια μαζί, μαθήτευσαν κοντά στους ίδιους δασκάλους και καλλιέργησαν μια δυνατή αγάπη ο ένας για τον άλλον, καθώς ήταν συγγενείς στην ψυχή και μοιράζονταν παρόμοιο χαρακτήρα. Ο Βασίλειος, έχοντας αρχικά αναλάβει ο ίδιος τη μοναστική ζωή, συμβούλεψε τον συνομήλικό του, τον Άγιο Ιωάννη, να επιλέξει και αυτός τη μοναστική ζωή.

Ακολουθώντας την καλή του συμβουλή, ο Ιωάννης ήθελε να αποσυρθεί αμέσως σε ένα μοναστήρι και να γίνει μοναχός, αλλά η μητέρα του τον εμπόδισε. Μόλις έμαθε για την πρόθεση του Ιωάννη, άρχισε να του μιλάει δακρυσμένη:

«Παιδί μου! Η ζωή μου με τον πατέρα σου δεν μου έφερε πολύ χαρά. Με τον θάνατό του, με Θεία Πρόνοια, ήρθε η ορφάνειά σου και η χηρεία μου. Αλλά καμία ατυχία δεν μπορούσε να με αναγκάσει να ξαναπαντρευτώ ή να φέρω άλλον σύζυγο στο σπίτι του πατέρα σου. Με τη βοήθεια του Θεού, υπέμεινα υπομονετικά την ατυχία της χηρείας, λαμβάνοντας μεγάλη παρηγοριά και παρηγοριά από τη συνεχή σκέψη του προσώπου σου, που έμοιαζε με του πατέρα μου. Επιπλέον, δεν σπατάλησα την περιουσία του πατέρα σου, αλλά την διατήρησα άθικτη για τις ανάγκες σου. Σε παρακαλώ λοιπόν, παιδί μου, μην με βυθίσεις σε μια δεύτερη χηρεία και μην αναζωπυρώσεις τη θλίψη για τον πατέρα σου που έχει υποχωρήσει μέσα μου με την αναχώρησή σου, αλλά περίμενε τον θάνατό μου, τον οποίο περιμένω μέρα με τη μέρα. Όταν με θάψεις δίπλα στα κόκαλα του πατέρα σου, τότε κάνε όπως θέλεις. Τώρα μείνε μαζί μου και περίμενε λίγο όσο είμαι ακόμα ζωντανός.»

Επηρεασμένος από τα αιτήματα της μητέρας του, ο Ιωάννης αποφάσισε να μην φύγει από το σπίτι για λίγο. Ωστόσο, ακόμη και όσο παρέμενε στο σπίτι, αντάλλαξε τα ελαφρά του ρούχα με ταπεινά και άρχισε να ζει μια μοναχική ζωή, περνώντας τον χρόνο του στην προσευχή και μελετώντας τον λόγο του Θεού. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο Ιωάννης ήρθε σε επαφή με τον Μελέτιο, επίσκοπο Αντιόχειας , έναν άνδρα μεγάλης αναστήματος. Έπεισε τον Ιωάννη να δεχτεί γρήγορα το βάπτισμα και, αφού τον βάπτισε, τον χειροτόνησε αναγνώστη. Ο Ιωάννης διατήρησε αυτή τη θέση για τρία χρόνια. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η μητέρα του Ιωάννη πέθανε. Αφού την έθαψε, ο Ιωάννης μοίρασε αμέσως όλη του την περιουσία στους άπορους, απελευθέρωσε τους δούλους και τις δούλες του και εγκαταστάθηκε σε ένα μοναστήρι (7342) και έγινε μοναχός, εργαζόμενος μέρα νύχτα με μεγάλους κόπους και ασκητισμό για τον Κύριο. Εδώ έγραψε τα βιβλία «Περί Ιερωσύνης» και «Περί Πνευματικής Μετανοίας», τα οποία περιέχουν πολύ χρήσιμο υλικό, και την «Επιστολή προς τον Πεσόντα Μοναχό Θεόδωρο » .

Ο Άγιος Ιωάννης έλαβε από τον Θεό το χάρισμα της διδασκαλίας και τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, η οποία αποκαλύφθηκε σε έναν μοναχό ονόματι Ησύχιο, ο οποίος ζούσε σε εκείνο το μοναστήρι. Αν και ήταν ηλικιωμένος στην ηλικία και τέλειος στην αρετή, ο Ησύχιος κατείχε το χάρισμα της διόρασης. Ένα βράδυ, ενώ ήταν ξύπνιος και προσευχόταν, μεταφέρθηκε στο μυαλό του και είδε το ακόλουθο όραμα. Δύο λαμπροί άνδρες, ντυμένοι με λευκές στολές και λαμπεροί σαν τον ήλιο, κατεβαίνοντας από τον ουρανό, πλησίασαν τον ευλογημένο Ιωάννη καθώς στεκόταν στην προσευχή. Ο ένας κρατούσε ένα ειλητάριο καλυμμένο με γράμματα και ο άλλος κλειδιά. Βλέποντάς τους, ο Ιωάννης μπερδεύτηκε και έσπευσε να υποκλιθεί μέχρι το έδαφος μπροστά τους. Εν τω μεταξύ, οι άνδρες, πιάνοντας τον Ιωάννη από το χέρι, τον σήκωσαν λέγοντας:

– Να εμπιστεύεσαι και να μην φοβάσαι!

Ο Ιωάννης τους ρώτησε:

– Ποιοι είστε, κύριοι μου;

Του απάντησαν αμέσως:

«Μη φοβάσαι, άνθρωπε των επιθυμιών, ένας νέος Δανιήλ , στον οποίο, για χάρη της καθαρότητας της καρδιάς, το Άγιο Πνεύμα καταδέχτηκε να κατοικήσει! Σας στέλνουμε από τον Μεγάλο Διδάσκαλο, τον Σωτήρα μας Ιησού Χριστό.»

Μετά από αυτά τα λόγια, ένας από τους άντρες που εμφανίστηκαν άπλωσε το χέρι του και έδωσε στον Ιωάννη ένα ρολό, λέγοντας:

«Πάρε τούτο το ρολό από το χέρι μου! Είμαι ο Ιωάννης , που κάθισα στην αγκαλιά του Κυρίου κατά τον Μυστικό Δείπνο και έλαβα θεϊκές αποκαλύψεις από Αυτόν. 7344 Ο Κύριος σου δίνει επίσης γνώση του πλήρους βάθους της σοφίας, ώστε να θρέψεις τους ανθρώπους με τον άφθαρτο άρτο της διδασκαλίας του Χριστού και με το στόμα σου να κλείνεις τα στόματα των αιρετικών και των Ιουδαίων που βλασφημούν τον Θεό».

Ο άλλος, απλώνοντας το χέρι του στον Γιάννη, του έδωσε τα κλειδιά με τα λόγια:

«Πάρε αυτά τα κλειδιά, γιατί εγώ είμαι ο Πέτρος , στον οποίο έχουν εμπιστευτεί τα κλειδιά της Βασιλείας. Ο Κύριος σου δίνει επίσης τα κλειδιά των αγίων εκκλησιών, ώστε όποιον δέσεις να είναι δεμένος, και όποιον λύσεις να είναι λυμένος».

Ο ευλογημένος Ιωάννης έσκυψε ξανά τα γόνατά του και υποκλίθηκε στους Αποστόλους που είχαν εμφανιστεί με τα λόγια:

«Ποιος είμαι εγώ, ο αμαρτωλός και ο ελάχιστος από όλους τους ανθρώπους, που τολμώ να αναλάβω πάνω μου και να επιτελέσω μια τόσο μεγάλη και τρομερή υπηρεσία;»

Οι άγιοι όμως Απόστολοι που εμφανίστηκαν ξανά, τον έπιασαν από το δεξί χέρι και τον έστησαν στα πόδια του, λέγοντας:

– Σταθείτε στα πόδια σας, πάρτε θάρρος, γίνετε δυνατοί και κάντε αυτό που σας καλεί ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, για τον αγιασμό και την ενίσχυση του λαού Του, για τη σωτηρία του οποίου έχυσε το αίμα Του. Διδάξτε τον λόγο του Θεού· με παρρησία θυμηθείτε τον Κύριο που είπε: «Μη φοβάσαι, μικρό ποίμνιο· επειδή, ο Πατέρας σας ευδόκησε να σας δώσει τη βασιλεία» ( Λουκάς 12:32 ) . Μη φοβάστε, λοιπόν, επειδή ο Χριστός ο Θεός μας ευδόκησε μέσω υμών να αγιάσει πολλές ψυχές και να τις φέρει στην επίγνωση Αυτού. Για χάρη της δικαιοσύνης θα δοκιμάσετε πολλές συμφορές και θλίψεις, αλλά να τις υπομένετε σαν ισχυρό αδαμάντινο αδάμαντα · επειδή, με αυτόν τον τρόπο θα κληρονομήσετε τη βασιλεία του Θεού.

Αφού είπαν αυτά, οι άνδρες που είχαν εμφανιστεί έκαναν το σημείο του σταυρού πάνω από τον Ιωάννη και, φιλώντας τον στο όνομα του Κυρίου, αναχώρησαν. Ο Άγιος Ησύχιος διηγήθηκε όσα είχε δει στους άλλους αδελφούς, τα οποία είχαν βιώσει σε ασκητικούς αγώνες, και εκείνοι θαύμασαν και δόξασαν τον Θεό, ο Οποίος κρυφά αγωνίζεται τους δούλους Του. Ο Ησύχιος τους απαγόρευσε να πουν σε κανέναν για το όραμα, μήπως το μάθει ο Ιωάννης και τους αφήσει, μήπως στερηθούν τη συντροφιά ενός τόσο μεγάλου αγίου του Θεού.

Ο μακάριος Ιωάννης ακούραστα αναζητούσε τη σωτηρία του, κοπιάζοντας με λόγια και έργα. Οι ασκητικοί του αγώνες ήταν επιτυχημένοι και ενέπνεε και άλλους να αγωνίζονται για το ουράνιο, ταπεινώνοντας τη σάρκα τους και υποδουλώνοντάς την στο πνεύμα. Εργαζόμενος με θεάρεστο τρόπο στο μοναστήρι, ο μακάριος έκανε πολλά θαύματα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.

Κάποιος κάτοικος της Αντιόχειας, από πλούσια και επιφανή οικογένεια, υπέφερε από έντονο πονοκέφαλο, τόσο έντονο που το δεξί του μάτι είχε πέσει έξω και τώρα κρεμόταν στο μάγουλό του. Έχοντας δώσει μεγάλο μέρος της περιουσίας του σε έμπειρους γιατρούς, δεν έλαβε καμία ανακούφιση. Τότε, ακούγοντας για τον Άγιο Ιωάννη, ήρθε στο μοναστήρι του. Πλησιάζοντας τον άγιο, αγκάλιασε τα πόδια του, τα φιλώντας και ζητώντας θεραπεία.

Ο Άγιος Ιωάννης του είπε:

«Τέτοιες ασθένειες πλήττουν τους ανθρώπους εξαιτίας των αμαρτιών τους και της έλλειψης πίστης τους. Έτσι, αν πιστεύετε με όλη σας την ψυχή ότι ο Χριστός μπορεί να σας θεραπεύσει και εγκαταλείψετε τις αμαρτίες σας, θα δείτε τη δόξα του Θεού».

Ο ασθενής απάντησε:

«Πιστεύω, Πάτερ, και θα κάνω όλα όσα μου προστάξεις».

Αφού είπε αυτά, άρπαξε το ένδυμα του ευλογημένου Ιωάννη και το έβαλε στο κεφάλι του και στο πονεμένο μάτι του. Η ασθένεια σταμάτησε αμέσως, το μάτι επέστρεψε στην κανονική του θέση και ο άνθρωπος έγινε υγιής, σαν να μην είχε αρρωστήσει ποτέ. Δοξάζοντας τον Θεό, επέστρεψε στο σπίτι του.

Ένας άλλος άνδρας ονόματι Αρχέλαος, ένας γέροντας στην πόλη της Αντιόχειας, που έπασχε από λέπρα στο πρόσωπό του, ήρθε στον Άγιο Ιωάννη ζητώντας θεραπεία. Αφού τον δίδαξε τις αλήθειες της πίστης, ο Ιωάννης τον διέταξε να πλύνει το μέτωπό του με το νερό που έπιναν οι αδελφοί του μοναστηριού. Αφού έκανε αυτό, ο άρρωστος καθαρίστηκε από τη λέπρα του και, αφήνοντας τον κόσμο, έγινε μοναχός.

Ένας άλλος άνθρωπος ονόματι Εύκλιος, τυφλός στο δεξί του μάτι από την παιδική του ηλικία, ήρθε στο μοναστήρι όπου βρισκόταν ο Όσιος Ιωάννης και έδωσε μοναχικούς όρκους. Ο Ιωάννης του είπε:

– Είθε ο Θεός να σε θεραπεύσει, αδελφέ, και να φωτίσει τα πνευματικά και σωματικά σου μάτια.

Μόλις ο άγιος είπε αυτά τα λόγια, το τυφλό μάτι του Ευκλείου ξαφνικά ξαναβρήκε την όρασή του και ο άρρωστος μπόρεσε να δει καθαρά. Βλέποντας αυτό το θαύμα, οι αδελφοί έμειναν έκπληκτοι και είπαν:

– Αληθώς ο Ιωάννης είναι δούλος του Θεού και το Άγιο Πνεύμα κατοικεί μέσα του.

Μια γυναίκα ονόματι Χριστίνα, αιμορραγούσα, παρακάλεσε τον άντρα της να την πάει στον Άγιο Ιωάννη. Αφού έβαλε τη γυναίκα του σε ένα γαϊδούρι, ο σύζυγος πήγε στο μοναστήρι και την άφησε μπροστά στις πύλες του μοναστηριού. Στη συνέχεια, μπήκε μπροστά στον άγιο και τον παρακάλεσε να θεραπεύσει τη γυναίκα του από την ασθένειά της. Ο Άγιος Ιωάννης είπε στον άντρα:

«Πες στη γυναίκα σου να αλλάξει την κακή της φύση και να σταματήσει να είναι σκληρή με τους σκλάβους της, θυμούμενη ότι κι αυτή δημιουργήθηκε από τον ίδιο πηλό με αυτούς . 7347 Και ας φροντίζει την ψυχή της, δίνοντας ελεημοσύνη στους φτωχούς και μην εγκαταλείποντας την προσευχή. Επίσης, να απέχεις και να φυλάς τον εαυτό σου αγνό τις νηστείες και τις άγιες ημέρες, και ο Θεός θα δώσει στη γυναίκα σου θεραπεία.»

Αφού αναχώρησε, ο σύζυγος είπε στη γυναίκα του όλα όσα είχε ακούσει από την αγία. Εκείνη ορκίστηκε να τηρεί όλες τις εντολές με κάθε επιμέλεια μέχρι την τελευταία της πνοή. Ο σύζυγος επέστρεψε στην αγία και του είπε για τον όρκο της γυναίκας του. Ο άγιος απάντησε:

«Πήγαινε εν ειρήνη! Ο Κύριος την έχει ήδη θεραπεύσει.» Επιστρέφοντας στη γυναίκα του, ο σύζυγος τη βρήκε θεραπευμένη και επέστρεψαν με χαρά στο σπίτι, δοξάζοντας τον Θεό.

Συνέβη εκείνη την εποχή, όχι μακριά από το μοναστήρι όπου μόρκωνε ο Ιωάννης, να εμφανιστεί ένα άγριο λιοντάρι, που περιφερόταν στους δρόμους και καταβρόχθιζε ανθρώπους και ζώα. Πολλές φορές, οι κάτοικοι των κοντινών χωριών συγκεντρώνονταν και έστηναν ενέδρες στο θηρίο με όπλα και βέλη, ελπίζοντας να το σκοτώσουν, αλλά κάθε φορά μάταια. Αναδυόμενο από το άλσος με τις βελανιδιές, το θηρίο επιτίθετο στους ανθρώπους με μανία, σκοτώνοντας πολλούς, τραυματίζοντας άλλους τόσο σοβαρά που μόλις και μετά βίας ξέφυγαν, και μεταφέροντας μερικούς ζωντανούς στη φωλιά του, όπου τους καταβρόχθιζε. Πηγαίνοντας στον Ιωάννη, οι γειτονικοί χωρικοί του το ανέφεραν και τον παρακάλεσαν να τους βοηθήσει με τις προσευχές του. Ο Ιωάννης έδωσε στους ικέτες έναν ξύλινο σταυρό, διατάζοντάς τους να τον στήσουν στο σημείο από το οποίο αναδυόταν το θηρίο. Το έκαναν και μετά από αρκετές ημέρες, παρατήρησαν ότι το θηρίο δεν είχε εμφανιστεί. Τότε οι χωρικοί πήγαν στον σταυρό και είδαν εκεί το πτώμα του λιονταριού. Ελευθερωμένοι από μια τέτοια καταστροφή με τη δύναμη του Σταυρού, μέσω των προσευχών του Αγίου Ιωάννη, χάρηκαν και δόξασαν τον άγιο του Θεού.

Ο Ιωάννης παρέμεινε σε εκείνο το μοναστήρι για τέσσερα χρόνια. Έπειτα, επιθυμώντας μεγαλύτερη απομόνωση, αποσύρθηκε κρυφά από εκεί στην έρημο, βρήκε εκεί μια σπηλιά και παρέμεινε εκεί για δύο χρόνια, ζώντας μόνος.

Μετά από δύο χρόνια, εξαντλημένος από τους σκληρούς αγώνες του και υποφέροντας από το κρύο, ο Ιωάννης αρρώστησε, ανίκανος να φροντίσει τον εαυτό του. Έτσι αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την έρημο και να επιστρέψει στην Αντιόχεια. Αυτό συνέβη χάρη στην πρόνοια και τη σκέψη του Θεού για την Εκκλησία, ώστε ένα τέτοιο λυχνάρι να μην κρυφτεί στην έρημο, σαν κάτω από ένα μόδι, αλλά να φέγγει για όλους. Ο Κύριος επέτρεψε στον Ιωάννη να αρρωστήσει, οδηγώντας τον έτσι από τη ζωή του ανάμεσα στα άγρια θηρία στη ζωή με τους ανθρώπους, ώστε να είναι χρήσιμος όχι μόνο στον εαυτό του αλλά και στους άλλους.

Όταν ο Όσιος Ιωάννης έφτασε στην Αντιόχεια, ο Αγιώτατος Πατριάρχης Μελέτιος τον δέχτηκε με χαρά, του παρείχε κατάλυμα, του διέταξε να διαμένει μαζί του και σύντομα τον χειροτόνησε διάκονο. Υπηρέτησε με αυτή την ιδιότητα για έξι χρόνια, κοσμώντας την Εκκλησία του Θεού με την ενάρετη ζωή του και τα εποικοδομητικά του γραπτά. Κατά τη διάρκεια της διακονίας του, ο Άγιος Ιωάννης έγραψε τα ακόλουθα έργα: «Το Βιβλίο περί Παρθενίας», «Προς μια Νεαρή Χήρα» και για την υπεράσπιση της πίστης: «Κήρυγμα για τον Όσιο Βαβυλά, καθώς και Κατά του Ιουλιανού και προς τους Ειδωλολάτρες » .

Εκείνη την εποχή, ο Άγιος Μελέτιος αναγκάστηκε να ταξιδέψει στην Κωνσταντινούπολη για να εγκαταστήσει τον Άγιο Γρηγόριο τον Ναζιανζηνό ως πατριάρχη . Λίγο μετά την άφιξή του εκεί, ο Άγιος Μελέτιος αναπαύθηκε εν Κυρίω. Μόλις άκουσε για τον θάνατο του πατριάρχη του, ο Ιωάννης έφυγε ξανά από την Αντιόχεια και αποσύρθηκε στο μοναστήρι όπου αρχικά διέμενε. Οι μοναχοί χάρηκαν για την επιστροφή του και τέλεσαν μια πνευματική γιορτή, αποδεχόμενοι τις συνήθεις διδασκαλίες του. Ευαρεστώντας τον Θεό σιωπηλά, ο Ιωάννης παρέμεινε εκεί για τρία χρόνια.

Ο Φλαβιανός κατέλαβε τον θρόνο της Εκκλησίας της Αντιόχειας το 7349. Ενώ στεκόταν και προσευχόταν μια νύχτα, ένας Άγγελος Κυρίου εμφανίστηκε σε αυτόν και του είπε:

«Αύριο πηγαίνετε στο μοναστήρι όπου κατοικεί ο άγιος του Θεού, ο Ιωάννης, φέρτε τον από εκεί στην πόλη και χειροτονήστε τον ιερέα, γιατί είναι εκλεκτό σκεύος του Θεού, και ο Θεός επιθυμεί να προσηλυτίσει πολλούς στην αληθινή πίστη μέσω αυτού».

Ταυτόχρονα, ένας άγγελος εμφανίστηκε στον Άγιο Ιωάννη, καθώς συνήθιζε να τελεί τις νυχτερινές του προσευχές στο κελί του, και τον διέταξε να πάει με τον Φλαβιανό στην πόλη και να χειροτονηθεί. Με την αυγή, ο πατριάρχης έφτασε στο μοναστήρι. Όλοι οι μοναχοί βγήκαν να τον υποδεχτούν, μαζί με τον Άγιο Ιωάννη. Υποκλίνοντας, έλαβαν την ευλογία του πατριάρχη και στη συνέχεια, με την πρέπουσα τιμή, τον οδήγησαν στην εκκλησία. Αφού τελείωσε τη Θεία Λειτουργία και τελείωσε όλα τα Θεία Μυστήρια, ο πατριάρχης χάρισε ειρήνη στους αδελφούς και, παίρνοντας μαζί του τον Ιωάννη, αναχώρησε για την πόλη. Οι μοναχοί έκλαιγαν απαρηγόρητα, αποχωριζόμενοι τον άγιο άγιο του Θεού.

Το επόμενο πρωί, ο Ιωάννης χειροτονήθηκε ιερέας. Όταν ο πατριάρχης έβαλε το χέρι του στο κεφάλι του, ένα λευκό, λαμπερό περιστέρι εμφανίστηκε ξαφνικά και πέταξε πάνω από το κεφάλι του Αγίου Ιωάννη. Ο Πατριάρχης Φλαβιανός και όλοι όσοι ήταν παρόντες στο ναό τρομοκρατήθηκαν και θαύμασαν για πολλή ώρα. Η φήμη αυτού του θαύματος διαδόθηκε σε όλη την Αντιόχεια, τη Συρία και τις γύρω πόλεις, και όλοι όσοι το άκουσαν έλεγαν:

– Τι θα συμβεί στον Ιωάννη; Διότι ιδού, από την αρχή η δόξα του Κυρίου εμφανίστηκε πάνω του!

Ως ιερέας, ο Ιωάννης αφιερώθηκε με ακόμη μεγαλύτερο ζήλο στη σωτηρία των ανθρώπινων ψυχών. Μία ή δύο φορές την εβδομάδα, και μερικές φορές ακόμη και καθημερινά, δίδασκε τον λαό στην εκκλησία, εκφωνώντας κηρύγματα από τον άμβωνα. Συνέβαινε, αφού έδινε ένα κήρυγμα σε μια εκκλησία, να περπατάει, κουρασμένος, στον καθεδρικό ναό όπου υπηρετούσε ο επίσκοπος, και ο επίσκοπος, ικανοποιώντας τη γενική επιθυμία, του ανέθεσε να εκφωνήσει ένα άλλο κήρυγμα. Κατά τη διάρκεια της ιεροσύνης του, ο Άγιος Ιωάννης εκφώνησε πολλά κηρύγματα, μερικά από τα οποία έχουν διασωθεί. Από τα ύψη του άμβωνα της εκκλησίας, ανέλυε με ζήλο τις Άγιες Γραφές. Συνέθεσε ιδιαίτερα εποικοδομητικά σχόλια σε πολλά βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης, τα Ευαγγέλια του Ματθαίου και του Ιωάννη, και τις Πράξεις των Αποστόλων. Αγαπούσε ιδιαίτερα τις επιστολές του Αποστόλου Παύλου προς τα έθνη , και ανέλυε πολλές από αυτές στον λαό στις ομιλίες του.

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος συχνά έδινε τα κηρύγματά του προφορικά, κάτι που εξέπληξε πολύ όλους τους κατοίκους της Αντιόχειας, οι οποίοι επαίνεσαν τον ευλογημένο, γιατί μέχρι τότε κανείς δεν είχε κηρύξει τον Λόγο του Θεού χωρίς βιβλίο ή σημειωματάριο. Ο Ιωάννης ήταν ο πρώτος τέτοιος κήρυκας ανάμεσά τους. Οι διδασκαλίες του ήταν γεμάτες με τέτοια δύναμη που όλοι όσοι άκουγαν δεν μπορούσαν να τις απολαύσουν. Γι’ αυτό, πολλοί γραμματείς κατέγραφαν τα κηρύγματα του Ιωάννη σε καταστατικά και , αντιγράφοντάς τα, τα μετέδιδαν σε άλλους. Οι διδασκαλίες του διαβάζονταν στα γεύματα και στις πλατείες, και οι ακροατές μάθαιναν από τα λόγια του προφορικά, σαν να διάβαζαν το Ψαλτήρι. Ο Ιωάννης ήταν τόσο γλυκόφωνος ρήτορας και δάσκαλος αγαπητός σε όλους, που δεν υπήρχε ούτε ένας άνθρωπος στην πόλη που να μην ήθελε να ακούσει τις ομιλίες του, και όταν μάθαιναν ότι ο Ιωάννης ήθελε να μιλήσει, όλοι συνέρρεαν με χαρά στην εκκλησία. Οι άρχοντες και οι δικαστές της πόλης εγκατέλειπαν τις ασχολίες τους, οι έμποροι τις δουλειές τους, οι τεχνίτες τις δουλειές τους και έσπευδαν να ακούσουν τη διδασκαλία του Ιωάννη, προσέχοντας να μην χάσουν ούτε μια λέξη που έβγαινε από τα χείλη του. Όλοι το θεωρούσαν μεγάλη απώλεια όταν δεν μπορούσαν να ακούσουν τα γλυκά λόγια του Ιωάννη. Γι’ αυτό του αποδόθηκαν διάφοροι επαινετικοί τίτλοι. Άλλοι τον αποκαλούσαν «το στόμα του Θεού και του Χριστού», άλλοι «ο γλυκόγλωσσος» και άλλοι «ο μέλισσας».

Συνέβη ο μακάριος, ιδιαίτερα στην αρχή της ιεροσύνης του, να εκφωνεί κηρύγματα των οποίων το περιεχόμενο δεν ήταν πάντα κατανοητό στους λιγότερο μορφωμένους ακροατές του. Κάποια μέρα, μια γυναίκα, ακούγοντας και μη κατανοώντας τι λέγεται, ύψωσε τη φωνή της ανάμεσα στο πλήθος και είπε στον Ιωάννη:

– Πνευματέ διδασκάλε, ή μάλλον θα τον αποκαλούσα Ιωάννη Χρυσόστομε , το πηγάδι της αγίας διδασκαλίας σου είναι βαθύ, αλλά τα σχοινιά του νου μας είναι κοντά και δεν μπορούν να φτάσουν στα βάθη του.

Τότε πολλοί από τον κόσμο είπαν:

– Ο ίδιος ο Θεός, δια στόματος γυναίκας, έδωσε αυτό το όνομα στον Ιωάννη· ας ονομάζεται από τώρα και στο εξής Χρυσόστομος.

Πράγματι, από τότε μέχρι σήμερα η Εκκλησία έχει διατηρήσει αυτό το όνομα για τον Ιωάννη.

Έχοντας αποφασίσει ότι θα ήταν ακατάλληλο να μεταδώσει περίπλοκες διδασκαλίες στον λαό, ο Άγιος Ιωάννης από τότε και στο εξής προσπάθησε να διανθίσει τους λόγους του όχι με περίτεχνη ευγλωττία, αλλά με απλά και ηθικολογικά λόγια, ώστε ακόμη και ο πιο ταπεινός ακροατής να καταλάβει και να ωφεληθεί. Ενώ δίδασκε τους κατοίκους της Αντιόχειας στην χριστιανική πίστη και ζωή, ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λειτούργησε επίσης ως παρηγορητής των συμπολιτών του σε περιόδους δημόσιας δυστυχίας.

Στην Αντιόχεια, μετά την επιβολή ενός φόρου που ήταν καταπιεστικός για τους φτωχούς της πόλης, ξέσπασε μια λαϊκή εξέγερση. Το εξαγριωμένο πλήθος έριξε τα αγάλματα του αυτοκράτορα και της οικογένειάς του που στέκονταν στην πόλη, συντρίβοντάς τα σε κομμάτια. Αλλά σύντομα, η φρίκη και η απελπισία έδωσαν τη θέση τους σε μανιώδη οργή. Οι Αντιοχείς άρχισαν να περιμένουν την οργή του αυτοκράτορα εναντίον των επαναστατών. Εισακούοντας τις εκκλήσεις του λαού, ο ευσεβής Άγιος Φλαβιανός της Αντιόχειας πήγε στον αυτοκράτορα για να μεσολαβήσει για την ένοχη πόλη. Άφησε τον Άγιο Ιωάννη στην πόλη για να παρηγορήσει και να θεραπεύσει τις ψυχές που πονούσαν. Είχε ξεκινήσει η Μεγάλη Σαρακοστή , η οποία για τους Αντιοχείς ήταν πραγματικά μια περίοδος μετάνοιας και θλίψης. Καθημερινά, ο φωστήρας του Θεού, ο Ιωάννης, έμπαινε στον άμβωνα της εκκλησίας και απευθυνόταν στον λαό με δυνατά λόγια παρηγοριάς και εποικοδόμησης. Άλλοτε ενίσχυε την σταθερότητα και το θάρρος του λαού, άλλοτε αναζωπύρωνε τις ελπίδες τους για το έλεος του αυτοκράτορα, άλλοτε τους ενέπνεε ελπίδα για το μέλλον. Ταυτόχρονα, κατήγγειλε τα ελαττώματα των συμπολιτών του: την απληστία των πλουσίων, την απληστία, την ακολασία, την υποκρισία, τη σκληρότητα και τη δεισιδαιμονία. Είπε ότι μέσω αυτών των κακών πράξεων οι Αντιοχείς είχαν φέρει τέτοια δυστυχία στην πόλη και τους προέτρεψε να μεταρρυθμιστούν. Ίσως ποτέ η Μεγάλη Σαρακοστή δεν είχε τηρηθεί με τόση αυστηρότητα, ποτέ δεν είχε γιορταστεί με τέτοιο αίσθημα μετάνοιας που να διαπερνούσε όλους τους κατοίκους. Ο λαός συνέρρεε στην εκκλησία και άκουγε με ανυπομονησία τις ομιλίες του Χρυσοστόμου, βρίσκοντας σε αυτές ανακούφιση από τη θλίψη του. Εν τω μεταξύ, ο Άγιος Φλαβιανός εμφανίστηκε ενώπιον του αυτοκράτορα με μια υπεράσπιση, και ο Χριστιανός αυτοκράτορας συγχώρεσε όσους είχαν προσβάλει την ανώτατη εξουσία. Τα νέα της χάρης ήρθαν από τον Φλαβιανό λίγο πριν το Πάσχα. Την πρώτη κιόλας ημέρα της γιορτής, ο Άγιος Ιωάννης ανακοίνωσε τα καλά νέα στον λαό και κατέληξε λέγοντας:

– Χαίρετε με πνευματική χαρά, ευχαριστήστε τον Θεό όχι μόνο για το τέλος των καταστροφών, αλλά και για το γεγονός ότι Εκείνος τις έστειλε.

Μιλώντας έτσι, ο Άγιος Ιωάννης είχε κατά νου τη σημασία των παύσεων των συμφορών για την πρόκληση στους Αντιοχείς ενός αισθήματος μετάνοιας και αφύπνισης της πνευματικής ζωής.

Ο άγιος του Θεού ήταν ένας ισχυρός άνθρωπος όχι μόνο στα λόγια αλλά και στα έργα. Με τη δύναμη του Χριστού, έκανε θαύματα, θεραπεύοντας τους αρρώστους. Ακολουθούν μερικά από τα θαύματα του αγίου.

Μια γυναίκα ονόματι Εύκλειος είχε έναν μοναχογιό που είχε αρρωστήσει από πυρετό και ήδη πέθαινε. Πηγαίνοντας στον άγιο, ο Εύκλειος τον παρακάλεσε να θεραπεύσει τον άρρωστο. Ο Ιωάννης πήρε λίγο νερό, έκανε το σημείο του Τιμίου Σταυρού από πάνω του τρεις φορές, στο όνομα της Αγίας Τριάδας, και το ράντισε πάνω στον άρρωστο. Ο πυρετός σταμάτησε αμέσως και ο άρρωστος, σηκώνοντας υγιής, προσκύνησε τον άγιο.

Ο διοικητής του φρουρίου στην Αντιόχεια ήταν οπαδός της αίρεσης του Μαρκιωνίτη (7352) , ο οποίος προκαλούσε μεγάλη ζημιά στους ευσεβείς. Η σύζυγός του έπασχε από μια τρομερή ασθένεια, την οποία κανένα φάρμακο δεν μπορούσε να εξαλείψει. Όταν η σοβαρή ασθένεια χειροτέρευε μέρα με τη μέρα, ο διοικητής του φρουρίου κάλεσε τους αιρετικούς στο σπίτι του, παρακαλώντας τους να βοηθήσουν τη σύζυγό του. Οι αιρετικοί προσευχήθηκαν για την άρρωστη γυναίκα με μεγάλο ζήλο για τρεις ή περισσότερες ημέρες, αλλά δεν τα κατάφεραν. Τότε η σύζυγος είπε στον σύζυγό της:

«Άκουσα για έναν ιερέα ονόματι Ιωάννη, ο οποίος ζει με τον επίσκοπο Φλαβιανό. Είναι μαθητής του Χριστού, και αν ζητήσει κάτι από τον Θεό, ο Θεός θα του το δώσει. Σε παρακαλώ, πήγαινέ με κοντά του για να προσευχηθεί για την ανάρρωσή μου, γιατί έχω ακούσει ότι κάνει πολλά θαύματα. Οι Μαρκιωνίτες δεν με βοηθούν καθόλου, και αυτό δείχνει ξεκάθαρα την ασέβειά τους. Γιατί αν είχαν την αληθινή πίστη, ο Θεός θα είχε εισακούσει την προσευχή τους.»

Ο σύζυγος υπάκουσε στη γυναίκα του και πήγε μαζί της στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Αλλά, επειδή ήταν αιρετικός, δεν τόλμησε να την φέρει μέσα. Αντ’ αυτού, την έβαλε μπροστά στις πόρτες της εκκλησίας και την έστειλε στον Επίσκοπο Φλαβιανό και στον Πρεσβύτερο Ιωάννη, ζητώντας τους να προσευχηθούν στον Κύριο Ιησού Χριστό για την υγεία της σοβαρά άρρωστης συζύγου του. Ο επίσκοπος, βγαίνοντας προς αυτούς με τον Ιωάννη, είπε:

«Αν απαρνηθείτε την αίρεση σας και ενταχθείτε στην Αγία Καθολική Αποστολική Εκκλησία, θα λάβετε θεραπεία από τον Χριστό Θεό».

Αφού το έκαναν αυτό, ο Ιωάννης διέταξε να φέρουν νερό και ζήτησε από τον Φλαβιανό να κάνει το σημείο του σταυρού πάνω του. Ο Φλαβιανός εκπλήρωσε το αίτημα του αγίου. Ο Ιωάννης διέταξε να περιχύσουν το νερό πάνω στην άρρωστη γυναίκα, η οποία αμέσως σηκώθηκε υγιής, δοξάζοντας τον Θεό. Μετά από αυτό το θαυμαστό θαύμα, ο διοικητής του φρουρίου, μαζί με τη σύζυγό του, προσχώρησαν στην Αγία Εκκλησία. Υπήρξε μεγάλη χαρά μεταξύ των Ορθοδόξων για αυτή την προσχώρηση. Οι αιρετικοί, ωστόσο, ήταν πολύ ταραγμένοι και θύμωσαν με τον Ιωάννη, διαδίδοντας βλασφημίες και συκοφαντίες εναντίον του παντού, ισχυριζόμενοι ότι ήταν μάγος και μάγος. Αλλά ο Θεός σύντομα έκλεισε τα στόματά τους, επιφέροντας πάνω τους μια σκληρή τιμωρία. Συνέβη ως εξής.

Κατά τη διάρκεια ενός μεγάλου σεισμού στην Αντιόχεια, ο ναός όπου είχαν συγκεντρωθεί οι αιρετικοί κατέρρευσε. Ένα μεγάλο πλήθος χάθηκε κάτω από τα ερείπια. Ούτε ένας Ορθόδοξος Χριστιανός δεν χάθηκε στον σεισμό. Βλέποντας αυτό, όχι μόνο οι επιζώντες αιρετικοί αλλά και οι ειδωλολάτρες αναγνώρισαν τη δύναμη του Χριστού και, καθοδηγούμενοι από τον Άγιο Ιωάννη, στράφηκαν στον αληθινό Θεό.

Μετά τον θάνατο του Πατριάρχη Νεκταρίου Κωνσταντινουπόλεως ( 7353) , διαδόχου του Γρηγορίου Ναζιανζηνού, ήταν δύσκολο να βρεθεί άνθρωπος άξιος του πατριαρχικού θρόνου. Τότε ο αυτοκράτορας Αρκάδιος πληροφορήθηκε για τον Ιωάννη (γιατί η φήμη του είχε εξαπλωθεί παντού). Ο αυτοκράτορας έστειλε αμέσως επιστολή στον Φλαβιανό διατάζοντας τον να απελευθερώσει τον άγιο στην Κωνσταντινούπολη. Ο λαός της Αντιόχειας, μαθαίνοντας γι’ αυτό και γεμάτος αγάπη για τον Ιωάννη, συγκεντρώθηκε στην εκκλησία. Μη θέλοντας να χάσουν τον δάσκαλό τους, ο λαός αντιστάθηκε στους απεσταλμένους του αυτοκράτορα, αγνόησε τις νουθεσίες του πατριάρχη τους και αρνήθηκε να επιτρέψει την απομάκρυνση του Ιωάννη. Επιπλέον, ο ίδιος ο άγιος δεν ήθελε να πάει στην Κωνσταντινούπολη, έχοντας ταπεινά αποφασίσει ότι ήταν ανάξιος του πατριαρχικού αξιώματος. Μόλις το έμαθε αυτό, ο αυτοκράτορας εξεπλάγη και ανυπομονούσε ακόμη περισσότερο να δει τον Ιωάννη στον πατριαρχικό θρόνο. Διέταξε τον κυβερνήτη της Ανατολής, Αστέριο, να πάρει κρυφά τον Ιωάννη μακριά από την Αντιόχεια, κάτι που έγινε.

Καθώς ο Ιωάννης πλησίαζε στην Κωνσταντινούπολη, ολόκληρη η πόλη βγήκε να τον υποδεχτεί, μαζί με πλήθος αξιωματούχων που είχε στείλει ο Αυτοκράτορας. Ο Αυτοκράτορας, μαζί με την Ιερά Σύνοδο των ιεραρχών και τον λαό, χαιρέτισαν τον Άγιο Ιωάννη με τιμές και όλοι χάρηκαν για την ανύψωση αυτού του φωστήρα της Εκκλησίας στον πατριαρχικό θρόνο.

Μόνο ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Θεόφιλος (7354) και οι συνεργάτες του δεν έμειναν ευχαριστημένοι. Ζήλευε τη φήμη του Ιωάννη και, μισώντας τον, σκεφτόταν να ανυψώσει τον υποδεέστερο σε αυτόν ιερέα Ισίδωρο στον πατριαρχικό θρόνο. Αλλά αυτό δεν εμπόδισε τη σύγκληση μιας συνόδου, με διάταγμα της οποίας ο Άγιος Ιωάννης εξελέγη στο πατριαρχείο.

Ο μακάριος ενθρονίστηκε ως πατριάρχης στις 26 Φεβρουαρίου 398. Ο βασιλιάς, ακολουθούμενος από όλους τους πρίγκιπες και τους ευγενείς, ήρθε στον Ιωάννη, ζητώντας την ευλογία του νεοδιορισμένου πατριάρχη. Αφού προσευχήθηκε για τον βασιλιά και τον λαό και ευλόγησε όλους, ο Ιωάννης άνοιξε τα θεόλογα χείλη του και έκανε ένα εποικοδομητικό κήρυγμα, δίνοντας εντολή στον βασιλιά να παραμείνει σταθερός στην Ορθοδοξία, να αποφεύγει τους αιρετικούς, να εκκλησιάζεται συχνά και να είναι δίκαιος και ελεήμων. Είπε:

«Ας γνωρίζει η ευσέβειά σου ότι δεν θα φοβηθώ, όταν προκύψει η ανάγκη, να μιλήσω οδηγίες και επιπλήξεις προς όφελος της ψυχής σου, όπως ακριβώς ο προφήτης Νάθαν δεν φοβήθηκε να επιπλήξει τις αμαρτίες του βασιλιά Δαβίδ 7355 .

Ο Ιωάννης έδωσε επίσης εντολή σε όλους τους πνευματικούς και κοσμικούς ηγεμόνες και τους υφισταμένους τους να εκπληρώνουν τα καθήκοντά τους πιστά. Τα εποικοδομητικά του λόγια ενθουσίασαν όλους όσους άκουγαν. Ενώ ο Ιωάννης συνομιλούσε με το ποίμνιό του, ένας δαιμονισμένος άνδρας εμφανίστηκε ανάμεσα στον λαό. Σε μια κρίση, έπεσε στο έδαφος και άρχισε να ουρλιάζει τρομερά, τρομοκρατώντας όλους στην εκκλησία. Ο ευλογημένος Ιωάννης διέταξε να τον φέρουν κοντά του, έκανε το σημείο του σταυρού από πάνω του και, αφού εξέβαλε το ακάθαρτο πνεύμα, αποκατέστησε τον δαιμονισμένο στην υγεία του. Βλέποντας αυτό, ο βασιλιάς και όλος ο λαός χάρηκαν και δόξασαν τον Θεό, που τους είχε χαρίσει έναν τόσο μεγάλο φωτιστή – έναν γιατρό ψυχής και σώματος.

Έχοντας αναλάβει την εκκλησιαστική διοίκηση, ο Αγιώτατος Πατριάρχης Ιωάννης ποιμάνει με ζήλο το ποίμνιο του Χριστού, ξεριζώνοντας τα κακά έθιμα μεταξύ των ανθρώπων κάθε βαθμίδας (ειδικά μεταξύ του κλήρου), εξαλείφοντας την ακαθαρσία, τον φθόνο, την αναλήθεια και κάθε ασεβή πράξη. Ταυτόχρονα, ενστάλαξε την ηθική καθαρότητα, την αγάπη, τη δικαιοσύνη και το έλεος, ενσταλάζοντας αρετές στις καρδιές και με τα χρυσά του χείλη δίδαξε σε όλους την ευσέβεια. Τα ηθικά ελαττώματα προσέβαλαν βαθιά τον Άγιο Ιωάννη, αλλά η ειλικρινής μετάνοια τον ανάγκασε να συγχωρήσει όλους.

Μια μέρα, λίγο πριν το Πάσχα, ο Ιωάννης λυπήθηκε για την ανάξια συμπεριφορά των ανθρώπων που τόσο αγαπούσε και για την πνευματική τους ευημερία τόσο φρόντιζε. Την Τετάρτη της Μεγάλης Εβδομάδας, ξέσπασε μια τρομερή καταιγίδα. Ο φοβισμένος λαός έτρεξε στις εκκλησίες, ζητώντας το έλεος του Θεού. Ξεκίνησαν οι δημόσιες προσευχές και οι θρησκευτικές λιτανείες. Η καταστροφή πέρασε και ήδη τη Μεγάλη Παρασκευή και το Σάββατο, ο λαός, ξεχνώντας την επίσκεψη του Θεού, επιδόθηκε σε χαρούμενα θεάματα στο τσίρκο και το θέατρο. Βαθιά αγανακτισμένος, ο άγιος ποιμένας απευθύνθηκε στο αχάριστο ποίμνιό του την πρώτη ημέρα του Πάσχα με την περίφημη ομιλία του, «Εναντίον των θεαμάτων». «Μπορεί αυτό να γίνει ανεκτό; Μπορεί να γίνει ανεκτό; Παραπονιέμαι σε εσάς τους ίδιους», ξεκίνησε αυτή την ομιλία ο ευλογημένος άγιος. Σαφώς και κατανοητά, περιέγραψε τις καταστροφικές επιπτώσεις του θεάτρου στην ηθική και απείλησε όσους βρίσκονταν ένοχοι με αφορισμό. Ο πειστικός λόγος του αγίου ιεροκήρυκα έκανε έντονη εντύπωση στον λαό που τον αγαπούσε και προκάλεσε ειλικρινή μετάνοια.

Όχι μόνο στην Κωνσταντινούπολη, αλλά και σε όλες τις γύρω πόλεις και χωριά, ο άγιος άγιος του Θεού έδειχνε μεγάλη μέριμνα για τη σωτηρία των ανθρώπινων ψυχών. Έστειλε έμπειρους, θεοσεβούμενους άνδρες από τον κλήρο του για να ενισχύσουν την Ορθοδοξία κηρύττοντας τον λόγο του Θεού, να εξαλείψουν την ασέβεια και την αίρεση και να οδηγήσουν τους χαμένους στο δρόμο της σωτηρίας. Κατέστρεψε ολοσχερώς τους ειδωλολατρικούς ναούς που στέκονταν για πολλούς αιώνες στη Φοινίκη . Με σοφία προσηλύτισε τον Κέλτικο λαό, που είχε μολυνθεί από τον Αρειανισμό, στην Ορθόδοξη πίστη , διατάζοντας τους ιερείς και τους διακόνους που είχαν επιλεγεί για τον σκοπό αυτό να μάθουν την κελτική γλώσσα και στέλνοντάς τους στους Κέλτες για να κηρύξουν την ευσέβεια στη μητρική τους διάλεκτο. Με τον ίδιο τρόπο, ο Ιωάννης φώτισε τους Σκύθες , που ζούσαν κατά μήκος του Δούναβη. Έδιωξε την αίρεση των Μαρκιωνιτών από τις ανατολικές χώρες και φώτισε ολόκληρο τον κόσμο με το φως της αληθινής διδασκαλίας.

Ο Ιωάννης φρόντιζε ιδιαίτερα τους αδύναμους και τους άπορους, τρέφοντας τους πεινασμένους, ντύνοντας τους γυμνούς και φροντίζοντας τα ορφανά και τις χήρες. Για την ανακούφιση των αρρώστων και των περιπλανώμενων που δεν είχαν πού να ακουμπήσουν το κεφάλι τους, ίδρυσε πολλά νοσοκομεία, εφοδίαζε τους αρρώστους με όλα όσα χρειάζονταν, διόρισε υπηρέτες και γιατρούς και εμπιστεύτηκε δύο θεοσεβούμενους ιερείς να τους φροντίζουν. Ταυτόχρονα, φρόντιζε επιμελώς για τη διακυβέρνηση της εκκλησίας, ενισχύοντας με αγάπη τους καλούς και τιμωρώντας και επιπλήττοντας τους ασεβείς.

Κατά τη διάρκεια της πατριαρχίας του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου , πολλοί οπαδοί της αίρεσης του Αρειανισμού παρέμειναν στην Κωνσταντινούπολη, ομολογώντας ελεύθερα την πίστη τους και τελώντας τις θρησκευτικές τους λειτουργίες. Ο άγιος συλλογίστηκε πώς να καθαρίσει την πόλη από αυτή την αίρεση και, εκμεταλλευόμενος την κατάλληλη στιγμή, είπε στον αυτοκράτορα:

«Ευσεβή Βασιλιά! Αν κάποιος έβαζε μια απλή, σκοτεινή και ακάθαρτη πέτρα στο στέμμα σου, μαζί με τις πολύτιμες πέτρες που περιέχει, δεν θα ατιμούσε ολόκληρο το στέμμα;»

Ο βασιλιάς απάντησε:

– Ναι, σωστά.

Ο Γιάννης συνέχισε:

«Και αυτή η πόλη έχει ατιμαστεί, γιατί αν και είναι Ορθόδοξη, εξακολουθεί να περιλαμβάνει μεταξύ των κατοίκων της τους άπιστους Αρειανούς. Και όπως εσύ, Αυτοκράτορα, θα θύμωνες για την ατιμία του στέμματός σου, έτσι και ο Παντοδύναμος Θεός είναι οργισμένος με αυτή την πόλη, που έχει μολυνθεί από την αίρεση των Αρειανών. Επομένως, πρέπει είτε να φέρεις τους αιρετικούς στην ενότητα της πίστης είτε να τους εκδιώξεις από την πόλη».

Αφού άκουσε τα λόγια του Ιωάννη, ο βασιλιάς διέταξε να οδηγηθούν αμέσως ενώπιόν του όλοι οι ηγέτες των Αρειανών και τους διέταξε να ομολογήσουν την πίστη τους ενώπιον του πατριάρχη. Άρχισαν να λένε λόγια γεμάτα ασέβεια και βλασφημία κατά του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Ο βασιλιάς διέταξε τότε να τους εκδιώξουν από την πόλη.

Μετά από λίγο καιρό, οι Αρειανοί, με τη βοήθεια αξιωματούχων που υπηρετούσαν στο βασιλικό παλάτι, άρχισαν να εισέρχονται ξανά στην πόλη τις Κυριακές, πλησιάζοντας στον καθεδρικό τους ναό με αιρετικούς ύμνους με τους οποίους βλασφημούσαν την Αγία Τριάδα. Μόλις το έμαθε αυτό, ο Αγιώτατος Πατριάρχης Ιωάννης, φοβούμενος ότι κάποιος από τον απλό λαό θα μπορούσε να συμμετάσχει σε αυτές τις δημόσιες αρειανικές προσευχές, διέταξε τον κλήρο του να παρελάσει στην πόλη με ιερά άμφια, ψάλλοντας ύμνους προς ύμνο της Αγίας Τριάδας, που είχαν συντεθεί σε αντίθεση με τα βλάσφημα αρειανικά τραγούδια. Για αυτές τις πομπές, κατασκευάζονταν ασημένιοι σταυροί σε πασσάλους, οι οποίοι μεταφέρονταν πανηγυρικά στην πόλη μαζί με ιερές εικόνες, πριν από τις οποίες αναμμένα κεριά. Έτσι, ξεκίνησαν οι θρησκευτικές πομπές. Οι πανηγυρικές θρησκευτικές πομπές των Ορθοδόξων απέσπασαν την προσοχή του λαού από τις δημόσιες αρειανικές προσευχές που τελούσαν στις πλατείες. Εξοργισμένοι από αυτό, οι Αρειανοί επιτέθηκαν στους Ορθόδοξους κατά τη διάρκεια μιας από αυτές τις πορείες και προκάλεσαν σφαγή. Αρκετοί άνδρες και από τις δύο πλευρές έπεσαν νεκροί στη συμπλοκή, και ο βασιλικός ευνούχος Μπρίσον, που ήταν μεταξύ των Ορθοδόξων, έσπασε το κεφάλι του με μια πέτρα. Μόλις ο αυτοκράτορας το έμαθε αυτό, θύμωσε πολύ με τους Αρειανούς και τους απαγόρευσε να τελούν τις δημόσιες προσευχές τους και να εισέρχονται στην πόλη. Έτσι, η αιρετική βλασφημία εξορίστηκε οριστικά από την αυτοκρατορική πόλη.

Στην Κωνσταντινούπολη ζούσε ένας διοικητής, βάρβαρος στην καταγωγή, ονόματι Γαϊνάς. Ήταν γενναίος στον πόλεμο και απολάμβανε την εύνοια του αυτοκράτορα, αλλά ταυτόχρονα συμμεριζόταν τις αιρετικές απόψεις του Άρειου. Παρακάλεσε θερμά τον αυτοκράτορα να παραχωρήσει στους Αρειανούς μια εκκλησία στην πόλη. Ο αυτοκράτορας δεν ήξερε πώς να απαντήσει, γιατί δεν ήθελε να τον προσβάλει με την άρνησή του, φοβούμενος ότι ο Γαϊνάς, ένας κακός και άγριος άνθρωπος, θα υποκινούσε κάποιο είδος επανάστασης στο ελληνικό βασίλειο. Ως εκ τούτου, ο αυτοκράτορας ανέφερε το αίτημα του Γαϊνά στον άγιο Πατριάρχη Ιωάννη.

Ο Ιωάννης είπε στον βασιλιά:

– Κάλεσέ με κοντά σου την ώρα που η Γαϊνά θα ζητήσει έναν ναό για τον εαυτό της, και εγώ θα σου απαντήσω.

Έτσι, την επόμενη μέρα, όταν ο πατριάρχης κλήθηκε στα βασιλικά δωμάτια και κάθισε με τον βασιλιά, η Γαϊνά άρχισε να ζητά από τον βασιλιά μια εκκλησία στην Κωνσταντινούπολη για την κοινότητα των Αρειανών. Αυτός το ζήτησε ως ανταμοιβή για τους κόπους και την ανδρεία του κατά τη διάρκεια των πολέμων.

Ο Μέγας Ιωάννης του σχολίασε:

«Αν εσύ, Γκάινα, θέλεις να προσευχηθείς σε κάποια εκκλησία, τότε πήγαινε σε όποια θέλεις και προσευχήσου, γιατί όλες οι εκκλησίες της πόλης είναι ανοιχτές για σένα.»

Η Γκαϊνά είπε σε αυτό:

«Αλλά εγώ είμαι διαφορετικής πίστης· γι’ αυτό εγώ, μαζί με τους ομοϊδεάτες μου οπαδούς, επιθυμώ να έχω έναν ξεχωριστό θεϊκό ναό στην πόλη και παρακαλώ τον Τσάρο να εκπληρώσει το αίτημά μου. Έχω υπομείνει πολύ μόχθο, πολεμώντας για το ελληνικό βασίλειο, έχω χύσει το αίμα μου και έχω θυσιάσει τη ζωή μου για τον Τσάρο».

Ο Γιάννης απάντησε:

«Για τους κόπους σας, λάβατε μια ανταμοιβή: μεγάλη τιμή από τον Τσάρο, δόξα, αξίωμα και δώρα. Θα πρέπει να αναλογιστείτε τι ήσασταν πριν και τι είστε τώρα. Πώς ήσασταν κάποτε φτωχοί και άδοξοι, και πώς τώρα έχετε γίνει πλούσιοι και διάσημοι. Τι αξίωμα κατείχατε ενώ ζούσατε στην άλλη πλευρά του Δούναβη, και τι είναι δικό σας τώρα. Τότε ήσασταν ένας από τους απλούς και φτωχούς χωρικούς, ντυμένος με πενιχρά ρούχα και ζώντας μόνο με ψωμί και νερό, και τώρα είστε ένας σεβαστός και φημισμένος διοικητής, ντυμένος με πολύτιμα ενδύματα, κατέχοντας πολύ χρυσό και ασήμι, αμέτρητα κτήματα – και όλα αυτά τα κατέχετε χάρη στον Τσάρο. Αυτή είναι η ανταμοιβή που λάβατε για τους κόπους σας!»

Να είστε ευγνώμονες και να συνεχίζετε να υπηρετείτε πιστά το ελληνικό βασίλειο, αλλά μην ζητάτε Θείες ανταμοιβές για εγκόσμιες υπηρεσίες.

Ντροπιασμένη από αυτά τα λόγια, η Γαϊνά σώπασε και δεν ζήτησε πλέον τον ναό. Ο βασιλιάς θαύμασε τη σοφία του Ιωάννη, ο οποίος με λίγα λόγια μπορούσε να φιμώσει τον θρασύτατο βάρβαρο, γεμάτο με αχαλίνωτη αγριότητα.

Μετά από ένα χρόνο, ο Γαϊνάς επαναστάτησε εναντίον του βασιλιά και, συγκεντρώνοντας μεγάλο στρατό, πήγε στον πόλεμο κατά της Κωνσταντινούπολης. Ο βασιλιάς, μη θέλοντας να χύσει αίμα, παρακάλεσε τον Άγιο Ιωάννη να βγει και να τον κατευνάσει με ήρεμα λόγια. Ο Ιωάννης, αν και θυμόταν ότι είχε εξοργίσει τον Γαϊνά απαγορεύοντάς του να πραγματοποιήσει συνάντηση Αρειανών στην πόλη, παρόλα αυτά, όντας έτοιμος να θυσιάσει τη ζωή του για τα πρόβατα, πήγε στον περήφανο βάρβαρο. Ο Θεός βοήθησε τον δούλο Του και με τα λόγια του ο Ιωάννης ηρέμησε τον θηριώδη άνθρωπο, μετατρέποντάς τον από λύκο σε πρόβατο, και, αφού τον συμφιλίωσε με τον βασιλιά, επέστρεψε.

Μετά από αυτό, τον χειμώνα, ο Άγιος Ιωάννης, παρά την κακή του υγεία, πήγε στη Μικρά Ασία για να τακτοποιήσει τις εκκλησιαστικές υποθέσεις. Εκεί, πολλοί επίσκοποι πουλούσαν την ιεροσύνη τους, παίρνοντας χρήματα για χειροτονίες (7359) . Τέτοιος ήταν, για παράδειγμα, ο Αντώνιος, Μητροπολίτης Εφέσου (7360 ). Ο Άγιος Ιωάννης καθαίρεσε πολλούς επισκόπους στη Μικρά Ασία που ήταν ένοχοι σιμωνίας (7361) και απομάκρυνε από τα αξιώματά τους τόσο εκείνους που τους είχαν χειροτονήσει έναντι χρημάτων όσο και εκείνους που είχαν χειροτονηθεί. Στη θέση τους, διόρισε πιο άξιους. Αφού εδραίωσε την τάξη στη Μικρά Ασία, ο Άγιος Ιωάννης επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη.

Ζώντας ανάμεσα στον κόσμο σε τόσο υψηλό βαθμό, ο μακάριος δεν εγκατέλειψε ποτέ τις πρώτες μοναστικές του προσπάθειες. Περνούσε τον ελεύθερο χρόνο του είτε στην προσευχή είτε στην ανάγνωση θείων βιβλίων, απομονωμένος στο μοναχικό του κελί. Τηρώντας πάντα αυστηρή νηστεία και εγκράτεια σε όλα, έτρωγε μόνο κριθαρένιο ψωμί και νερό. Κοιμόταν πολύ λίγο, και ακόμα και τότε όχι σε κρεβάτι, αλλά όρθιος. Ποτέ δεν παρευρισκόταν σε γιορτές ή πάρτι. Αφιέρωσε ολόκληρο το μυαλό του στην κατανόηση της Θείας Γραφής, συνεχίζοντας να γράφει σχόλια στις επιστολές του αγίου Αποστόλου Παύλου, του οποίου την εικόνα φύλαγε στο κελί του. Εκείνη την εποχή, ανέλυσε στον λαό την Επιστολή του Αποστόλου προς Κολοσσαείς και λίγο αργότερα, προς Φιλιππησίους, Θεσσαλονικείς και Εβραίους.

Ενώ έγραφε σχόλια σε αυτές τις επιστολές, ο Άγιος Ιωάννης αντιμετώπισε την ακόλουθη αμηχανία:

– Ποιος ξέρει αν αυτό είναι ευάρεστο στον Θεό; Έχω καταλάβει τη δύναμη αυτής της Αγίας Γραφής ή όχι;

Και άρχισε να προσεύχεται στον Θεό να του το πει αυτό. Ο Θεός άκουσε την προσευχή του δούλου Του και του έδωσε το ακόλουθο σημάδι. Ένα βράδυ, κλειδωμένος στο κελί του, ο Άγιος Ιωάννης έγραφε ένα σχόλιο δίπλα σε ένα αναμμένο κερί. Εκείνη την ώρα, ο Πρόκλος, που τον υπηρετούσε, κατόπιν αιτήματος ενός άνδρα που ζητούσε βοήθεια, ήθελε να μπει στον πατριάρχη. Αλλά πρώτα, ο Πρόκλος κοίταξε μέσα από την κλειδαρότρυπα στην πόρτα για να δει τι έκανε ο πατριάρχης. Τον είδε να κάθεται και να γράφει, και ένας ηλικιωμένος, σεβάσμιος άνδρας, που στεκόταν πίσω του, έσκυψε προς το αυτί του πατριάρχη και του μίλησε ήσυχα. Αυτός ο άνδρας έμοιαζε από κάθε άποψη με την εικόνα του Αγίου Παύλου στην εικόνα που κρεμόταν μπροστά στον Ιωάννη στον τοίχο του κελιού του. Ο Πρόκλος άρχισε να περιμένει μέχρι να φύγει αυτός ο άνδρας. Αλλά όταν ήρθε η ώρα να χτυπήσει η καμπάνα του όρθου, ο άνδρας έγινε αόρατος. Ο Πρόκλος παρατήρησε το ίδιο πράγμα τις επόμενες δύο νύχτες. Τελικά, τόλμησε να ρωτήσει τον ίδιο τον πατριάρχη:

– Δάσκαλε, ποιος σου μιλάει τη νύχτα;

Ο Γιάννης απάντησε:

– Δεν είχα κανέναν.

Τότε ο Πρόκλος του διηγήθηκε λεπτομερώς πώς είχε δει μέσα από την κλειδαρότρυπα έναν ηλικιωμένο, σεβάσμιο άνδρα να ψιθυρίζει στο αυτί του πατριάρχη ενώ έγραφε. Ο Πρόκλος περιέγραψε επίσης την εμφάνιση και το πρόσωπο του άνδρα που είχε εμφανιστεί. Ακούγοντας τα λόγια του Πρόκλου, ο Ιωάννης έμεινε άναυδος. Εν τω μεταξύ, ο Πρόκλος, κοιτάζοντας την εικόνα του Αποστόλου Παύλου στην εικόνα, είπε:

– Αυτό που είδα έμοιαζε με αυτό που απεικονίζεται σε αυτό το εικονίδιο.

Εδώ ο Ιωάννης συνειδητοποίησε ότι ο Πρόκλος είχε δει ο ίδιος τον άγιο Απόστολο Παύλο και ήταν πεπεισμένος ότι το έργο του ήταν ευάρεστο στον Κύριο. Έπεσε στη γη και προσευχήθηκε για πολλή ώρα, ευχαριστώντας τον Θεό. Από τότε και στο εξής, απέκτησε μεγαλύτερο ζήλο και ζήλο για τη συγγραφή θείων βιβλίων, τα οποία άφησε πίσω του για την Εκκλησία ως πολύτιμο θησαυρό .

Ο Ιωάννης, ένας μεγάλος δάσκαλος σε όλο τον κόσμο, κατήγγειλε χωρίς δισταγμό την αδικία, υπερασπίστηκε τους καταπιεσμένους και παρότρυνε τον Τσάρο και την Τσαρίνα να μην κάνουν τίποτα κακό αλλά να ενεργούν δίκαια. Απείλησε ευγενείς και άτομα υψηλού επιπέδου που λεηλατούσαν την περιουσία των άλλων και λυπούσαν τους φτωχούς με θεϊκή κρίση. Για αυτό, πολλοί κοσμικοί ηγεμόνες έγιναν εχθρικοί απέναντί του. Καταδικασμένοι από τη συνείδησή τους αλλά απρόθυμοι να αποκηρύξουν τα ελαττώματά τους, θύμωσαν με τον Ιωάννη. Οι καρδιές τους σκλήρυναν, δυσκολεύονταν να ακούσουν τα λόγια του αγίου και έτσι έτρεφαν κακία εναντίον του. Οι επικριτές του προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να δυσφημίσουν τον άγιο, ισχυριζόμενοι ότι στα κηρύγματά του στην εκκλησία, ο πατριάρχης δεν δίδασκε, αλλά προσέβαλε και κατήγγειλε τον Τσάρο και την Τσαρίνα και όλες τις αρχές. Επιπλέον, χαρακτηρίστηκε αδίστακτος για τον ακόλουθο λόγο.

Στο βασιλικό παλάτι υπήρχε ένας ευνούχος ονόματι Ευτρόπιος, επικεφαλής των βασιλικών θαλαμηπόλων. Κατάφερε να κερδίσει την εμπιστοσύνη του βασιλιά και έγινε ο αγαπημένος του. Ενώ καταδίωκε τους εχθρούς του, έπεισε τον βασιλιά να εκδώσει νόμο που καταργούσε ένα αρχαίο έθιμο. Όσοι είχαν παραβιάσει τον αστικό νόμο και καταδικάζονταν σε θάνατο κατέφευγαν σε εκκλησίες, όπως έκαναν κάποτε οι Ισραηλίτες στις πόλεις καταφυγίου τους , και σε εκκλησίες γλίτωναν την θανατική ποινή. Η κατάργηση αυτού του εθίμου θλίφτηκε πολύ από τον Άγιο Ιωάννη Χρυσόστομο και, θεωρώντας το πράξη βίας κατά της Εκκλησίας, κατήγγειλε τον Ευτρόπιο, κατηγορώντας τον για σκληρότητα και καταπάτηση των εκκλησιαστικών διατάξεων. Λίγο αργότερα, ο ίδιος ο Ευτρόπιος έπεσε στον λάκκο που είχε σκάψει για τους άλλους και αυτοτραυματίστηκε με το ίδιο σπαθί που είχε ακονίσει για αυτούς. Λόγω κάποιου σοβαρού αδικήματος, ο αυτοκράτορας θύμωσε πολύ μαζί του και ο Ευτρόπιος καταδικάστηκε σε θάνατο. Ο Ευτρόπιος κατέφυγε στη συνέχεια στην εκκλησία και κρύφτηκε στην Αγία Τράπεζα κάτω από τον θρόνο. Ο ευλογημένος Ιωάννης, καθισμένος στον άμβωνα, όπου συνήθως έκανε διαλέξεις στον λαό, απηύθυνε, ως πολύ αυστηρός ζηλωτής, μια καταγγελία στον Ευτρόπιο. Υποστήριξε ότι θα ήταν δίκαιο αν ο ίδιος ο άνθρωπος που είχε επινοήσει και θεσπίσει τον νεοσύστατο άδικο νόμο τον βίωνε. Οι εχθροί του Ιωάννη, εκμεταλλευόμενοι αυτό, άρχισαν να επικρίνουν τον άγιο, κατηγορώντας τον για ανελέητο τρόπο. Έτσι, σιγά σιγά, ερέθισαν τις καρδιές πολλών ανθρώπων και προκάλεσαν την οργή τους εναντίον του Ιωάννη .

Ανάμεσα στους δυσαρεστημένους με τον άγιο άγιο του Θεού υπήρχαν πολλοί κληρικοί που ζούσαν με πονηρία, αφού αυτός αποκάλυψε τις άνομες πράξεις τους και αφόρισε μερικούς από την Εκκλησία. Ιδιαίτερα ενοχλήθηκαν από τις πράξεις ενός διακόνου, του Σεραπίωνα. Ο τελευταίος, ο οποίος υπηρετούσε πιστά τον πατριάρχη και ζούσε ευλαβική ζωή, είπε κάποτε στον άγιο παρουσία όλου του κλήρου:

– Κύριε, δεν θα τα διορθώσεις αυτά, εκτός αν τα διαλύσεις όλα με μία ράβδο.

Αυτά τα λόγια του εξόργισαν πολλούς και άρχισαν να μιλούν άσχημα για τον άγιο πατριάρχη ανάμεσα στον λαό, βλασφημώντας κάποιον που ήταν άξιος κάθε επαίνου. Δυσαρέσκεια και εχθρότητα προς τον Άγιο Ιωάννη εκδηλώθηκαν επίσης και στον ανώτερο κλήρο. Μεταξύ των επισκόπων που ήταν δυσαρεστημένοι με τον Άγιο Ιωάννη ήταν ένας Σεβηριανός, Μητροπολίτης Γεβάλας . Αρχικά, απολάμβανε την εύνοια του Ιωάννη, ο οποίος, αναχωρώντας για τη Μικρά Ασία για να διευθετήσει τις εκκλησιαστικές υποθέσεις εκεί, του εμπιστεύτηκε τη διακυβέρνηση του ποιμνίου του. Κυβερνώντας την Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης κατά την απουσία του αγίου, ο Σεβηριανός προσπάθησε να προκαλέσει δυσαρέσκεια και, μέσω δολοπλοκιών, να κερδίσει εύνοια στην βασιλική αυλή, ελπίζοντας έτσι να πάρει τη θέση του Αγίου Χρυσοστόμου. Ταυτόχρονα, υπερέβη την εξουσία του και επέτρεψε κάποια αταξία στη διοίκηση. Με την επιστροφή του, ο Άγιος Ιωάννης… ο Ιωάννης αναγνώρισε αμέσως την ποταπότητα και την προδοσία του Σεβηριανού και, για την αταξία που είχε προκαλέσει, ήθελε να τον απομακρύνει από την πρωτεύουσα. Αλλά η αυτοκράτειρα Ευδοξία μεσολάβησε για τον Σεβηριανό, και κατόπιν αιτήματός της, ο Ιωάννης συμφιλιώθηκε ειλικρινά μαζί του και τον συγχώρεσε. Ο Σεβιριανός, ωστόσο, παρέμεινε στην καρδιά του όπως και πριν και συνέχισε κρυφά να τρέφει κακία εναντίον του Χρυσοστόμου. Ο άγιος γνώριζε την κακία που τον περιέβαλλε, αλλά δεν της έδινε σημασία, γιατί όσο περισσότερο τον λοιδορούσαν, τόσο περισσότερο άκμαζε η φήμη του. Έγινε διάσημος ακόμη και σε μακρινές χώρες, και πολλοί έρχονταν από μακριά, επιθυμώντας να δουν τον άγιο και να ακούσουν τις διδασκαλίες του.

Δεδομένης της φήμης του Ιωάννη Χρυσοστόμου, η κακία όλων των εχθρών του δεν θα τον απειλούσε, αν η ίδια η αυτοκράτειρα Ευδοξία δεν ήταν μεταξύ εκείνων που εναντιώθηκαν στον άγιο. Ήταν η πιο επικίνδυνη και επίμονη εχθρός του αγίου του Θεού, μισώντας τον με όλη της την ψυχή. Η αυτοκράτειρα απέδιδε όλες τις ομιλίες του Ιωάννη για τους φιλάργυρους και τους ληστές, τις οποίες απηύθυνε σε όλους γενικά, στην ίδια και νόμιζε ότι ο Ιωάννης κατήγγειλε και προσέβαλε μόνο αυτήν, διότι ήταν εξαιρετικά φιλάργυρη και διακατεχόταν από μια ακόρεστη απληστία για χρυσό, τον οποίο έπαιρνε με τη βία από πολλούς. Εξοργισμένη με τον ευλογημένο άγιο του Θεού, η αυτοκράτειρα άρχισε να επινοεί τρόπους για να τον εκθρονίσει από το πατριαρχείο.

Εκείνη την εποχή, υπήρχε στην Κωνσταντινούπολη ένας ευγενής ονόματι Θεοδώριχος, ο οποίος κατείχε μεγάλο πλούτο. Ζηλεύοντάς τον και επιθυμώντας να σφετεριστεί την περιουσία του, η βασίλισσα ζήτησε κατηγορίες εναντίον του, αλλά δεν βρήκε καμία, γιατί ο Θεοδώριχος ήταν ένας άξιος και έντιμος άνθρωπος. Μη μπορώντας να ασκήσει βία εναντίον του, η βασίλισσα επινόησε ένα τέχνασμα. Κάλεσε τον Θεοδώριχο κοντά της και του είπε:

«Ξέρετε πόσο πολύ υποφέρει συνεχώς η βασιλική περιουσία από απώλειες, πόσος χρυσός διανέμεται στον στρατό που φυλάει το βασίλειο και πόσο αμέτρητοι είναι εκείνοι που τρέφονται καθημερινά από τους βασιλικούς θησαυρούς. Γι’ αυτό το θησαυροφυλάκιό μας είναι αυτή τη στιγμή κάπως εξαντλημένο. Δανείστε, λοιπόν, μέρος της περιουσίας σας στο βασιλικό θησαυροφυλάκιο. Αυτό θα σας κερδίσει την εύνοιά μας και με τον καιρό θα λάβετε πίσω αυτό που δίνετε τώρα.»

Ο Θεοδώριχος συνειδητοποίησε ότι η αυτοκράτειρα σκόπευε να χρησιμοποιήσει την περιουσία του όχι για να αναπληρώσει το βασιλικό θησαυροφυλάκιο, αλλά για να ικανοποιήσει την ακόρεστη φιλαργυρία της. Ως εκ τούτου, πήγε στον Άγιο Ιωάννη, τον ενημέρωσε για την πρόθεση της αυτοκράτειρας και ικέτευσε με δάκρυα τον άγιο να του παράσχει τη βοήθεια και την υποστήριξή του. Ο Ιωάννης έστειλε αμέσως στην αυτοκράτειρα μια επιστολή, νουθετώντας την με ευγενικά και ήπια λόγια να μην προσβάλει τον Θεοδώριχο. Η αυτοκράτειρα, αν και θυμωμένη με τον πατριάρχη, ενήργησε σύμφωνα με τις επιθυμίες του. Ντράπηκε για τα σοφά του λόγια και υποσχέθηκε να μην βλάψει τον Θεοδώριχο. Μετά από αυτό, ο Θεοδώριχος, ακούγοντας τα χρυσά λόγια του αγίου, τα οποία τον καθοδηγούσαν για την ελεημοσύνη και τον συμβούλευαν να μην κρύβει τον θησαυρό του στη γη, όπου τα χέρια των ζηλιάρηδων θα μπορούσαν να τον αρπάξουν, αλλά στον παράδεισο, όπου κανείς δεν θα τον ζήλευε ή θα τον άρπαζε, αποφάσισε να δώσει τον πλούτο του στον Ουράνιο Βασιλιά. Κρατώντας ένα μικρό μέρος της περιουσίας του για τη συντήρηση της οικογένειάς του, δώρισε την υπόλοιπη μεγάλη περιουσία του στο άσυλο της εκκλησίας για την παροχή υπηρεσιών σε προσκυνητές, φτωχούς και ασθενείς. Μόλις το άκουσε αυτό, η βασίλισσα θύμωσε πολύ και έστειλε μήνυμα στον ευλογημένο Ιωάννη:

«Άγιε Πατριάρχη! Εγώ, κατόπιν συμβουλής σας, δεν πήρα τίποτα από τον πατρίκιο Θεοδώριχο για τις ανάγκες του βασιλείου μας, αλλά εσείς κλέψατε την περιουσία του για τον δικό σας πλουτισμό! Δεν θα ήταν πιο σωστό να πάρουμε εμείς αυτή την περιουσία, όχι εσείς, αφού ο Θεοδώριχος πλούτισε στην βασιλική υπηρεσία; Γιατί δεν μας μιμούσατε; Όπως ακριβώς δεν πήραμε τίποτα από τον Θεοδώριχο, έτσι δεν έπρεπε να πάρετε και τις περιουσίες του.»

Απαντώντας σε αυτά τα λόγια, ο Ιωάννης έγραψε τα ακόλουθα στη βασίλισσα:

«Νομίζω ότι δεν σας είναι μυστικό ότι αν επιθυμούσα πλούτο, τίποτα δεν θα με εμπόδιζε να τον έχω. Γιατί είχα ευγενείς, αξιοπρεπείς και πλούσιους γονείς. Αλλά απαρνήθηκα οικειοθελώς τον πλούτο. Ισχυρίζεστε ότι πήρα την περιουσία του Θεοδώριχου για τον δικό μου πλουτισμό. Αλλά να ξέρετε ότι ο Θεοδώριχος δεν μου έδωσε τίποτα· και ακόμα κι αν το είχε κάνει, δεν θα του την έπαιρνα. Έδωσε τον πλούτο του στον Χριστό, μοιράζοντας ελεημοσύνη στους φτωχούς και τους άπορους. Και καλά έκανε, γιατί θα τον λάβει εκατονταπλάσιο από τον Χριστό στον μέλλοντα αιώνα. Εύχομαι κι εσείς, μιμούμενοι τον Θεοδώριχο, να κρύψετε τα υπάρχοντά σας στον ουρανό, ώστε όταν φτωχύνετε, να γίνετε δεκτοί στις αιώνιες κατοικίες. Αν σκοπεύετε να πάρετε από τον Χριστό ό,τι του έδωσε ο Θεοδώριχος, τότε τι μας πειράζει;» Γιατί, όπως θα δείτε και μόνοι σας, δεν θα προσβάλετε εμάς, αλλά τον ίδιο τον Χριστό.

Αφού διάβασε αυτή την επιστολή από τον Ιωάννη, η βασίλισσα θύμωσε ακόμη περισσότερο και άρχισε να ψάχνει για μια ευκαιρία να εκδικηθεί τον άγιο.

Εκείνη την εποχή, μια χήρα ονόματι Καλλίτροπα έφτασε στην Κωνσταντινούπολη από την Αλεξάνδρεια για το ακόλουθο θέμα. Όταν ο Παυλίκιος, ο οποίος κατείχε τον βαθμό του Αυγούστου το 7366 , ήταν κυβερνήτης της Αλεξάνδρειας, κάποιοι ζηλιάρηδες του ανέφεραν ότι η Καλλίτροπα κατείχε πολύ χρυσό. Ο Παυλίκιος, στην πραγματικότητα, ήταν εξαιρετικά άπληστος. Αφού κατηγόρησε ψευδώς την Καλλίτροπα, διέταξε τη σύλληψη της χήρας και την ανάγκασε να του πληρώσει πεντακόσια χρυσά νομίσματα. Μη έχοντας τέτοια χρήματα, η χήρα ενεχύρωσε όλα όσα είχε στους γείτονές της και, αφού μόλις συγκέντρωσε πεντακόσια χρυσά νομίσματα, τα παρέδωσε στον κυβερνήτη. Σύντομα, ο Παυλίκιος καθαιρέθηκε για τις άδικες πράξεις του και στάλθηκε στην Κωνσταντινούπολη για ανάκριση. Η φτωχή χήρα πήγε επίσης εκεί μαζί του. Φτάνοντας ενώπιον του αυτοκράτορα, έπεσε ενώπιόν του με δάκρυα και θρήνους, παραπονούμενη ότι ο Παυλίκιος της είχε πάρει βίαια πεντακόσια χρυσά νομίσματα. Ο αυτοκράτορας διέταξε τον δήμαρχο της Κωνσταντινούπολης να διερευνήσει το θέμα. Αλλά ο δήμαρχος, τάσσοντας υπέρ του Παυλίκιου, τον αθώωσε και έστειλε τη χήρα μακριά με άδεια χέρια. Ακόμα πιο προσβεβλημένη από αυτό, η χήρα κατέφυγε στη βασίλισσα και, λέγοντάς της την κατάστασή της, την παρακάλεσε να την ελεήσει και να τη βοηθήσει. Η μισθοφόρος βασίλισσα χάρηκε πολύ με αυτή την ευκαιρία, γιατί ήλπιζε να αποκτήσει πολύ χρυσό μέσω αυτής της υπόθεσης. Έτσι, κάλεσε αμέσως τον Παυλίκιο, τον κατηγόρησε θυμωμένα ότι λεηλάτησε την περιουσία κάποιου άλλου και ότι προσέβαλε την φτωχή χήρα, και διέταξε να τον κρατήσουν υπό κράτηση μέχρι να πληρώσει εκατό λίτρες χρυσού. Βλέποντας ότι δεν μπορούσε να ξεφύγει από τα χέρια της βασίλισσας, ο Παυλίκιος έστειλε στο σπίτι του όσο χρυσό απαιτούσε η βασίλισσα και της παρέδωσε τις εκατό λίτρες. Από αυτό το ποσό, η βασίλισσα έδωσε στη χήρα μόνο τριάντα έξι χρυσά νομίσματα και την έστειλε μακριά, κρατώντας τα υπόλοιπα για τον εαυτό της. Η χήρα άφησε τη βασίλισσα κλαίγοντας, προσβεβλημένη από μια τόσο άδικη απόφαση. Τότε άκουσε για τον προστάτη των αδικημένων – τον Άγιο Ιωάννη. Πλησιάζοντάς τον, του διηγήθηκε λεπτομερώς τι της είχαν κάνει ο Παυλίκιος και η βασίλισσα.

Αφού ηρέμησε την κλαίγουσα χήρα, ο Άγιος Ιωάννης έστειλε να καλέσουν τον Παυλίκιο και, προσκαλώντας τον στην εκκλησία, του είπε:

«Γνωρίζουμε τις αδικίες που έχετε διαπράξει χωρίς φόβο Θεού, προσβάλλοντας τους φτωχούς και αφαιρώντας βίαια την περιουσία των άλλων, όπως κάνατε με αυτή την φτωχή χήρα. Σας καλέσαμε να επιστρέψετε πεντακόσια χρυσά νομίσματα σε εκείνη που αδικήσατε άδικα. Δώστε της, λοιπόν, για να ξεπληρώσει ό,τι πήρε από τους πιστωτές της και να μην χαθεί με τα παιδιά της σε απόλυτη φτώχεια. Τότε κι εσείς θα απαλλαγείτε από την αμαρτία σας και θα κατευνάσετε τον Θεό, τον οποίο έχετε εξοργίσει και ο οποίος θα σας εκδικηθεί που προσβάλατε τα ορφανά αν δεν μετανοήσετε».

Ο Παβλίκ απάντησε:

«Κύριε, αυτή η χήρα με αδίκησε πολύ περισσότερο από ό,τι την αδίκησα εγώ, γιατί παραπονούμενη στη βασίλισσα για μένα, μου πήρε εκατό λίτρες χρυσού. Τι άλλο θέλει από μένα; Ας πάει στη βασίλισσα και ας πάρει ό,τι της ανήκει».

Ο άγιος του είπε:

«Ακόμα κι αν η βασίλισσα πήρε τόσο πολύ χρυσό από εσάς, η χήρα δεν έχει λάβει ακόμα αυτό που της οφείλεται, και επομένως δεν φταίει για την προσβολή που σας έκανε η βασίλισσα. Η βασίλισσα πήρε εκατό λίτρα χρυσού από εσάς, όχι τόσο για την προσβολή της χήρας, όσο για άλλες ληστείες που διαπράξατε ενώ ήσασταν στην εξουσία. Μην συκοφαντείτε τη βασίλισσα. Σας διαβεβαιώνω ότι δεν θα φύγετε από εδώ μέχρι να επιστρέψετε στη χήρα όλα όσα της πήρατε, μέχρι και το τελευταίο χρυσό νόμισμα. Και τα τριάντα έξι χρυσά νομίσματα που της έδωσε η βασίλισσα, ας τα κρατήσει για τα έξοδα ταξιδιού της.»

Όταν η βασίλισσα έμαθε ότι ο Ιωάννης είχε κρατήσει τον Παυλίκιο στην εκκλησία, έστειλε στον Ιωάννη την εντολή να απελευθερώσει τον Παυλίκιο, αφού του είχε πάρει αρκετό χρυσό.

Αλλά ο Ιωάννης απάντησε στους αγγελιοφόρους:

– Ο Παβλίκ δεν θα απελευθερωθεί από εδώ μέχρι να επιστρέψει στην καημένη γυναίκα αυτό που πήρε.

Η βασίλισσα έστειλε για δεύτερη φορά μήνυμα στον άγιο με την απαίτηση να απελευθερώσει τον Παυλίκιο, αλλά ο άγιος απάντησε:

«Αν η βασίλισσα επιθυμεί να τον απελευθερώσω, τότε ας στείλω σε αυτή τη χήρα πεντακόσια χρυσά νομίσματα. Αυτό δεν θα είναι μεγάλο πρόβλημα γι’ αυτήν, επειδή πήρε πολύ περισσότερα από τον Παυλίκιο—εκατό λίτρα χρυσού.»

Ακούγοντας αυτό, η βασίλισσα εξοργίστηκε και έστειλε αμέσως δύο εκατόνταρχους με διακόσιους στρατιώτες για να απομακρύνουν βίαια τον Παυλίκιο από την εκκλησία. Αλλά καθώς οι στρατιώτες πλησίαζαν τις πόρτες της εκκλησίας, ένας Άγγελος Κυρίου εμφανίστηκε ξαφνικά μπροστά τους, στέκοντας στην πόρτα, κρατώντας ένα γυμνό σπαθί στο χέρι του και εμποδίζοντας την είσοδο. Βλέποντας τον τρομερό Άγγελο, οι στρατιώτες φοβήθηκαν και τράπηκαν σε φυγή. Τρέμοντας, επέστρεψαν στη βασίλισσα και την ενημέρωσαν για την εμφάνιση του Αγγέλου. Εκείνη, ωστόσο, τρομοκρατήθηκε όταν το άκουσε αυτό και δεν τόλμησε πλέον να στείλει στον Ιωάννη να φέρει τον Παυλίκιο. Βλέποντας ότι η βασίλισσα δεν τον είχε βοηθήσει, ο Παυλίκιος έστειλε στο σπίτι του για χρυσό, έδωσε στη χήρα πεντακόσια χρυσά νομίσματα και αφέθηκε ελεύθερη από την εκκλησία. Αφού έλαβε την ανταμοιβή της, η χήρα επέστρεψε με χαρά στην πόλη της.

Εν τω μεταξύ, η βασίλισσα δεν έπαυε ποτέ να θυμώνει με τον ευλογημένο Ιωάννη. Η οργή της για τον άγιο του Θεού μεγάλωνε στην καρδιά της μέρα με τη μέρα. Μια μέρα, έστειλε τους υπηρέτες της στον Άγιο Ιωάννη, διατάζοντας τους να του μεταφέρουν τα ακόλουθα λόγια:

«Σταμάτα να μας εναντιώνεσαι και μην ανακατεύεσαι στις βασιλικές μας υποθέσεις, γιατί ούτε εμείς ανακατεύουμε στις εκκλησιαστικές υποθέσεις, αλλά άφησέ τες σε εσένα να τις διαχειρίζεσαι. Σταμάτα να με κάνεις παροιμία για όλους, να μιλάς για μένα και να με καταγγέλλεις. Μέχρι τώρα, σε θεωρούσα πατέρα και σου απέδιδα την πρέπουσα τιμή, αλλά αν από τώρα και στο εξής δεν βελτιωθείς και δεν μου φερθείς καλύτερα, δεν θα σε ανεχτώ πλέον».

Αφού άκουσε αυτά τα λόγια της βασίλισσας, ο ευλογημένος Ιωάννης λυπήθηκε πολύ και, αναστενάζοντας βαριά, είπε στους αγγελιοφόρους:

«Η Βασίλισσα επιθυμεί να είμαι σαν νεκρός· να μην παρατηρώ τις αδικίες που διαπράττονται, να μην ακούω τις φωνές των προσβεβλημένων, τα κλάματα και τους στεναγμούς, να μην μιλάω εναντίον εκείνων που αμαρτάνουν· αλλά επειδή είμαι επίσκοπος και μου έχει ανατεθεί η φροντίδα των ψυχών, πρέπει να παρακολουθώ τα πάντα με άυπνο μάτι, να ακούω τα αιτήματα όλων, να διδάσκω, να διδάσκω και να επιπλήττω όλους. Διότι ξέρω ότι αν δεν επιπλήξω τις ανομίες και δεν τιμωρήσω τους ασεβείς, θα υποστώ τιμωρία, και γι’ αυτό φοβάμαι μήπως εφαρμοστούν σε μένα τα λόγια του Προφήτη Ωσηέ: «Όπως οι ληστές παραμονεύουν έναν άνθρωπο, έτσι και μια ομάδα ιερέων σκοτώνει στο δρόμο για τη Συχέμ και κάνει βδελύγματα» ( Ωσηέ 6:9 ). Διότι ο Θείος Απόστολος προστάζει να αποκαλύπτεται ο αμαρτωλός ενώπιον όλων, για να φοβούνται και οι άλλοι. Και ο ίδιος Απόστολος διδάσκει, λέγοντας: «Οι αμαρτάνοντες ελέγχετε αυτούς ενώπιον όλων, για να φοβούνται και οι άλλοι» ( Α’ Τιμ. 5:20 ). «Κήρυξε τον λόγο· να είσαι άμεσος στην ώρα του και εκτός εποχής· «ελέγχετε, επιπλήττετε, προτρέπετε με κάθε μακροθυμία και διδασκαλία» ( Β΄ Τιμ. 4:2 ). Εγώ ελέγχω την ανομία, όχι εκείνους που αμαρτάνουν. Ποτέ δεν μίλησα κατά πρόσωπο κανενός για την ανομία του, ποτέ δεν μολύνω κανέναν με ατιμία, και ποτέ δεν ανέφερα το όνομα της βασίλισσας στα κηρύγματά μου για να την επιπλήξω. Αλλά γενικά δίδαξα σε όλους να απέχουν από το κακό και να μην προσβάλλουν τον πλησίον τους. Αν κάποιος από αυτούς που ακούνε τις διδασκαλίες μου καταδικάζεται από τη συνείδησή του για τις κακές πράξεις που έχει διαπράξει, τότε του αρμόζει να μην θυμώνει μαζί μου, αλλά με τον εαυτό του, και ας αποστρεφθεί από το κακό και να κάνει το καλό. Αν η βασίλισσα δεν γνωρίζει καμία αδικία, ούτε ότι έχει προσβάλει κανέναν, τότε γιατί θυμώνει μαζί μου, που διδάσκω τον λαό να αποφεύγει κάθε αδικία; Θα έπρεπε μάλλον να χαίρεται που δεν έχει διαπράξει καμία αδικία και που κηρύττω ακούραστα τη σωτηρία στον λαό πάνω στον οποίο βασιλεύει. Αν είναι ένοχη για εκείνες τις αμαρτίες που προσπαθώ με τα εποικοδομητικά μου λόγια να εξαλείψω από τις ανθρώπινες καρδιές, τότε ας ξέρει ότι δεν είμαι εγώ που την επιπλήττω ή να την ατιμάσουν, αλλά μάλλον τις δικές της πράξεις, οι οποίες φέρνουν μεγάλη ατιμία και ντροπή στην ψυχή της, που την εκθέτουν. Ας οργίζεται, λοιπόν, η βασίλισσα όπως θέλει, εγώ όμως δεν θα πάψω να λέω την αλήθεια. Άλλωστε, είναι καλύτερο για μένα να εξοργίζω τους ανθρώπους παρά τον Θεό: «Εάν ακόμα ευαρεστούσα τους ανθρώπους, δεν θα ήμουν δούλος του Χριστού» ( Γαλ. 1:10 ).

Αφού είπε αυτά στους αγγελιοφόρους, ο άγιος τους έδιωξε. Επέστρεψαν στη βασίλισσα και της είπαν όλα όσα είχαν ακούσει. Τότε η βασίλισσα θύμωσε ακόμη περισσότερο με τον ευλογημένο Ιωάννη.

Όχι μόνο η αυτοκράτειρα, αλλά και πολλοί άλλοι που ζούσαν ασεβώς ήταν εχθρικοί προς τον άγιο. Είχε εχθρούς όχι μόνο στην Κωνσταντινούπολη, αλλά και σε πιο μακρινές χώρες. Μεταξύ των τελευταίων ήταν οι εξής: ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Θεόφιλος, ο οποίος από την αρχή αντιπαθούσε τον Ιωάννη και δεν επιθυμούσε την χειροτονία του ως πατριάρχη, ο Ακάκιος, επίσκοπος Βέρρυ , ο Σεβηριανός Γεβάλας και ο Αντίοχος Πτολεμαΐδας , και στην Κωνσταντινούπολη, δύο ιερείς και πέντε διάκονοι, πολλοί από τους βασιλικούς αξιωματούχους και τρεις εξέχουσες και πλούσιες χήρες που ζούσαν ασεβώς: η Μάρσα, η Καστρικία και η Ευγραφία. Όλοι αυτοί οι μισητές του Ιωάννη, συμβουλευόμενοι μεταξύ τους, αναζητούσαν κατηγορίες εναντίον του για να τον συκοφαντήσουν ενώπιον του λαού. Πρώτα απ ‘όλα, έστειλαν στην Αντιόχεια για να ρωτήσουν αν ο Ιωάννης είχε διαπράξει κάποια κακή πράξη, ακόμη και στην παιδική του ηλικία. Αλλά «όσοι δοκίμασαν τις δοκιμασίες εξαφανίστηκαν» ( Ψαλμός 64:7 ), και δεν βρήκαν τίποτα για να κατηγορήσουν τον άγιο άγιο του Θεού. Μετά από αυτό, έστειλαν στην Αλεξάνδρεια τον Θεόφιλο, έναν πανούργο ψεύτη και συκοφάντη, αλλά ούτε αυτός μπόρεσε να βρει τίποτα για να καταδικάσει τον Άγιο Ιωάννη, που έλαμπε με αρετή σαν τον ήλιο. Ωστόσο, ο Θεόφιλος, υποκινούμενος από τον Σατανά, προσπάθησε με ζήλο να εκθρονίσει τον Ιωάννη από τον θρόνο, κάτι που πέτυχε με τη βοήθεια της βασίλισσας και άλλων ασεβών ανθρώπων. Η εκδίωξη του Ιωάννη έγινε υπό αυτές τις συνθήκες.

Στην Αλεξάνδρεια ζούσε ένας ιερέας ονόματι Ισίδωρος, ξενόδωρος (δηλαδή, προμηθευτής ξένων), άνθρωπος αγίας ζωής και μεγάλης σοφίας. Ήταν ήδη ηλικιωμένος, ογδόντα ετών· είχε χειροτονηθεί ιερέας από τον Άγιο Αθανάσιο τον Μέγα , Πατριάρχη Αλεξανδρείας. Εναντίον αυτού του Ισιδώρου είχε ο Θεόφιλος μνησικακία εξαιτίας του Πέτρου, ενός Αλεξανδρινού ιερέα, επειδή ο Θεόφιλος σκόπευε να καθαιρέσει τον Πέτρο χωρίς αιτία και να τον αφορίσει από την Εκκλησία, ενώ ο Ισίδωρος υπερασπιζόταν τον Πέτρο και υποστήριζε ότι η κατηγορία εναντίον του ήταν άδικη. Έτσι, ο Θεόφιλος θύμωσε και με τον Ισίδωρο και, αφού αφόρισε τον Πέτρο, άρχισε να αναζητά στοιχεία εναντίον του Ισιδώρου για να τον αφορίσει και αυτόν.

Εκείνη την εποχή, μια χήρα ονόματι Θεοδότη δώρισε χίλια χρυσά νομίσματα στον Ισίδωρο, ζητώντας του να χρησιμοποιήσει τα χρήματα για να ντύσει τους φτωχούς, τα ορφανά και τις άπορες χήρες στην Αλεξάνδρεια. Η χήρα ζήτησε από τον Ισίδωρο να μην πει στον Πατριάρχη Θεόφιλο γι’ αυτό, μήπως ο τελευταίος πάρει το χρυσό και το χρησιμοποιήσει για τα πέτρινα κτίρια που είχε αναλάβει. Αφού έλαβε το χρυσό, ο Ισίδωρος έκανε ό,τι ζήτησε η Θεοδότη και δεν είπε τίποτα στον Θεόφιλο. Ωστόσο, ο Θεόφιλος έμαθε από κάποιον ότι ο Ισίδωρος είχε λάβει χίλια χρυσά νομίσματα από τη Θεοδότη και τα είχε ξοδέψει για τις ανάγκες των φτωχών εν αγνοία του Θεόφιλου. Ο Θεόφιλος, λαίμαργος για τα χρήματα, εξοργίστηκε βαθιά με τον Ισίδωρο γι’ αυτό και τον κατηγόρησε άδικα για αφύσικη αμαρτία. Για να υποστηρίξει την κατηγορία του, ο Θεόφιλος βρήκε ψευδομάρτυρες. Αλλά ο αθώος Ισίδωρος αθωώθηκε. Ωστόσο, μέσα στην αχαλίνωτη κακία του, ο Θεόφιλος τον αφαίρεσε από τον ιερατικό του βαθμό και τον απέβαλε από τον κλήρο με ξυλοδαρμούς και ατίμωση. Αφού υπέφερε αθώα, ο Ισίδωρος έφυγε από την Αλεξάνδρεια και απομονώθηκε στο όρος Νιτρία , όπου είχε ζήσει προηγουμένως ως νέος. Κλειστός εκεί σε μια καλύβα, προσευχόταν στον Θεό, υπομένοντας υπομονετικά την ατίμωσή του.

Εκείνη την εποχή, τέσσερις αδελφοί ζούσαν σε αιγυπτιακά μοναστήρια. Ήταν ενάρετοι και θεοσεβούμενοι άνδρες, περνώντας όλη τους τη ζωή σε νηστεία και μοναστικούς αγώνες. Τα ονόματά τους ήταν Διόσκορος, Αμμώνιος, Ευσέβιος και Ευθύμιος, και είχαν το παρατσούκλι Μακροί Αδελφοί, καθώς όλοι διακρίνονταν για το μεγάλο τους ανάστημα. Για την ενάρετη ζωή τους, αυτοί οι αδελφοί ήταν σεβαστοί όχι μόνο από τους κατοίκους της Αλεξάνδρειας αλλά και από τον ίδιο τον Θεόφιλο. Ένας από αυτούς, ο Διόσκορος, διόρισε παρά τη θέλησή του επίσκοπο Ερμουπόλεως και έπεισε τους δύο αδελφούς του, Αμμώνιο και Ευθύμιο, να εγκατασταθούν μαζί του στο πατριαρχείο και τους ανάγκασε να δεχτούν ιερατική χειροτονία. Ενώ ζούσαν στο πατριαρχείο υπό τον Θεόφιλο, είδαν ότι ο τελευταίος δεν ζούσε σύμφωνα με τις εντολές του Θεού, αγαπούσε το χρυσό περισσότερο από τον Θεό και διέπραττε μεγάλες αδικίες. Επομένως, δεν ήθελαν να παραμείνουν με τον πατριάρχη, αλλά, αφήνοντάς τον, επέστρεψαν στην ερημική τους ζωή. Κατανοώντας τον λόγο της απομάκρυνσής τους, ο Θεόφιλος προσβλήθηκε βαθιά, η αγάπη του γι’ αυτούς μετατράπηκε σε κακία και άρχισε να σχεδιάζει εκδίκηση. Αρχικά, διέδωσε τη φήμη ότι οι Δολγοί, μαζί με τον καθαιρεμένο Ισίδωρο, ήταν πιστοί στην Ωριγενιστική αίρεση και παρέσυραν πολλούς μοναχούς σε αυτήν την αίρεση . Στη συνέχεια, έστειλε εντολή στους πλησιέστερους επισκόπους να απομακρύνουν αμέσως τους γηραιότερους μοναχούς από την έρημο της Νιτρίας, χωρίς να δώσει κανένα λόγο για μια τέτοια εντολή. Όταν οι επίσκοποι συμμορφώθηκαν με την εντολή του πατριάρχη, εκδιώκοντας όλους τους ευσεβείς και θεάρεστους ασκητές από τα βουνά και τις ερήμους , οι εξόριστοι συγκεντρώθηκαν και ήρθαν στον πατριάρχη στην Αλεξάνδρεια, παρακαλώντας τον να τους ενημερώσει για τον λόγο της καταδίκης και της εκδίωξής τους από τα σπίτια τους. Ο Πατριάρχης, σε έξαλλη οργή, όρμησε εναντίον τους, σαν να ήταν δαιμονισμένος, και, πετώντας το ωμοφόριο 7374 γύρω από το λαιμό του Αμμώνιου, άρχισε να τον χτυπάει, αναφωνώντας:

– Αιρετικό, ανάθεμα στον Ωριγένη!

Αφού νίκησε τον Αμμώνιο και τους άλλους, ο Θεόφιλος όχι μόνο αρνήθηκε να τους επιτρέψει να μιλήσουν ενώπιόν του, αλλά τους έδιωξε όλους με ατιμωτικό τρόπο. Αυτοί, περιμένοντας ακόμα απάντηση στο ερώτημα του Θεόφιλου, επέστρεψαν στις καλύβες τους, δίνοντας ελάχιστη προσοχή στην οργή και την οργή του πατριάρχη τους.

Αφού κάλεσε τους πιο στενούς επισκόπους του, ο Θεόφιλος αναθεμάτισε τέσσερις αθώους μοναχούς: τον Αμμώνιο, τον Ευσέβιο και τον Ευθύμιο, τους αδελφούς Διόσκορους, καθώς και τον προαναφερθέντα μακάριο Ισίδωρο, χωρίς να εξετάσει την ομολογία της πίστης τους. Αλλά η κακία του δεν κόπασε από αυτό. Ο ίδιος έγραψε πολλές ψευδείς κατηγορίες εναντίον τους: για αίρεση, μαγεία και πολλές άλλες σοβαρές αμαρτίες. Στη συνέχεια, αφού δωροδόκησε συκοφάντες και ψευδομάρτυρες, τους μετέφερε αυτές τις ψευδείς κατηγορίες, διατάζοντας τους συκοφάντες να τον πλησιάσουν ενώ κήρυττε στην εκκλησία σε μια εορτή, να του παρουσιάσουν τις κατηγορίες εναντίον των προαναφερθέντων μοναχών και να φέρουν ψευδομάρτυρες. Όταν όλα έγιναν με αυτόν τον τρόπο, ο πατριάρχης διέταξε να διαβαστούν οι ψευδείς κατηγορίες στη σύνοδο. Στη συνέχεια, παρουσίασε αυτές τις κατηγορίες στον κυβερνήτη της πόλης, πήρε από αυτόν περίπου πεντακόσιους στρατιώτες και ξεκίνησε μαζί τους για το όρος Νιτρία με σκοπό να εκδιώξει τον Ισίδωρο, τους αδελφούς Διόσκορους και όλους τους μαθητές τους από την περιοχή της Αιγύπτου ως αιρετικούς και μάγους. Με τη βοήθεια του στρατού του, ο Θεόφιλος πρώτα εκθρόνισε τον Διόσκορο από τον επισκοπικό θρόνο και στη συνέχεια, αφού μέθυσε τους στρατιώτες με κρασί, επιτέθηκε στο όρος Νιτρία τη νύχτα, αναζητώντας πρώτα τον Ισίδωρο και τους αδελφούς Διόσκορους: Αμμώνιο, Ευσέβιο και Ευθύμιο. Μη μπορώντας να τους βρει (γιατί είχαν καταφύγει σε μια βαθιά τάφρο), διέταξε τους στρατιώτες του να επιτεθούν σε όλους τους μοναχούς, να κάψουν τα σπίτια τους και να λεηλατήσουν όλα τα λιγοστά υπάρχοντά τους, τα ρούχα και τα τρόφιμα. Οι μεθυσμένοι στρατιώτες, τρέχοντας μέσα από όλα τα χωριά και τις σπηλιές, έπνιξαν, σε καπνό και φωτιά, έως και δέκα χιλιάδες ιερούς νηστευτές (τη δέκατη ημέρα του Ιουλίου, όταν εορτάζεται η μνήμη τους στην Αγία Εκκλησία). Οι υπόλοιποι μοναχοί τράπηκαν σε φυγή, κρυμμένοι όπου μπορούσαν. Μετά από αυτό, ο Θεόφιλος υποχώρησε στην Αλεξάνδρεια.

Οι υπόλοιποι μοναχοί συγκεντρώθηκαν μετά από αυτό το πογκρόμ και, αφού θρήνησαν πολύ για τους δολοφονημένους πατέρες και αδελφούς τους, διασκορπίστηκαν με τον δικό τους τρόπο. Ο Διόσκορος και οι αδελφοί του, ο μακάριος Ισίδωρος και πολλοί άλλοι μοναχοί, που είχαν λάμψει στη νηστεία και την αρετή και είχαν τιμηθεί από τον Θεό με το χάρισμα των θαυμάτων, αποχώρησαν στην Παλαιστίνη με βαθιά θλίψη. Αυτό που τους λυπούσε δεν ήταν το γεγονός ότι είχαν προσβληθεί και εξοριστεί, αλλά το γεγονός ότι ο Θεόφιλος τους είχε αθώα αφορίσει από την Εκκλησία και τους είχε κατατάξει μεταξύ των αιρετικών. Αλλά ακόμη και στην Παλαιστίνη, ο Θεόφιλος δεν τους άφησε ήσυχους. Έστειλε αμέσως μήνυμα στους Παλαιστίνιους επισκόπους:

«Δεν πρέπει να δέχεστε όσους έχουν αφοριστεί και να τρέχουν μακριά μου χωρίς τη συγκατάθεσή μου».

Τότε οι εξόριστοι, μη ξέροντας πού να στραφούν, πήγαν στην Κωνσταντινούπολη στον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, ως ασφαλές καταφύγιο. Πέφτοντας στα πόδια του, τον παρακάλεσαν δακρυσμένοι να τους δείξει έλεος και βοήθεια. Βλέποντας πενήντα σεβάσμιους άνδρες σε τέτοια δυστυχία, ο Ιωάννης τους λυπήθηκε και έκλαψε. Έπειτα, μαθαίνοντας από τον Θεόφιλο γιατί είχαν υποστεί τέτοια δυστυχία, τους παρηγόρησε με καλά λόγια και τους καθησύχασε, παρέχοντάς τους κατάλυμα στην εκκλησία της Αγίας Αναστασίας. Υποστηρίζονταν όχι μόνο από τον Άγιο Ιωάννη αλλά και από την Αγία Ολυμπιάδα, μια διακόνισσα, η οποία τους παρείχε όλα όσα χρειάζονταν από τα δικά της μέσα. Αυτή η διακόνισσα αφιέρωνε όλο της τον πλούτο για να διασφαλίσει ότι οι φτωχοί και οι περιπλανώμενοι είχαν ηρεμία και όλα τα απαραίτητα για τη ζωή. Ήταν πραγματικά αγία. Οι μοναχοί ήταν επίσης άγιοι. Η Εκκλησία αργότερα τίμησε τη μνήμη μερικών από αυτούς με γιορτές. Ανάμεσά τους, ξεχώριζε ένας ονόματι Ιέραξ, ο οποίος είχε ζήσει μόνος στην έρημο για πολλά χρόνια και είχε δεχτεί πειρασμούς από δαίμονες:

«Γέροντα! Θα ζήσεις άλλα πενήντα χρόνια! Πώς μπορείς να επιβιώσεις στην έρημο για τόσο πολύ καιρό;»

Αυτός, έχοντας καταλάβει την απάτη τους, είπε:

«Μου προκαλείς θλίψη προλέγοντας μια τόσο σύντομη ζωή για μένα· αλλά είμαι προετοιμασμένος να υπομείνω κακουχίες σε αυτή την έρημο για διακόσια χρόνια».

Ακούγοντας αυτό, οι δαίμονες τράπηκαν σε φυγή ντροπιασμένοι. Ένας τέτοιος πατέρας, τον οποίο οι δαίμονες δεν μπορούσαν να κλονίσουν, εκδιώχθηκε από τον Θεόφιλο Αλεξανδρείας! Επίσης, μεταξύ των αγίων μοναχών ήταν ο Ισαάκ ο ιερέας, γνώστης των Αγίων Γραφών, μαθητής του Αγίου Μακαρίου, άμωμος από την κοιλιά της μητέρας του, γιατί μεταφέρθηκε στην έρημο σε ηλικία πέντε ετών και μεγάλωσε εκεί. Και όλοι οι μοναχοί που εκδιώχθηκαν από τον Θεόφιλο ήταν άγιοι και σεβάσμιοι. Ο ευλογημένος Ιωάννης τους εκτιμούσε πολύ και δεν τους απαγόρευε να πηγαίνουν στην εκκλησία, αν και δεν τους επέτρεπε να λάβουν τη Θεία Κοινωνία μέχρι να διευκρινίσει ο ίδιος πλήρως τους λόγους της αφορισμού τους και να τους συμφιλιώσει με τον Θεόφιλο. Τους εμπόδισε να πουν οτιδήποτε στον αυτοκράτορα για την προσβολή τους ή να παραπονεθούν για τον Θεόφιλο, υποσχόμενος να τον συμφιλιώσει μαζί τους. Ο Ιωάννης μάλιστα έγραψε στον Θεόφιλο ζητώντας του να επιτρέψει σε αυτούς τους μοναχούς να ζήσουν ειρηνικά στα κελιά τους στην Αίγυπτο και να τους δεχτεί πίσω στους κόλπους της Εκκλησίας του Χριστού.

Εν τω μεταξύ, φήμες ότι ο Ιωάννης είχε δεχτεί τους εξόριστους μοναχούς σε κοινωνία έφτασαν στον Θεόφιλο. Ταυτόχρονα, κάποιοι συκοφάντες του είπαν ότι ο Επίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως τους είχε επιτρέψει σε κοινωνία (κάτι που ήταν αναληθές). Γι’ αυτό, ο Θεόφιλος εξοργίστηκε πολύ με τον Ιωάννη και του έστειλε μια θρασεία επιστολή, κατηγορώντας τον για παραβίαση των εκκλησιαστικών κανονισμών . Ωστόσο, ο Ιωάννης έστειλε στη συνέχεια στον Θεόφιλο μια δεύτερη ειρηνική επιστολή, παρακαλώντας τον να σταματήσει τον θυμό του και να μην απαγορεύσει στους μοναχούς να παραμείνουν στον τόπο από τον οποίο είχαν εξοριστεί. Αλλά ο Θεόφιλος απάντησε στον Ιωάννη πιο σκληρά από πριν και θύμωσε περισσότερο μαζί του παρά με τους μοναχούς. Μόνο τότε οι μοναχοί έγραψαν ένα παράπονο στον βασιλιά, περιγράφοντας όλες τις ατυχίες που είχαν υποστεί αθώα στα χέρια του Θεόφιλου. Υπέβαλαν το παράπονό τους στον βασιλιά ενώ αυτός βρισκόταν στην εκκλησία.

Λυπούμενος για την ατυχία τέτοιων αξιότιμων και ενάρετων μοναχών, ο αυτοκράτορας έστειλε αμέσως εντολή στον κυβερνήτη της Αλεξάνδρειας να στείλει τον Θεόφιλο, έστω και με τη βία, στην Κωνσταντινούπολη για δίκη, ώστε να μπορέσει να απαντήσει ενώπιον του Πατριάρχη Ιωάννη και μιας συνόδου επισκόπων για τους λόγους της κακίας του και να καταδικαστεί για τις πράξεις του. Ο αυτοκράτορας έγραψε επίσης στον Πάπα Ιννοκέντιο το 7376 , ζητώντας του να στείλει επισκόπους στην Κωνσταντινούπολη για να κρίνει η σύνοδος τον Θεόφιλο. Ο Πάπας διέταξε αμέσως τους επισκόπους του να προετοιμαστούν για το ταξίδι και περίμενε μήνυμα από τον αυτοκράτορα Αρκάδιο για το αν οι Ανατολικοί επίσκοποι είχαν συγκεντρωθεί. Αλλά ο αυτοκράτορας δεν έγραψε ξανά, και έτσι οι Δυτικοί επίσκοποι δεν εμφανίστηκαν στην Κωνσταντινούπολη. Εν τω μεταξύ, ο Θεόφιλος δωροδόκησε τον κυβερνήτη της Αλεξάνδρειας, ο οποίος του επέτρεψε να παραμείνει στην Αλεξάνδρεια μέχρι να συλλέξει από την Ινδία κάθε είδους αρωματικά μπαχαρικά και γλυκά εδέσματα, τα οποία θα μπορούσε στη συνέχεια να στείλει στην Κωνσταντινούπολη. Ταυτόχρονα, ο Θεόφιλος κέρδισε την προτίμηση του Αγίου Επιφανίου, Επισκόπου Κύπρου, και συκοφάντησε τον Άγιο Ιωάννη, ισχυριζόμενος ότι ήταν αιρετικός επειδή είχε αποδεχτεί τους οπαδούς του Ωριγένη και είχε λάβει κοινωνία μαζί τους. Όντας ευγενικός άνθρωπος, ο Επιφάνιος δεν αναγνώρισε την προδοσία του Θεόφιλου, πίστεψε το ψέμα και, ζηλωτής της ευσέβειας, καταράστηκε τα βιβλία του Ωριγένη στην Τοπική Σύνοδο της Κύπρου. Στη συνέχεια έγραψε μια επιστολή στον Ιωάννη, προτρέποντάς τον να κάνει το ίδιο. Αλλά ο Ιωάννης, μη βιαζόμενος με αυτό το θέμα, συνέχισε να μελετά την Θεία Γραφή και έστρεψε όλες τις ανησυχίες του στη διδασκαλία του λαού στην εκκλησία και στην οδήγηση των αμαρτωλών σε μετάνοια.

Εν τω μεταξύ, ο Θεόφιλος, ετοιμαζόμενος για ένα ταξίδι στην Κωνσταντινούπολη, ζήτησε από τον Άγιο Επιφάνιο να πάει και αυτός εκεί:

«Θα οργανώσουμε», είπε, «ένα συμβούλιο εναντίον των Ωριγενιτών».

Πεισμένος από αυτό, ο Επιφάνιος ξεκίνησε βιαστικά για την Κωνσταντινούπολη, φτάνοντας πριν από τον Θεόφιλο. Αλλά πριν από την άφιξή του, συνέβη το ακόλουθο γεγονός στην Κωνσταντινούπολη.

Ζούσε ένας ευγενής ονόματι Θεόγνωστος, ένας καλόκαρδος και θεοσεβούμενος άνθρωπος. Συκοφαντήθηκε ενώπιον του βασιλιά, κατηγορώντας τον ότι βλασφημούσε και δυσφήμιζε τον βασιλιά, αποκαλώντας τη βασίλισσα «χρυσοθή» και ισχυριζόμενη ότι κατασχέθηκε άδικα τα κτήματα άλλων. Ο βασιλιάς εξοργίστηκε με τον Θεόγνωστο και διέταξε να τον φυλακίσουν στη Θεσσαλονίκη και να δημεύσουν όλη την περιουσία και τον πλούτο του, εκτός από έναν αμπελώνα που βρισκόταν έξω από την πόλη, τον οποίο ο βασιλιάς επέτρεψε στη σύζυγο και τα παιδιά του Θεόγνωστου να κρατήσουν για τη διατροφή τους. Στο δρόμο για τη Θεσσαλονίκη, ο Θεόγνωστος αρρώστησε και πέθανε από θλίψη. Η σύζυγός του, θλιμμένη βαθιά για τον σύζυγό της, ήρθε στον Άγιο Ιωάννη και με δάκρυα στα μάτια του διηγήθηκε τα βάσανά της. Ο άγιος την παρηγόρησε με σοφά λόγια και τη συμβούλεψε να ρίξει τη λύπη της στον Θεό. Της επέτρεψε να παίρνει καθημερινά φαγητό για τον εαυτό της και τα παιδιά της από το άσυλο της εκκλησίας, ενώ ο ίδιος έψαχνε μια κατάλληλη ευκαιρία για να ζητήσει από τον Τσάρο να επιστρέψει την περιουσία που αφαιρέθηκε από τη χήρα και τα παιδιά της χωρίς αιτία. Αλλά η Τσαρίνα, από κακία, όχι μόνο το απέτρεψε αυτό, αλλά και προκάλεσε τη μεγαλύτερη ζημιά στον μακάριο Ιωάννη.

Μια μέρα, κατά τη διάρκεια του τρύγου, η Ευδοξία πέρασε από τον αμπελώνα του Θεόγνωστου, ο οποίος δεν ήταν μακριά από τους βασιλικούς αμπελώνες. Γοητευμένη από την όμορφη εμφάνισή του, μπήκε μέσα, έκοψε ένα τσαμπί σταφύλια με τα χέρια της και το έφαγε. Εν τω μεταξύ, υπήρχε ένα βασιλικό διάταγμα: αν ο βασιλιάς ή η βασίλισσα έμπαινε στον αμπελώνα κάποιου άλλου και έτρωγε ένα τσαμπί σταφύλια, ο ιδιοκτήτης αυτού του αμπελώνα δεν είχε πλέον κανένα δικαίωμα σε αυτόν και αυτός ο αμπελώνας προστίθετο στους βασιλικούς αμπελώνες, και ο ιδιοκτήτης του είτε ανταμειβόταν με χρήματα είτε του δινόταν ένας άλλος αμπελώνας από τον βασιλιά. Σύμφωνα με αυτό το διάταγμα, η Ευδοξία διέταξε να προστεθεί ο αμπελώνας του Θεόγνωστου στους βασιλικούς αμπελώνες. Ενήργησε με αυτόν τον τρόπο για τους ακόλουθους λόγους: αφενός, ήθελε να ατιμάσει τη χήρα και τα παιδιά της, καθώς την αγανάκτησε που ήρθε στον Ιωάννη και του είπε τη θλίψη της. Αφετέρου, η βασίλισσα αναζητούσε κατηγορία εναντίον του Ιωάννη για να τον αποβάλει από την εκκλησία. Ήξερε, φυσικά, ότι αν ο Ιωάννης το άκουγε αυτό, δεν θα σιωπούσε, αλλά θα υπερασπιζόταν την προσβεβλημένη χήρα, και από αυτή τη διχόνοια θα προέκυπτε και το σχέδιό της θα εκπληρώνονταν. Και έτσι έγινε.

Πράγματι, η προσβεβλημένη χήρα κατέφυγε στον Όσιο Ιωάννη και τον ενημέρωσε με δάκρυα στα μάτια ότι η βασίλισσα είχε πάρει το αμπέλι της – την τελευταία της ελπίδα να φροντίσει τα παιδιά της. Ο Ιωάννης έστειλε αμέσως μια επιστολή στη βασίλισσα μέσω του Αρχιδιάκονου Ευτυχίου, προτρέποντάς την να δείξει έλεος, υπενθυμίζοντάς της την ενάρετη ζωή των γονιών της και τις αρετές των προηγούμενων βασιλιάδων, επικαλούμενος τον φόβο του Θεού, τρομοκρατώντας την ψυχή της με την υπενθύμιση της Τελικής Κρίσης του Θεού και παρακαλώντας την να επιστρέψει το αμπέλι στην φτωχή χήρα. Η βασίλισσα, παρακούοντας τις οδηγίες του Ιωάννη και αγνοώντας τις προσευχές του, του έγραψε μια αυστηρή απάντηση, επικαλούμενη αρχαίους βασιλικούς νόμους και, σαν να προσβλήθηκε, δηλώνοντας περήφανα ότι δεν θα άντεχε άλλο μια τέτοια προσβολή.

«Εσείς», έγραψε η βασίλισσα στον Ιωάννη, «μη γνωρίζοντας τα βασιλικά διατάγματα, με καταδίκασες στους λόγους σου ως ανομία και με προσέβαλες, αλλά δεν θα ανεχτώ πλέον τους προσβλητικούς σου λόγους και δεν θα ανεχτώ εσάς, που δεν παύετε να με προσβάλλετε».

Αφού διάβασε αυτή την επιστολή, ο ίδιος ο Άγιος Ιωάννης πήγε στο παλάτι στη βασίλισσα, όπου άρχισε ξανά να την νουθετεί με ευγενικά λόγια, παρακαλώντας και επιμένοντας πιο έντονα από πριν να δώσει τον αμπελώνα στη χήρα.

Η βασίλισσα απάντησε:

«Σου έχω ήδη γράψει για όσα όρισαν οι προηγούμενοι βασιλιάδες σχετικά με τα αμπέλια. Ας διαλέξει η χήρα άλλον αμπελώνα αντί για τον δικό της ή ας αποκτήσει έναν με δικά της έξοδα».

Σε αυτό ο άγιος είπε:

«Δεν απαιτεί άλλο αμπέλι, ούτε ζητά αποζημίωση για ό,τι της αφαιρέθηκε, αλλά ζητά την επιστροφή όσων της αφαιρέθηκαν. Δώστε της, λοιπόν, πίσω το αμπέλι της!»

Η βασίλισσα απάντησε:

– Μην αντιστέκεσαι στους αρχαίους βασιλικούς νόμους, γιατί τέτοια αντίσταση δεν θα σου φέρει κανένα καλό.

«Μην δικαιολογείς τις πράξεις σου με αρχαία διατάγματα και νόμους που έχουν θεσπιστεί από ειδωλολάτρες βασιλιάδες!» απάντησε η αγία του Θεού. «Τίποτα δεν σε εμποδίζει, ευσεβή βασίλισσα, να καταργήσεις τους άδικους νόμους και να θεσπίσεις δίκαιους. Δώσε λοιπόν το αμπέλι στον αδικημένο, για να μην σε ονομάσω δεύτερη Ιεζάβελ 7378 και υποστείς κατάρα όπως εκείνη η ασεβής βασίλισσα του Ισραήλ».

Όταν το είπε αυτό, η βασίλισσα γέμισε με μεγάλο θυμό και γέμισε τα βασιλικά δωμάτια με τις κραυγές της, αποκαλύπτοντας το κρυφό δηλητήριο της καρδιάς της:

«Θα σε εκδικηθώ εγώ ο ίδιος, και γι’ αυτό όχι μόνο δεν θα επιστρέψω το αμπέλι της γυναίκας, αλλά ούτε θα της δώσω άλλο, ούτε θα της δώσω χρήματα για αυτά που πήρα, και θα σε τιμωρήσω για την προσβολή σου με τον κατάλληλο τρόπο».

Και διέταξε να απομακρυνθεί βίαια ο Άγιος Ιωάννης από το βασιλικό θάλαμο. Εκδιωγμένος από τη βασίλισσα με τέτοια ατιμία, ο Άγιος Ιωάννης διέταξε τον αρχιδιάκονό του Ευτύχιο, υπό την απειλή τιμωρίας, να κάνει τα εξής:

«Πείτε στους θυρωρούς της εκκλησίας ότι όταν η βασίλισσα πλησιάσει στην εκκλησία, ας κλείσουν τις πόρτες μπροστά της και να μην αφήσουν αυτήν και όλους όσους έρχονται μαζί της να μπουν στην εκκλησία· ας της πουν οι θυρωροί ότι αυτό πρόσταξε ο Ιωάννης να γίνει».

Όταν έφτασε η εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού και όλος ο λαός είχε συγκεντρωθεί στην εκκλησία, ο Τσάρος έφτασε με τους ευγενείς του, και η Τσαρίνα έφτασε επίσης με όλη την ακολουθία της. Όταν οι θυρωροί είδαν την Τσαρίνα, έκλεισαν τις πόρτες της εκκλησίας μπροστά της, μη επιτρέποντάς της, σύμφωνα με τις εντολές του Πατριάρχη, να εισέλθει. Τότε οι υπηρέτες του Τσάρου φώναξαν:

– Άνοιξε την πόρτα για τη βασίλισσα!

Αλλά οι θυρωροί απάντησαν:

– Ο Πατριάρχης διέταξε να μην την αφήσουν να μπει!

Γεμάτη ντροπή και θυμό, η βασίλισσα είπε:

«Κοιτάξτε όλοι, τι ντροπή μου προκαλεί αυτός ο πεισματάρης άνθρωπος! Όλοι μπαίνουν στην εκκλησία ανεμπόδιστα, και μόνο σε εμένα απαγορεύεται! Δεν μπορώ να τον εκδικηθώ και να τον εκθρονίσω;»

Καθώς φώναζε, ένας από αυτούς που είχαν έρθει μαζί της τράβηξε το σπαθί του και το κούνησε, σκοπεύοντας να χτυπήσει την πόρτα. Αλλά ξαφνικά το χέρι του μαράθηκε και έμεινε ακίνητο, σαν νεκρό. Βλέποντας αυτό, η βασίλισσα και όλη η συνοδεία της τρομοκρατήθηκαν και γύρισαν πίσω. Αλλά αυτός που είχε μαραθεί το χέρι μπήκε στην εκκλησία και στάθηκε στη μέση του πλήθους, φωνάζοντας με δυνατή φωνή:

– Άγιος Κύριε! Ελέησόν με και θεραπεύσαι το ξερό μου χέρι, που υψώθηκε εναντίον του αγίου ναού· αμάρτησα – συγχώρεσέ με!

Κατανοώντας την αιτία του μαρασμού του χεριού του, ο άγιος τον διέταξε να το πλύνει στην Αγία Τράπεζα και το χέρι θεραπεύτηκε αμέσως. Βλέποντας αυτό το θαύμα, όλος ο λαός δοξολόγησε τον Θεό. Τίποτα από αυτά δεν έμεινε κρυφό από τον βασιλιά, αλλά γνωρίζοντας την πονηρή φύση της βασίλισσας, δεν έδωσε σημασία στο περιστατικό και, σεβόμενος τον Άγιο Ιωάννη, άκουσε με αγάπη τις διδασκαλίες του. Αλλά η βασίλισσα προσπάθησε με όλη της τη δύναμη να εξορίσει τον Ιωάννη, κάτι που σύντομα πέτυχε.

Εκείνη την εποχή, ο Άγιος Επιφάνιος, Επίσκοπος Κύπρου, έφτασε στην Κωνσταντινούπολη, κουβαλώντας γραπτά κατά του Ωριγένη. Αποβιβαζόμενος από το πλοίο, εισήλθε στην εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή, επτά στάδια από την πόλη , τέλεσε τη Λειτουργία εκεί και τον χειροτόνησε διάκονο, αντίθετα με τους κανόνες , οι οποίοι απαγόρευαν σε έναν επίσκοπο να χειροτονεί οποιονδήποτε σε άλλο ποίμνιο χωρίς την άδεια του επισκόπου της επαρχίας . Μετά από αυτό , έφτασε στην πόλη και εγκαταστάθηκε σε ιδιωτικό σπίτι. Όλα αυτά έγιναν γνωστά στον Άγιο Ιωάννη, αλλά δεν θύμωσε με τον Επιφάνιο που χειροτόνησε έναν διάκονο στην επαρχία του, γιατί τον θεωρούσε άγιο και καλό άνθρωπο. Επιπλέον, έστειλε απεσταλμένους στον Επιφάνιο ζητώντας του να έρθει να ζήσει μαζί του στο πατριαρχικό σπίτι, όπως έκαναν όλοι οι επίσκοποι. Αλλά ο Επιφάνιος αρνήθηκε και δεν ήθελε καν να δει τον Ιωάννη, και απάντησε στους απεσταλμένους του:

«Αν ο Ιωάννης δεν εκδιώξει τον Διόσκορο και τους μοναχούς του από την πόλη και αν δεν υπογράψει μια άρνηση των γραπτών του Ωριγένη, τότε δεν θα έχω καμία επικοινωνία μαζί του».

Ο Ιωάννης απάντησε στον Επιφάνιο μέσω πρεσβευτών:

– Πριν από τη σύσκεψη του συμβουλίου, τίποτα δεν πρέπει να γίνεται αυθαίρετα.

Οι εχθροί του Ιωάννη, πηγαίνοντας στον Επιφάνιο, τον παρότρυναν να καταραστεί τα γραπτά του Ωριγένη στην Εκκλησία των Αγίων Αποστόλων, παρουσία όλου του λαού, να αφορίσει όλους τους μοναχούς που είχαν εκδιωχθεί από την Αίγυπτο μαζί με τον Διόσκορο ως οπαδούς του Ωριγένη, και να καταγγείλει τον Ιωάννη επειδή δεχόταν τους Ωριγένητες και συμμεριζόταν τις απόψεις τους. Ζηλωτής ευσέβειας, ο Επιφάνιος πήγε το επόμενο πρωί στην Εκκλησία των Αγίων Αποστόλων για να καταραστεί τα γραπτά του Ωριγένη. Μόλις έμαθε για την πρόθεση του Επιφανίου, ο Άγιος Ιωάννης του έστειλε απεσταλμένους με τα ακόλουθα λόγια:

«Επιφάνιε! Κάνεις πολλά που είναι αντίθετα με τους κανόνες. Πρώτα απ ‘όλα, τελέσατε τη Λειτουργία και χειροτονήσατε έναν επίσκοπο στο ποίμνιό μου χωρίς τη συγκατάθεσή μου. Μετά αρνηθήκατε να εγκατασταθείτε μαζί μας, και τώρα θέλετε να εισέλθετε στην εκκλησία της επισκοπής μου και να επιβάλετε τον αφορισμό χωρίς σύνοδο. Πρόσεχε, μην προκαλέσεις αναταραχή στον λαό και πέσεις ο ίδιος σε προβλήματα.»

Αφού άκουσε αυτό, ο Επιφάνιος άρχισε να διστάζει και, φεύγοντας από την εκκλησία, αποφάσισε να περιμένει την άφιξη του Θεόφιλου. Ο Κύριος, ωστόσο, μη επιτρέποντας καμία έχθρα μεταξύ των αγίων Του, αποκάλυψε στον Επιφάνιο ότι ο Ιωάννης ήταν αγνός σαν τον ήλιο και κατηγορούνταν από ανθρώπινο φθόνο. Ο Επιφάνιος είχε πράγματι ακούσει από πολλούς ανθρώπους για τις μεγάλες αρετές του Ιωάννη, την άψογη πίστη του και την τελειότερη ζωή του, και εξεπλάγη που τόσοι πολλοί ξεσηκώνονταν εναντίον του Ιωάννη και υφαίνουν διάφορες κατηγορίες εναντίον του. Γι’ αυτό, ο Κύπριος άγιος άρχισε να περιμένει υπομονετικά την έκβαση του ζητήματος που είχε ξεκινήσει.

Ακούγοντας ότι ο Επιφάνιος απέφευγε τον Ιωάννη και δεν επικοινωνούσε μαζί του, η βασίλισσα Ευδοξία υπέθεσε ότι υπήρχε έχθρα μεταξύ τους. Προσκαλώντας τον Επιφάνιο κοντά της, του είπε:

«Πάτερ Επιφάνιε! Γνωρίζεις ότι ολόκληρο το ελληνορωμαϊκό βασίλειο βρίσκεται στα κυρίαρχα χέρια μας. Ιδού, θα σου παραδώσω όλη την εκκλησιαστική εξουσία αν με ακούσεις, γιατρέψεις τη λύπη μου και πετύχεις αυτό που έχω σχεδιάσει.»

Ο Επιφάνιος απάντησε:

– Μίλα, παιδί μου, και θα προσπαθήσουμε όσο καλύτερα μπορούμε να κανονίσουμε ό,τι θα χρησιμεύσει για τη σωτηρία της ψυχής σου.

Τότε η βασίλισσα, υποθέτοντας ότι θα κατάφερνε να παρασύρει τον Επιφάνιο στο σχέδιό της, άρχισε να του λέει τα εξής για τον Ιωάννη:

«Αυτός ο Ιωάννης έχει καταστεί ανάξιος να ηγηθεί της εκκλησιαστικής διοίκησης, καθώς επαναστατεί εναντίον μου και του Τσάρου και δεν μας αποδίδει την τιμή που μας οφείλεται. Επιπλέον, πολλοί ισχυρίζονται ότι είναι αιρετικός. Για τον λόγο αυτό, θα ήταν επιθυμητό να συγκληθεί σύνοδος και να καθαιρεθεί ο Ιωάννης, αντικαθιστώντας τον με κάποιον ικανό να διοικήσει καλά την Εκκλησία».

Καθώς μιλούσε, η βασίλισσα έτρεμε από έντονο θυμό για τον άγιο του Θεού. Έπειτα άρχισε να μιλάει ξανά:

«Ωστόσο, δεν υπάρχει λόγος να ενοχλείτε τόσους πολλούς πατέρες καλώντας τους εδώ στο συμβούλιο. Θα ήταν καλύτερο, Άγιε Πατέρα, να τον απομακρύνετε εσείς από την Εκκλησία και να διορίσετε στη θέση του έναν άλλον, τον οποίο θα σας δείξει ο Θεός, και εγώ θα φροντίσω να σας ακούσουν όλοι».

«Παιδί μου», απάντησε ο Επιφάνιος, «άκουσε τον πατέρα σου χωρίς θυμό. Αν ο Ιωάννης είναι αιρετικός, όπως ισχυρίζεσαι, και αν δεν μετανοήσει για την αίρεσή του, τότε είναι ανάξιος της πατριαρχικής τάξης, και θα τον αντιμετωπίσουμε όπως διατάζεις. Αν θέλεις να τον αποβάλεις επειδή δήθεν σε βλασφημεί, ο Επιφάνιος δεν θα δώσει τη συγκατάθεσή του, γιατί οι βασιλιάδες δεν πρέπει να κρατούν κακία, αλλά να είναι καλοί, πράοι και συγχωρητικοί για τη βλασφημία εναντίον τους. Άλλωστε, κι εσύ έχεις Βασιλιά στον ουρανό, και ζητήστε από Αυτόν τη συγχώρεση των αμαρτιών σας. Κάντε το ίδιο και με τους άλλους: «Να είστε ελεήμονες, όπως είναι ελεήμων ο Πατέρας σας» ( Λουκάς 6:36 ), είπε ο Σωτήρας.

«Πάτερ», απάντησε η βασίλισσα στον Επιφάνιο, «αν δεν διώξεις τον Ιωάννη, τότε θα ανοίξω τους ειδωλολάτρες και θα φροντίσω πολλοί, που θα έχουν απομακρυνθεί από τον Θεό, να λατρεύουν είδωλα, και οι τελευταίοι θα είναι χειρότεροι από τους πρώτους».

Τα είπε αυτά με πικρία και έχυσε δάκρυα. Έκπληκτος από τον παράφορο θυμό της βασίλισσας, ο Επιφάνιος είπε:

«Είμαι καθαρός από τέτοια καταδίκη των δικαίων».

Αφού είπε αυτά, έφυγε από το παλάτι.

Φήμες διαδόθηκαν σε όλη την πόλη ότι η αυτοκράτειρα είχε υποκινήσει τον μεγάλο Επιφάνιο εναντίον του Ιωάννη και ότι ο Επιφάνιος, επισκεπτόμενος τα βασιλικά δωμάτια, συσκέπτονταν με την αυτοκράτειρα σχετικά με την ανατροπή του πατριάρχη. Αυτή η φήμη έφτασε στον Ιωάννη και αυτός, όντας φανατικός άνθρωπος, εκφώνησε ένα κήρυγμα στην εκκλησία ενώπιον όλου του λαού, στο οποίο θυμήθηκε παραδείγματα από την Αγία Γραφή για τη σκληρότητα διαφόρων γυναικών. Πολλοί από τον λαό, ακούγοντας τα λόγια του Ιωάννη για τις γυναίκες, νόμιζαν ότι μιλούσε με παραβολές για την αυτοκράτειρα. Οι εχθροί του Ιωάννη κατέγραψαν αυτά τα λόγια σε ένα καταστατικό και τα έδωσαν στην αυτοκράτειρα. Η αυτοκράτειρα, αφού τα διάβασε, αποφάσισε ότι είχε μιλήσει μόνο για αυτήν και παραπονέθηκε δακρυσμένη στην αυτοκράτειρα ότι ο Ιωάννης την είχε βλασφημήσει στην εκκλησία. Με λυγμούς, είπε στην αυτοκράτειρα:

– Να ξέρεις ότι το παράπτωμά μου είναι ταυτόχρονα και δικό σου, και όταν ο Ιωάννης με βλασφημεί, ταυτόχρονα σε ατιμάζει.

Και μιλώντας αυτά, η βασίλισσα παρακάλεσε τον βασιλιά να συγκαλέσει συμβούλιο και να καταδικάσει τον Ιωάννη σε εξορία. Έγραψε επίσης στον Θεόφιλο Αλεξανδρείας, ζητώντας του να έρθει στην Κωνσταντινούπολη.

«Εγώ», έγραψε, «θα παρακαλέσω τον βασιλιά για εσάς και θα φιμώσω όλους τους εχθρούς σας. Απλώς ελάτε σε εμάς αμέσως και συγκεντρώστε πολλούς επισκόπους για να διώξετε τον εχθρό μου Ιωάννη».

Ενθαρρυμένος από την επιστολή της βασίλισσας, ο Θεόφιλος ξεκίνησε αμέσως για την Κωνσταντινούπολη μόλις την έλαβε, με πλοία φορτωμένα με ινδικά μπαχαρικά, λαχανικά και πολύτιμα αιγυπτιακά μεταξωτά και χρυσοϋφάσματα. Ήλπιζε να χρησιμοποιήσει αυτούς τους θησαυρούς για να πείσει πολλούς να τον βοηθήσουν στο κακόβουλο σχέδιό του εναντίον του Ιωάννη.

Εκείνη την εποχή, ο Όσιος Ιωάννης έγραψε στον Άγιο Επιφάνιο τα εξής:

– Αδελφέ Επιφάνιε! Άκουσα ότι με συμβούλευσες να τον εκδιώξω· να ξέρεις λοιπόν ότι δεν θα ξαναδείς τον θρόνο σου.

Ο Επιφάνιος του απάντησε γραπτώς:

– Ιωάννη του Πάθους! Να είσαι θαρραλέος στα βάσανά σου και να ξέρεις ότι δεν θα φτάσεις στον τόπο όπου σε εξόρισαν.

Η προφητεία και των δύο εκπληρώθηκε. Ο Επιφάνιος, έχοντας παραμείνει στην Κωνσταντινούπολη για λίγο, είδε ότι ο Άγιος Ιωάννης επαναστατούσε άδικα. Μη θέλοντας να συμμετάσχει στη δίκη του δίκαιου από τον ληστή, επιβιβάστηκε κρυφά σε ένα πλοίο με τη συνοδεία του και ξεκίνησε για το σπίτι. Στο δρόμο, ο Επιφάνιος, σύμφωνα με την προφητεία του Ιωάννη, κοιμήθηκε εν Κυρίω πριν φτάσει στην πατρίδα του. Ομοίως, ο Ιωάννης, κατά τη δεύτερη εξορία του, κοιμήθηκε εν Κυρίω πριν φτάσει στον τόπο όπου είχε εξοριστεί, σύμφωνα με την προφητεία του Επιφανίου. Αλλά θα μιλήσουμε γι’ αυτό αργότερα. Προς το παρόν, θα επιστρέψουμε στην διακεκομμένη αφήγηση των γεγονότων.

Ελπίζοντας στη βοήθεια της βασίλισσας και μη φοβούμενος τίποτα, ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Θεόφιλος έφτασε αμέσως στην Κωνσταντινούπολη, φέρνοντας μαζί του πολλούς επισκόπους, τους οποίους έπεισε επιδέξια να συμμεριστούν τις απόψεις του. Ο αυτοκράτορας αρνήθηκε να δεχτεί τον Θεόφιλο μέχρι να φτάσουν οι Ρωμαίοι επίσκοποι από τον Πάπα Ιννοκέντιο. Δεν γνώριζε ότι οι Ρωμαίοι περίμεναν μια δεύτερη επιστολή του που τον προσκαλούσε στη σύνοδο. Εν τω μεταξύ, η αυτοκράτορας κάλεσε κρυφά τον Θεόφιλο και όλους τους επισκόπους που τον είχαν συνοδεύσει, ενημερώνοντάς τους για τις προθέσεις της σχετικά με τον Ιωάννη και ζητώντας τους να προσπαθήσουν να καθαιρέσουν τον άγιο. Υποσχέθηκαν τη βοήθειά τους, για την οποία ο αυτοκράτορας τους αντάμειψε με δώρα. Μετά από αυτό, κάλεσε όλους τους μοναχούς, τους ιερείς και τους επισκόπους που είχαν έρθει από την Αίγυπτο και οι οποίοι είχαν παραπονεθεί εναντίον του Θεόφιλου. Υπήρχαν έξι επίσκοποι και είκοσι ιερείς και διάκονοι που είχαν εγκαταλείψει τον Θεόφιλο και ζητούσαν νομικές ενέργειες εναντίον του. Αφού τους συγκέντρωσε όλους, η βασίλισσα άρχισε να τους παρακαλεί να μην απαγγείλουν κατηγορίες εναντίον του Θεόφιλου και να τον συγχωρήσουν για την παράβασή τους. Μερικοί άκουσαν τη βασίλισσα και, ρίχνοντας τη λύπη τους στον Κύριο, παρέμειναν σιωπηλοί. Άλλοι, μεταξύ των οποίων ήταν ο Ισίδωρος και ο Ήραξ (ο Διόσκορος είχε πεθάνει πρόσφατα), αποσύρθηκαν στις ερήμους τους. Μερικοί αρνήθηκαν κατηγορηματικά να δεχτούν την προσφορά της βασίλισσας. Η βασίλισσα πλούτισε όσους συμφώνησαν να σιωπήσουν με δώρα, και όσοι αντιστάθηκαν στάλθηκαν στη Θεσσαλονίκη για εξορία. Έτσι, ο Θεόφιλος, απελευθερωμένος από όλους τους αντιπάλους του, μπόρεσε να ξεκινήσει με επιτυχία την υπόθεσή του εναντίον του Ιωάννη.

Εκείνη την εποχή, ο Άγιος Ιωάννης, κηρύττοντας τον λόγο του Θεού στην εκκλησία σύμφωνα με τη συνήθειά του, εξήγησε ένα συγκεκριμένο μέρος της Αγίας Γραφής από το τρίτο βιβλίο των Βασιλέων ως εξής:

«Συγκεντρώστε κοντά μου… τους προφήτες του Βάαλ, και τους τετρακόσιους προφήτες της ντροπής, που τρώνε στο τραπέζι της Ιεζάβελ , για να τους πω, όπως είπε ο Ηλίας: “Έως πότε θα κουτσαίνετε ανάμεσα σε δύο απόψεις; Αν ο Κύριος είναι Θεός, τότε ακολουθήστε Τον· αλλά αν είναι ο Βάαλ, τότε ακολουθήστε Τον”» 7382 .

Αφού άκουσαν αυτό, οι εχθροί του Ιωάννη το ανέφεραν στον Θεόφιλο και στους επισκόπους που ήταν μαζί του. Ο τελευταίος, καταγράφοντας αυτά τα λόγια, διαστρεβλώνοντας τα και προσθέτοντας τα δικά τους, είπε ότι ο Ιωάννης αποκαλούσε ανοιχτά τη βασίλισσα Ιεζάβελ και αυτούς ψευδοπροφήτες. Μετέδωσαν τον γραπτό λόγο στον βασιλιά και τη βασίλισσα. Τότε η βασίλισσα, κλαίγοντας, παρακάλεσε ξανά τον βασιλιά να κρίνει τον Ιωάννη. Λυπούμενος τη βασίλισσα, ο βασιλιάς έστρεψε όλη του την οργή εναντίον του Θεόφιλου και διέταξε τον Θεόφιλο να συγκαλέσει συμβούλιο εναντίον του. Ο Θεόφιλος και όλοι οι υποστηρικτές του χάρηκαν για την οργή του βασιλιά εναντίον του Ιωάννη. Βρήκε δύο διακόνους που ο Ιωάννης είχε αφορίσει – ο ένας είχε διαπράξει φόνο, ο άλλος μοιχεία – ο Θεόφιλος υποσχέθηκε να τους χειροτονήσει επισκόπους με την προϋπόθεση ότι θα ψευδομαρτυρούσαν εναντίον του Ιωάννη. Αυτοί, ωστόσο, εχθρικοί προς τον άγιο και επιθυμώντας την επισκοπική θέση, υποσχέθηκαν αμέσως να εκπληρώσουν το θέλημα του Θεόφιλου. Ο Θεόφιλος έγραψε πολλές ψευδείς κατηγορίες εναντίον του Ιωάννη και τις παρέδωσε στους διακόνους, ώστε να μπορέσουν να τις υποβάλουν στο συμβούλιο εκ μέρους τους.

Η τοποθεσία της συνόδου ορίστηκε στο προάστιο της Χαλκηδόνας, όπου βρισκόταν το βασιλικό παλάτι και η μεγάλη εκκλησία των αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου . Οι επίσκοποι, αφού συγκεντρώθηκαν εκεί, συναντήθηκαν με τον Θεόφιλο. Ο μακάριος Ιωάννης, με τους σαράντα επισκόπους που ήταν μαζί του, συναντήθηκε στην πατριαρχική του κατοικία. Ο άγιος είδε με λύπη ότι η κακία των εχθρών του είχε στεφθεί με επιτυχία και θαύμασε αφελώς πώς είχε συμβεί αυτό και πώς ο Θεόφιλος, ο ίδιος κληθείς σε δίκη, είχε τόσο γρήγορα κερδίσει τον αυτοκράτορα και όλους τους αξιωματούχους και είχε μεταμορφωθεί από κατηγορούμενο σε δικαστή. Και ο Άγιος Ιωάννης είπε στους επισκόπους:

«Αδελφοί! Προσευχηθείτε στον Θεό για μένα, και αν αγαπάτε τον Χριστό, μην εγκαταλείπετε τις εκκλησίες σας. Ο καιρός των δεινών μου έχει ήδη πλησιάσει, και μετά από πολλές θλίψεις, σύντομα θα αναχωρήσω προς τον Κύριο. Βλέπω ότι ο Σατανάς, ανίκανος να αντέξει τις διδασκαλίες μου, έχει συγκαλέσει ένα ασεβές συμβούλιο εναντίον μου. Αλλά μην λυπάστε για μένα, και θυμηθείτε με στις προσευχές σας».

Μόλις το άκουσαν αυτό, όλοι τρομοκρατήθηκαν και έκλαψαν. Ο άγιος τους διέταξε να σιωπήσουν και τους παρηγόρησε. Ενώ συνομιλούσε με το συμβούλιο, έφτασαν αγγελιοφόροι από τη Σύνοδο του Θεοφίλου, καλώντας τον Ιωάννη σε δίκη, ώστε να απαντήσει στις κατηγορίες που απαγγέλθηκαν εναντίον του. Οι επίσκοποι που ήταν με τον Ιωάννη, μέσω αυτών των αγγελιοφόρων, είπαν στον Θεόφιλο:

«Μην καλέσεις τον άγιο, όπως ο Κάιν έκανε με τον Άβελ στο χωράφι, αλλά έλα σε εμάς και δικαιώσου ενώπιόν μας. Έχουμε γραπτές αποδείξεις για τις ανομίες που έχεις διαπράξει. Έλα, λοιπόν, εδώ, γιατί είμαστε πολύ περισσότεροι, συγκεντρωμένοι με τη χάρη του Θεού όχι για την καταστροφή της Εκκλησίας, αλλά για την ειρήνη, από ό,τι είμαστε στο συμβούλιο σου».

Ο Άγιος Ιωάννης, από την πλευρά του, είπε στους πρέσβεις:

– Δεν μπορώ να πάω στους προφανείς εχθρούς μου.

Και δεν πήγε.

Κληθείς στην παράνομη δίκη για δεύτερη και τρίτη φορά, ο άγιος άγιος είπε στους απεσταλμένους:

«Σε ποιον θα πάω; Στους εχθρούς μου ή στους κριτές; Είμαι έτοιμος να σταθώ ενώπιον του βήματος της κρίσης όλου του κόσμου, αλλά μόνο με την προϋπόθεση ότι οι αντίπαλοί μου θα κριθούν μαζί μου και ότι θα διοριστούν άλλοι κριτές. Αλλά τώρα οι κριτές μου είναι οι εχθροί μου, οι οποίοι δεν επιθυμούν να με μηνύσουν, αλλά να με κρίνουν. Δεν θα πάω σε μια τέτοια δίκη. Αλλά ας συγκεντρωθούν οι επίσκοποι από όλες τις εκκλησίες και τότε θα δικαστώ κι εγώ.»

Αφού είπε αυτά, έστειλε στη θέση του τρεις επισκόπους με δύο ιερείς για να τον εκπροσωπήσουν. Η Σύνοδος του Θεόφιλου, βλέποντας τους απεσταλμένους του Ιωάννη και μη επιτρέποντάς τους να πουν ούτε μια λέξη, τους χλεύασε και έβαλε σε έναν από αυτούς τις σιδερένιες αλυσίδες που είχαν ετοιμαστεί για τον Ιωάννη. Τότε οι συμμετέχοντες σε αυτή τη σύνοδο άρχισαν να διαβάζουν τις ψευδείς κατηγορίες που έγιναν για να ενοχοποιήσουν τον αθώο και αγνόκαρδο Ιωάννη και, αφού παρουσίασαν ψευδομάρτυρες, τον δίκασαν.

Ο Άγιος Ιωάννης βρισκόταν εκείνη την εποχή στην πατριαρχική εκκλησία με τους επισκόπους του και τους απευθύνθηκε με τα ακόλουθα λόγια:

Τα κύματα είναι μεγάλα, τα κύματα άγρια, αλλά δεν φοβόμαστε τον πνιγμό, γιατί στεκόμαστε πάνω στον βράχο. Ας αφρίζει και ας λυσσομανά η θάλασσα, αλλά δεν μπορεί να συντρίψει τα βράχια. Ας φουσκώνουν τα κύματα, αλλά δεν μπορούν να βυθίσουν το πλοίο του Ιησού. Πες μου: τι πρέπει να φοβόμαστε; Τον θάνατο; Αλλά «για μένα το να ζω είναι ο Χριστός, και το να πεθαίνω είναι κέρδος» ( Φιλιππησίους 1:21 ).

Να φοβάμαι την εξορία, πες μου; Αλλά «του Κυρίου είναι η γη και το πλήρωμά της» ( Ψαλμός 24:1 ). Να τρέμω για την απώλεια των αγαθών; Αλλά δεν φέραμε τίποτα σε αυτόν τον κόσμο· προφανώς, δεν μπορούμε να αντέξουμε τίποτα. Με λίγα λόγια, δεν φοβάμαι τίποτα τρομερό σε αυτόν τον κόσμο και περιφρονώ όλα όσα έχω. Δεν φοβάμαι τη φτώχεια, δεν επιθυμώ τον πλούτο, δεν τρέμω τον θάνατο, αλλά προσεύχομαι να ευημερήσετε στην αγαθότητα.

Εν τω μεταξύ, ο Θεόφιλος, με σύνοδο των επισκόπων του, καταδίκασε τον Άγιο Ιωάννη ως άξιο εκθρονισμού και τον στέρησε από την έδρα του, χωρίς να δει το πρόσωπό του ή να ακούσει τη φωνή του. Έτσι, μέσα σε μια μόνο μέρα, ολοκλήρωσαν το κακό έργο που προετοίμαζαν από καιρό, μετά την οποία έστειλαν την ακόλουθη επιστολή στον αυτοκράτορα:

«Επειδή ο Ιωάννης κατηγορείται για πολλά εγκλήματα, για τα οποία ο ίδιος παραδέχτηκε την ενοχή του επειδή δεν ήθελε να εμφανιστεί στη δίκη, γι’ αυτόν τον λόγο καθαιρέθηκε· και δεν απαιτείται τίποτα περισσότερο, εκτός από το να διατάξετε την εκδίωξή του από τον θρόνο».

Ο Τσάρος Αρκάδιος αρνήθηκε να διαβάσει τις κατηγορίες εναντίον του Ιωάννη και αρνήθηκε να ακούσει την απάντηση του αγίου. Πίστεψε χωρίς δισταγμό τα λόγια της άδικης συνόδου και διέταξε την άμεση αποβολή του Ιωάννη από την εκκλησία. Για τον σκοπό αυτό, σαν να πήγαινε σε πόλεμο, έστειλε έναν ευγενή με στρατό εναντίον του.

Ακούγοντας αυτό, ο λαός εξοργίστηκε και ένα αμέτρητο πλήθος συγκεντρώθηκε και παρέμεινε έξω από την εκκλησία για τρεις ημέρες, αρνούμενος να επιτρέψει την αποβολή του Ιωάννη. Όλοι γκρίνιαζαν δυνατά εναντίον του βασιλιά και της βασίλισσας, και εναντίον του Θεόφιλου, επειδή καταδίκασαν άδικα τον άγιο του Θεού. Τότε ο Ιωάννης, φοβούμενος ότι θα κατασκευαστεί άλλη μια κατηγορία εναντίον του – ότι δεν υπάκουσε στον βασιλιά – κρύφτηκε από τον λαό. Καθώς πλησίαζε το βράδυ, έφυγε από την εκκλησία, βγήκε κρυφά και παραδόθηκε στους στρατιώτες που στάλθηκαν για να τον συλλάβουν. Οι στρατιώτες τον οδήγησαν στον κόλπο και έπλευσαν μαζί του στην Πραινέτο, που βρίσκεται απέναντι από τη Νικομήδεια.

Ο λαός, μόλις το έμαθε αυτό, προκάλεσε μεγάλη αναταραχή, κατά την οποία πολλοί κάτοικοι σκοτώθηκαν και ακόμη περισσότεροι τραυματίστηκαν. Μεταξύ των δυσαρεστημένων ήταν και εκείνοι που σκόπευαν να λιθοβολήσουν τον Θεόφιλο. Μόλις το έμαθε αυτό, ο Θεόφιλος έφυγε κρυφά από την πόλη και έπλευσε αμέσως προς την Αλεξάνδρεια. Και οι υπόλοιποι υποστηρικτές του έφυγαν. Οι κραυγές του λαού ακούστηκαν παντού, τόσο στις εκκλησίες όσο και στις πλατείες, ψιθυρίζοντας δυνατά για την άδικη κρίση που είχε ανατρέψει έναν τόσο μεγάλο φωστήρα της ειρήνης. Γύρω από το παλάτι, ο λαός, με τρομερούς θρήνους και λυγμούς, παρακάλεσε την αποκατάσταση του Ιωάννη στον πατριαρχικό θρόνο. Εκείνη την εποχή, μια νύχτα, έγινε ένας ισχυρός σεισμός και όλοι φοβήθηκαν πολύ. Ο τρόμος κατέλαβε ιδιαίτερα τη βασίλισσα, γιατί το παλάτι της σείστηκε πιο βίαια από τα άλλα κτίρια, και ένα μέρος του κατέρρευσε. Βλέποντας αυτό, όλος ο λαός άρχισε να φωνάζει με δυνατή φωνή:

– Αν ο Γιάννης δεν επιστρέψει, όλη η πόλη θα καταρρεύσει!

Ο αυτοκράτορας φοβόταν τη θεϊκή τιμωρία και μια λαϊκή εξέγερση και έστειλε βιαστικά τον ευνούχο της βασίλισσας, τον Βρίσωνα, να φέρει τον Ιωάννη. Τώρα η ίδια η βασίλισσα παρακάλεσε τον αυτοκράτορα να διατάξει την επιστροφή του Ιωάννη, γιατί φοβόταν πολύ έναν σεισμό και μια λαϊκή εξέγερση. Έτσι, ο ένας αγγελιοφόρος μετά τον άλλον έσπευσε να παρακαλέσει τον άγιο να επιστρέψει στην πόλη, έτσι ώστε το Θρακικό Πέλαγος να ξεχειλίζει από βάρκες που μετέφεραν πρέσβεις. Υποχωρώντας σε επίμονες παρακλήσεις, ο Άγιος Ιωάννης συμφώνησε να επιστρέψει στην Κωνσταντινούπολη. Μόλις το έμαθαν αυτό, όλοι οι πολίτες έτρεξαν να τον υποδεχτούν με αναμμένα κεριά, και η θάλασσα γέμισε με πλοία που καλωσόριζαν τον άγιο. Ο Ιωάννης, μόλις έφτασε στην πόλη, αρνήθηκε να εισέλθει σε αυτήν μέχρι να εξεταστούν οι λόγοι της εξορίας του από ένα μεγάλο συμβούλιο. Αλλά ο λαός απαίτησε επίμονα να μην παραμείνει ο ποιμένας τους έξω από τον θρόνο του, και γκρίνιαξαν θυμωμένα εναντίον του αυτοκράτορα. Υποχωρώντας στην επιμονή του λαού, ο Ιωάννης αναγκάστηκε να εισέλθει στην πόλη. Οδηγήθηκε στην εκκλησία με τιμές, εν μέσω ψαλμών και ιερών ύμνων. Αφού προσευχήθηκε στον Θεό, ο άγιος κάθισε στον θρόνο του και, αφού έφερε ειρήνη στον λαό, εκφώνησε ένα κήρυγμα. Ακούγοντας τα εύγλωττα και εποικοδομητικά του λόγια, όλοι χάρηκαν για την επιστροφή του, και η ορδή των εχθρών του Ιωάννη διασκορπίστηκε, και όλοι οι αντίπαλοί του τράπηκαν σε φυγή και σιώπησαν.

Επιστρέφοντας στον θρόνο του, ο Άγιος Ιωάννης διοικούσε την Εκκλησία του Χριστού σε βαθιά σιωπή, τρέφοντας το λογικό του ποίμνιο με γλυκές διδασκαλίες. Έχοντας έναν τέτοιο ποιμένα και δάσκαλο, ολόκληρη η Εκκλησία ήταν για ένα διάστημα αγαλλιασμένη και παρηγορημένη. Αλλά πέρασαν λιγότερο από δύο μήνες πριν ξεσπάσει ξανά η καταιγίδα εναντίον της ευλογημένης. Αυτό συνέβη ως εξής.

Όχι μακριά από την εκκλησία της Αγίας Σοφίας , με εντολή της Ευδοξίας, ανεγέρθηκε μια ψηλή στήλη με την εικόνα της βασίλισσας. Για να γιορτάσουν τα αποκαλυπτήρια της στήλης, γύρω της λάμβαναν χώρα κάθε είδους παιχνίδια και εορτασμοί, που διήρκεσαν αρκετές ημέρες. Οι φωνές και οι κραυγές της αγαλλίασης μεταφέρθηκαν στην εκκλησία της Αγίας Σοφίας, αναμεμειγμένες με την ψαλμωδία των θείων ύμνων. Ο Άγιος Ιωάννης το είδε αυτό ως σαφή βλασφημία και προσβολή του ιερού τόπου, και γι’ αυτό ζήτησε μέσω του κυβερνήτη της πόλης να σταματήσει τους άτακτους εορτασμούς που λάμβαναν χώρα γύρω από τη στήλη. Αλλά ο κυβερνήτης δεν του προσέφερε καμία βοήθεια. Τότε, ζηλεύοντας την προσβολή του ιερού τόπου, ο Ιωάννης εκφώνησε έναν σκληρό, κατηγορητικό λόγο στην εκκλησία, ξεκινώντας με τα λόγια:

– Πάλι η Ηρωδιάς 7386 μαίνεται, πάλι βρίσκεται σε αναταραχή, πάλι πηδάει και χορεύει, πάλι ψάχνει το κεφάλι του Ιωάννη!

Οι πληροφοριοδότες και οι εχθροί του Ιωάννη έσπευσαν να το αναφέρουν κακόβουλα στη βασίλισσα, ερμηνεύοντας τα λόγια του ως σύγκριση με την Ηρωδιάδα. Η Ευδοξία ξέσπασε σε έξαλλη κατάσταση: με δάκρυα στα μάτια, παρακάλεσε τον αυτοκράτορα να συγκαλέσει άλλη σύνοδο εναντίον του Ιωάννη. Έτσι, στάλθηκαν και πάλι βασιλικές επιστολές σε όλους τους επισκόπους, καλώντας τους να συγκεντρωθούν στην Κωνσταντινούπολη και να διεξαγάγουν τη δίκη του Ιωάννη. Όλοι όσοι είχαν προηγουμένως παρευρεθεί στην παράνομη δίκη του αγίου του Θεού συγκεντρώθηκαν. Μόνο ο Θεόφιλος απουσίαζε, γιατί αυτός, θυμούμενος πώς είχε γλιτώσει οριακά την οργή του λαού την προηγούμενη φορά, φοβόταν ήδη να πάει ο ίδιος στην Κωνσταντινούπολη, αλλά έστειλε εκεί τρεις επισκόπους στη θέση του. Μαζί με αυτούς, έστειλε και τα διατάγματα που είχαν συντάξει οι Αρειανοί εναντίον του Μεγάλου Αθανασίου (7387) , προκειμένου να τα χρησιμοποιήσει για να καταδικάσει τον Ιωάννη επειδή, μετά την καθαίρεσή του, ανέβηκε ξανά στο θρόνο χωρίς άδεια. Με βάση αυτούς τους άδικους αιρετικούς κανόνες, ο μακάριος καταδικάστηκε (7388) , επειδή δεν βρέθηκαν άλλες κατηγορίες εναντίον του. Το μόνο σημείο που επεσήμαναν ήταν ότι ο Χρυσόστομος, αφού καθαιρέθηκε, τόλμησε να καταλάβει τον επισκοπικό θρόνο πριν από τη νέα σύνοδο. Ο Άγιος Ιωάννης σχολίασε:

«Δεν ήμουν παρών στη δίκη, δεν διαφώνησα με τους αντιπάλους μου και ούτε καν είδα τις κατηγορίες εναντίον μου, ούτε δέχτηκα τις αποφάσεις του δικαστηρίου, αλλά οι αυτοκράτορες με εξόρισαν και οι ίδιοι με έφεραν πίσω. Αυτό το διάταγμα, βάσει του οποίου με κρίνετε, συντάχθηκε όχι από τους Ορθόδοξους, αλλά από τους Αρειανούς, με στόχο την καθαίρεση του Μεγάλου Αθανασίου».

Αλλά η ασεβής σύναξη αγνόησε την απάντηση του αγίου και καθαίρεσε τον άγιο του Θεού. Η καθαίρεση του Αγίου Ιωάννη έλαβε χώρα υπό τις ακόλουθες συνθήκες.

Όταν έφτασε η μεγάλη εορτή του Αγίου Πάσχα, ο βασιλιάς, κατόπιν συμβουλής των επισκόπων, έστειλε μήνυμα στον Ιωάννη:

– Φύγε από την Εκκλησία, αφού καταδικάστηκες σε δύο σύνοδους, και δεν μπορώ να εισέλθω σε αυτήν όσο είσαι μέσα σε αυτήν.

Απαντώντας σε αυτό, ο Άγιος Ιωάννης απάντησε στον βασιλιά μέσω αγγελιοφόρων:

«Έλαβα την Εκκλησία από τον Χριστό τον Σωτήρα μου και δεν μπορώ να την εγκαταλείψω οικειοθελώς, εκτός αν με διώξουν με τη βία. Η πόλη είναι δική σας και όλοι θα σας ακούσουν. Επομένως, αν θέλετε να με χωρίσετε από την Εκκλησία του Χριστού, τότε στείλτε τους δούλους σας να με απομακρύνουν από την Εκκλησία. Τότε δεν θα έχω καμία απάντηση ενώπιον του Θεού, γιατί δεν θα εγκαταλείψω την Εκκλησία με τη θέλησή μου, αλλά θα διωχθώ από την εξουσία του Τσάρου».

Ακούγοντας αυτό, ο αυτοκράτορας αρχικά δίστασε, αλλά στη συνέχεια, με την υποκίνηση των αντιπάλων του Ιωάννη, έστειλε τον αξιωματούχο Μαρίνο, ο οποίος ήταν υπεύθυνος για τα κτήματα της αυτοκράτειρας, να εξορίσει τον ένδοξο διδάσκαλο της Εκκλησίας, τον Άγιο Ιωάννη, από την εκκλησία με τη βία. Ωστόσο, στον άγιο επετράπη να παραμείνει στην πατριαρχική κατοικία για ένα διάστημα και, χωρίς να εγκαταλείψει το κελί του, παρέμεινε εκεί για δύο μήνες, μέχρι που ο αυτοκράτορας εξέδωσε διάταγμα που τον εξόριζε στην εξορία.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο άγιος άγιος του Θεού ήταν προορισμένος να υπομείνει πολλές θλίψεις και ατυχίες. Η κακία των εχθρών του έφτασε σε σημείο που επανειλημμένα προσπάθησαν να τον σκοτώσουν: δωροδόκησαν έναν άνθρωπο για να σκοτώσει τον Άγιο Ιωάννη. Για να κρύψει την κακή του πρόθεση, ο δωροδοκημένος προσποιήθηκε ότι ήταν δαιμονισμένος και, με ένα κρυμμένο σπαθί, άρχισε να περιπλανιέται στο σπίτι του πατριάρχη, περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή για να σκοτώσει τον άγιο. Αλλά οι πιστοί στον Ιωάννη άνθρωποι, υποψιαζόμενοι τον δαιμονισμένο με κακές προθέσεις, τον συνέλαβαν και βρήκαν το σπαθί πάνω του. Ο εγκληματίας οδηγήθηκε στον δήμαρχο για ανάκριση, αλλά ο Ιωάννης, μαθαίνοντας τι είχε συμβεί, έστειλε τους επισκόπους που ήταν μαζί του και προσπάθησαν να τον σώσουν από τα χέρια των αρχών. Μια άλλη φορά, ένας σκλάβος του ιερέα Ελπιδίου έγινε αντιληπτός από τον κόσμο, ταραγμένος και βιαστικά κατευθυνόμενος προς το σπίτι του πατριάρχη. Ένας από τους φρουρούς του Ιωάννη τον άρπαξε και τον ρώτησε πού πήγαινε τόσο βιαστικά, αλλά αυτός, χωρίς να απαντήσει, χτύπησε τον ερωτώντα με το σπαθί του. Βλέποντάς το αυτό, ένας άλλος άνθρωπος φώναξε. Ο Ελπίδιος τον χτύπησε με το σπαθί του, και στη συνέχεια με έναν τρίτο άνδρα που τυχαίνει να βρίσκεται κοντά. Ακούστηκαν φωνές και κραυγές, και ο σκλάβος έφυγε τρέχοντας, κουνώντας το ματωμένο σπαθί του και πολεμώντας τον κόσμο που τον καταδίωκε. Στο δρόμο, συνάντησε έναν άνδρα που μόλις είχε βγει από τα δημόσια λουτρά. Ο άνδρας προσπάθησε να τον αρπάξει, αλλά πριν προλάβει να το κάνει, έπεσε νεκρός, χτυπημένος από το σπαθί. Όταν ο εξοργισμένος ληστής τελικά συνελήφθη, ομολόγησε ότι είχε δωροδοκηθεί για πενήντα χρυσά νομίσματα για να σκοτώσει τον Ιωάννη. Από εκείνη τη στιγμή και μετά, ο λαός άρχισε να φρουρεί το σπίτι του αγαπημένου τους αρχιερέα ακόμα πιο προσεκτικά, κανονίζοντας βάρδιες και ποτέ δεν το άφηνε αφύλακτο, γιατί έβλεπαν ότι οι εχθροί του Ιωάννη έψαχναν μια ευκαιρία να σκοτώσουν τον άγιο.

Με την έλευση της Πεντηκοστής, ήρθε η εντολή του βασιλιά να εξοριστεί ο Ιωάννης. Ένας αξιωματούχος συμβούλεψε τον Ιωάννη να αποσυρθεί κρυφά από τον λαό, για να μην επαναστατήσει και ξεσηκωθεί εναντίον των στρατιωτών που θα τον οδηγούσαν στην εξορία.

«Διαφορετικά», είπε, «θα είσαι η αιτία αιματοχυσίας, γιατί έχεις διαταχθεί να σε πάρουν με τη βία. Ο λαός θα αντισταθεί και θα προκαλέσει αναταραχή».

Αφού άκουσε αυτό, ο Ιωάννης κάλεσε μερικούς από τους αγαπημένους του επισκόπους και κληρικούς, καθώς και την ευλογημένη διακόνισσα Ολυμπιάδα, και τους αποχαιρέτησε. Στον αποχαιρετισμό τους, όλοι έκλαψαν πικρά. Ο ίδιος ο Άγιος Ιωάννης έκλαψε. Αφού αποχωρίστηκε από τη συνοδεία του, ο Ιωάννης έφυγε ήσυχα από τις μικρές πόρτες προς τη θάλασσα, έτσι ώστε ο λαός να μην μάθει τίποτα για την αναχώρησή του. Στρατιώτες περίμεναν τον άγιο δίπλα στη θάλασσα και, αφού τον άρπαξαν, τον έβαλαν αμέσως σε μια μικρή βάρκα. Με αυτήν, ο άγιος μεταφέρθηκε στη Βιθυνία και από εκεί συνέχισε το περαιτέρω ταξίδι του.

Μετά την εκδίωξη του Αγίου Ιωάννη, ξέσπασε πυρκαγιά στον καθεδρικό ναό της Κωνσταντινούπολης, μια σαφής έκφραση της οργής του Θεού. Ένας δυνατός άνεμος φύσηξε φλόγες από την εκκλησία και, ανεβαίνοντας ψηλά στον αέρα σαν γέφυρα, κατέβηκε πάνω στον θάλαμο όπου γίνονταν οι αντι-Ιωάννες συγκεντρώσεις, κατακαίγοντάς τον ολοσχερώς. Ένα θαυματουργό φαινόμενο μπορούσε να παρατηρηθεί: η φωτιά, σαν να ζωντάνεψε, στριφογυρίζοντας σαν φίδι, καταβρόχθισε τα γύρω σπίτια, ενώ αυτά που βρίσκονταν κοντά στην εκκλησία παρέμειναν αλώβητα. Από αυτό, όλοι είδαν ότι η πυρκαγιά δεν είχε προκληθεί τυχαία, αλλά από θεϊκή οργή, και ότι η αιτία αυτής της οργής ήταν η εκδίωξη του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου.

Μέσα σε τρεις ώρες, από την έκτη ώρα της ημέρας μέχρι την ένατη, πολλά όμορφα αρχαία κτίρια, κάθε είδους διακοσμήσεις που βρίσκονταν στην πόλη και αμέτρητα πλούτη έγιναν στάχτη. Κι όμως, ούτε ένας άνθρωπος δεν χάθηκε από τη φωτιά. Βλέποντας αυτό, όλοι έλεγαν ότι ο Θεός τιμωρούσε την πόλη με φωτιά για την άδικη εξορία του αγίου του Θεού. Οι εχθροί του Ιωάννη, ωστόσο, ισχυρίζονταν το αντίθετο, λέγοντας:

– Οι υποστηρικτές του Ιωάννη έβαλαν φωτιά στην εκκλησία.

Ως αποτέλεσμα, πολλοί συνελήφθησαν και υποβλήθηκαν σε κάθε είδους βασανιστήρια και βασανιστήρια από τον κυβερνήτη της πόλης, Έλληνα στην πίστη , μερικοί μάλιστα πέθαναν. Παρά ταύτα, όμως, δεν μπόρεσαν να βρουν τον ένοχο της πυρκαγιάς και πείστηκαν ακόμη περισσότερο ότι προκλήθηκε από την οργή του Θεού.

Ενώ ο άγιος μεταφέρονταν στην αιχμαλωσία, υπέμεινε πολλά βασανιστήρια στα χέρια στρατιωτών κατά μήκος της διαδρομής. Οι στρατιώτες είχαν διαταχθεί από την αυτοκράτειρα να προσβάλλουν και να παρενοχλούν τον άγιο με κάθε δυνατό τρόπο κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, προκειμένου να τον εξαντλήσουν γρήγορα και να τον οδηγήσουν στον θάνατο. Γι’ αυτό, τον έβαλαν σε ένα ασέλωτο γαϊδούρι και οδήγησαν το ζώο γρήγορα, καλύπτοντας σε μία ημέρα μια απόσταση που θα έπρεπε να διαρκέσει δύο ή τρεις. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, ο Ιωάννης στερήθηκε την ξεκούραση και την ανάπαυλα, διανυκτερεύοντας σε απλά και βρώμικα πανδοχεία, μερικές φορές σε σπίτια Εβραίων, και διαπράττοντας πολλά βδελύγματα μπροστά του. Δεν του επιτρεπόταν να εισέλθει σε καμία εκκλησία. Όταν το ζητούσε, υποβλήθηκε σε κάθε είδους προσβολές και κακοποιήσεις. Επιπλέον, βασανίστηκε από την πείνα και τα χρήματα που του είχαν δοθεί για τα έξοδα του ταξιδιού του αφαιρέθηκαν.

Με τόση πικρία οδηγήθηκε ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος στην εξορία! Όταν ο άγιος περνούσε από πόλεις όπου οι εχθροί του και οι φίλοι του Θεόφιλου ήταν επίσκοποι, οι τελευταίοι τον προσέβαλαν κάθε είδους. Κάποιοι μάλιστα αρνήθηκαν να του επιτρέψουν την είσοδο, ενώ άλλοι ενθάρρυναν τους στρατιώτες να του φερθούν όσο πιο σκληρά μπορούσαν. Κατά καιρούς, οι άγιοι πατέρες της ερήμου, ακούγοντας ότι ο Άγιος Ιωάννης στάλθηκε στην εξορία, έβγαιναν να τον προϋπαντήσουν και έκλαιγαν καθώς τον συνόδευαν. Ο ίδιος ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος το θυμόταν αυτό στην επιστολή του από την Κουκούσα προς τον Επίσκοπο Κυριακό το 7390 : «Έχουμε βιώσει πολλή θλίψη στο δρόμο, αλλά δεν μας στενοχωρεί τίποτα». Καθώς περνούσαμε από την Καππαδοκία και την Ταυροκυλία , ολόκληρες ομάδες πατέρων, αγίων ανδρών και πολυάριθμα πλήθη μοναχών και παρθένων βγήκαν να μας προϋπαντήσουν, χύνοντας άφθονα δάκρυα. Παρακολουθώντας την πορεία μας προς την εξορία, έκλαιγαν και έλεγαν ο ένας στον άλλον: «Θα ήταν καλύτερα ο ήλιος να κρύψει τις ακτίνες του παρά να σωπάσουν τα χείλη του Ιωάννη». Αυτό μου έφερε μεγάλη σύγχυση και θλίψη, γιατί έβλεπα ότι όλοι έκλαιγαν για μένα. Δεν με ένοιαζε τίποτα άλλο από όσα μου είχαν συμβεί.»

Αυτά έγραψε ο ίδιος ο Άγιος Ιωάννης για τον εαυτό του.

Όταν μεταφέρθηκε στη Μικρά Αρμενία, στην πόλη Κούκουζ, έγινε δεκτός με χάρη στο σπίτι του τοπικού επισκόπου Αδελφίου, ο οποίος είχε λάβει ένα όραμα από τον Θεό πριν από την άφιξη του Ιωάννη που τον διέταζε να δεχτεί τον άγιο. Ενώ βρισκόταν στο Κούκουζ, ο Άγιος Ιωάννης μετέτρεψε πολλούς άπιστους στον Χριστό μέσω των διδασκαλιών του. Η φήμη του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου εξαπλώθηκε σε όλη τη γύρω περιοχή και πολλοί άνθρωποι συνέρρευσαν σε αυτόν από μακριά, επιθυμώντας να τον δουν και να ακούσουν τα εποικοδομητικά του λόγια. Πολλοί από τους θαυμαστές και γνωστούς του από την Αντιόχεια ήρθαν επίσης να δουν τον άγιο. Όλα αυτά έφτασαν στην Κωνσταντινούπολη και οι εχθροί του Ιωάννη ανησυχούσαν. Τον θεωρούσαν επικίνδυνο ακόμη και στον περιορισμό του, και έτσι αποφάσισαν να τον εξορίσουν ακόμη περισσότερο. Έτσι, στο Κούκουζ, η βασίλισσα έδωσε εντολή να σταλεί ο Ιωάννης σε ένα έρημο μέρος που ονομαζόταν Πύθιος , που βρίσκεται στις ακτές του Ποντιακού Πελάγους, ανάμεσα σε βάναυσους βαρβάρους. Ακολουθώντας τις νέες διαταγές της βασίλισσας, οι στρατιώτες πήραν τον Ιωάννη σε άλλο μέρος εξορίας και, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, τον υπέβαλαν στις ίδιες κακοποιήσεις που είχαν κάνει πριν, προσπαθώντας να επιταχύνουν τον θάνατό του. Τον μετέφεραν γυμνό μέσα στη βροχή και τη ζέστη, απαγορεύοντάς του να μπει σε πόλεις και χωριά, και, όπως και πριν, οδηγούσαν το γαϊδούρι που μετέφερε τον άγιο με ολοταχία. Ένα τόσο σκληρό ταξίδι υπέμεινε ο Άγιος Ιωάννης κατά τη διάρκεια της εξορίας του! Σε αυτό το ταξίδι πέθανε.

Λίγο πριν από τον θάνατο του μακάριου, όταν προσευχόταν τη νύχτα όπως πάντα, ήρθαν σε αυτόν οι άγιοι Απόστολοι Πέτρος και Ιωάννης, οι οποίοι του είχαν εμφανιστεί νωρίτερα όταν αγωνιζόταν στο μοναστήρι της Αντιόχειας. Οι άγιοι Απόστολοι του είπαν:

Χαίρε, καλέ ποιμένα των λογικών προβάτων του Χριστού, δυνατός πάθος. Αποστελλόμαστε σε σένα από τον κοινό μας Δάσκαλο Ιησού Χριστό για να σε βοηθήσουμε και να σε παρηγορήσουμε στις θλίψεις και τους κόπους που υπέμεινες για την καθαρότητα της ψυχής σου. Διότι εσύ, μιμούμενος τον Ιωάννη τον Βαπτιστή, κατήγγειλες τους άνομους βασιλιάδες. Να έχεις θάρρος και να είσαι δυνατός· μεγάλη ανταμοιβή ετοιμάζεται για σένα στη Βασιλεία των Ουρανών. Σου φέρνουμε χαρμόσυνα νέα μεγάλης χαράς: σε λίγες μέρες θα αναχωρήσεις προς τον Κύριο τον Θεό σου και θα είσαι για πάντα ευλογημένος μαζί μας στη Βασιλεία των Ουρανών. Γι’ αυτό, να έχεις ελπίδα, γιατί νίκησες τους εχθρούς σου, ντρόπιασες αυτούς που σε μισούν και νίκησες τον αντίπαλο, τον διάβολο. Η Ευδοξία θα κατακλύζεται από σκουλήκια και θα σε επικαλείται για βοήθεια, αλλά δεν θα βρει βοήθεια και θα πεθάνει από τρομερή ασθένεια. Θα υποφέρει σκληρά και δεν θα λάβει ανακούφιση ούτε για μια στιγμή, αφού θα λάβει αυτή την τιμωρία από τον Θεό.

Μετά από αυτό του έδωσαν κάτι βρώσιμο και του είπαν:

«Πάρε αυτό και φάε το, ώστε μετά από αυτό να μην χρειαστείς πια άλλη τροφή σε αυτή τη ζωή. Αυτό θα σου είναι αρκετό μέχρι τη στιγμή που θα παραδώσεις την ψυχή σου στα χέρια του Θεού.»

Ο Άγιος Ιωάννης, παίρνοντας ό,τι του δόθηκε, το έφαγε μπροστά τους και χάρηκε. Μετά από αυτό, οι Απόστολοι που είχαν εμφανιστεί απομακρύνθηκαν από αυτόν.

Τον Ιωάννη συνόδευαν δύο ιερείς και ένας διάκονος, οι οποίοι τον είχαν συνοδεύσει στην εξορία από την Κωνσταντινούπολη και δεν τον εγκατέλειψαν ποτέ, καθώς ήταν δεμένοι μαζί του με δεσμούς αγάπης. Είδαν με τα ίδια τους τα μάτια πώς οι Απόστολοι ήρθαν στον Ιωάννη, άκουσαν όλα τα λόγια τους και ευλόγησαν τον Θεό που τους επέτρεψε να υποφέρουν μαζί με τον άγιο.

Μετά από αρκετά ημέρες ταξιδιού, οι εξόριστοι έφτασαν στα Κόμανα (7393 ). Κοντά σε αυτήν την πόλη βρισκόταν η εκκλησία του αγίου Μεγαλομάρτυρα Βασιλίσκου , επισκόπου Κομάνων, ο οποίος, υπό τον ασεβή αυτοκράτορα Μαξιμιανό (7394) , υπέφερε για τον Χριστό στη Νικομήδεια μαζί με τον Αντιοχέα ιερέα Λουκιανό ( 7395 ). Διανυκτέρευσαν σε αυτήν την εκκλησία. Την επόμενη μέρα ήταν η εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, και το βράδυ πριν από την εορτή, ο άγιος μάρτυρας Βασιλίσκος εμφανίστηκε στον Άγιο Ιωάννη.

– Αδελφέ Γιάννη, πάρε θάρρος! Γιατί αύριο θα είμαστε μαζί.

Ο ίδιος άγιος μάρτυρας εμφανίστηκε στον πρεσβύτερο της εκκλησίας του, λέγοντας:

– Ετοιμάστε τόπο για τον αδελφό Ιωάννη, γιατί έρχεται σε εμάς.

Καθώς ξημέρωνε, ο Ιωάννης παρότρυνε τους στρατιώτες να παραμείνουν στα Κόμανα, στην εκκλησία του Αγίου Βασιλίσκου, μέχρι την πέμπτη ώρα, αλλά εκείνοι δεν τον υπάκουσαν και συνέχισαν το δρόμο τους, προσπαθώντας να ταξιδέψουν όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Πέρασαν δίπλα στο νερό, κινούμενοι γρήγορα, σαν φτερωτό πουλί. Έτσι, σε λίγες ώρες, κάλυψαν τα τριάντα στάδια από την πόλη.

Ωστόσο, με Θεία Πρόνοια, αποβιβάστηκαν ξανά κοντά στην Εκκλησία του Αγίου Βασιλίσκου, προς μεγάλη τους έκπληξη. Ο Ιωάννης τους παρακάλεσε ξανά να περιμένουν λίγο εκεί, ενώ προσευχόταν στην εκκλησία. Αναγνωρίζοντας τη δύναμη του Θεού στην απρόθυμη αποβίβασή τους στον τόπο από τον οποίο είχαν αποπλεύσει, οι στρατιώτες αποφάσισαν να εκπληρώσουν την επιθυμία του Ιωάννη. Ο άγιος μπήκε στη συνέχεια στην εκκλησία, ζήτησε τα φωτεινά εκκλησιαστικά άμφια και άλλαξε όλα τα ρούχα του, ξεκινώντας από τα παπούτσια του. Στη συνέχεια μοίρασε τα άμφιά του σε όσους ήταν μαζί του στο πλοίο και, φορώντας τα εκκλησιαστικά άμφια, τέλεσε τη Λειτουργία και έλαβε τα Πανάγια και Ζωοδόχα Μυστήρια του Σώματος και του Αίματος του Χριστού. Στη συνέχεια, ευλογώντας όλους τους παρευρισκόμενους και προσφέροντάς τους τον τελευταίο ασπασμό, ξάπλωσε με τα λόγια:

– Δόξα τω Θεώ για όλα.

Και τότε παρέδωσε το πνεύμα του στα χέρια του Θεού. Αυτό συνέβη την ίδια ημέρα της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού του Κυρίου. Έτσι, ο άγιος άγιος του Θεού, που έφερε τον σταυρό του σε όλη του τη ζωή, σταυρώνοντας τον εαυτό του για τον κόσμο και συνσταυρώνοντας τον εαυτό του με τον Χριστό, πέθανε την ημέρα που είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Τιμίου Σταυρού . Ενταφιάστηκε στην ίδια εκκλησία όπου πέθανε, όχι μακριά από τον τάφο του αγίου μάρτυρα Βασιλίσκου. Έτσι επαληθεύτηκε η προφητεία του Αγίου Επιφανίου της Κύπρου , ο οποίος μίλησε στον Άγιο Ιωάννη:

– Και δεν θα φτάσεις στον τόπο όπου θα σε εξορίσουν.

Πράγματι, ο Άγιος Ιωάννης οδηγήθηκε στο Πύθιο, αλλά πέθανε στα Κόμανα, πριν φτάσει στο Πύθιο. Έτσι έσβησε το καντήλι της εκκλησίας, έτσι σίγησαν τα χρυσά χείλη, έτσι ο καλός ασκητής και παθών ολοκλήρωσε τον αγώνα του και τελείωσε τη ζωή του, έχοντας ζήσει έξι χρόνια στον πατριαρχικό θρόνο και τρία χρόνια στην εξορία, μετατιθέμενος από τόπο σε τόπο .

Όταν πέθανε ο Άγιος Ιωάννης, οι δύο ιερείς και ο διάκονος που τον ακολούθησαν μέχρι τον θάνατό του, έχοντας θρηνήσει τον θάνατο του πατέρα τους, πήγαν στη Ρώμη για να δουν τον Πάπα Ιννοκέντιο και του ανέφεραν λεπτομερώς όλα όσα είχε υποστεί ο Άγιος Ιωάννης εξαιτίας της κακίας των εχθρών του. Διηγήθηκαν τον θάνατό του και πώς, πριν από τον θάνατό του, οι άγιοι Απόστολοι Πέτρος και Ιωάννης ο Θεολόγος τον είχαν επισκεφτεί, τι του είχαν πει και πώς του είχε εμφανιστεί ο άγιος μάρτυρας Βασιλίσκος. Αφού άκουσε όλα αυτά, ο Ιννοκέντιος εξεπλάγη πολύ και άρχισε να θρηνεί για τον μεγάλο άγιο που είχε υποφέρει για την αλήθεια. Ο Πάπας ανέφερε τις συνθήκες της εξορίας και του θανάτου του Αγίου Χρυσοστόμου στον Δυτικό Αυτοκράτορα Ονώριο , αδελφό του Αρκαδίου, και και οι δύο το μετάνιωσαν πικρά και έγραψαν αμέσως επιστολές στον Αυτοκράτορα Αρκάδιο. Ο ίδιος ο Πάπας έγραψε:

«Το αίμα του αδελφού μου Ιωάννη κραυγάζει προς τον Θεό εναντίον σου, Βασιλιά, όπως το αίμα του δικαίου Άβελ κραύγασε από παλιά εναντίον του αδελφοκτόνου Κάιν· και αυτό το αίμα θα εκδικηθεί, γιατί σε καιρό ειρήνης ξεσήκωσες διωγμό εναντίον της Εκκλησίας του Θεού. Διότι έδιωξες τον αληθινό ποιμένα του Χριστού, και μαζί του έδιωξες και τον Χριστό Θεό, και παρέδωσες το ποίμνιό Του στα χέρια μισθοφόρων, όχι των αληθινών ποιμένων του Χριστού».

Ο Ιννοκέντιος έγραψε αυτά και πολλά άλλα στον Αρκάδιο, αφορίζοντας αυτόν και την Ευδοξία από τα Θεία Μυστήρια, μαζί με όλους τους συνεργούς τους που είχαν συμμετάσχει στην ανατροπή του Αγίου Ιωάννη. Αφόρισε τον Θεόφιλο όχι μόνο από την τάξη του αλλά και από την Εκκλησία, και τον κάλεσε σε σύνοδο για να υποστεί την τιμωρία που του άξιζε.

Ο Ονώριος, από την πλευρά του, έγραψε στον αδελφό του Αρκάδιο:

«Δεν ξέρω από ποιον πειρασμό σε παρασύρει, αδελφέ, εμπιστευόμενος τη γυναίκα σου και, με την παρότρυνση της, κανονίζοντας αυτό που κανένας ευσεβής Χριστιανός βασιλιάς δεν θα έκανε. Οι επίσκοποι και οι άγιοι πατέρες που είναι παρόντες εδώ φωνάζουν εναντίον σας και της βασίλισσας που εκθρονίσατε τον μεγάλο Επίσκοπο Ιωάννη του Θεού από τον θρόνο χωρίς δίκη και παρά τους κανόνες, και, αφού τον εξουθένωσαν με σκληρά βασανιστήρια, τον καταδίκασαν σε βίαιο θάνατο».

Στο τέλος αυτής της επιστολής, ο Ονώριος κάλεσε τον Αρκάδιο να μετανοήσει ενώπιον του Θεού και να πάρει εκδίκηση από τους υπεύθυνους για την εξορία του Ιωάννη. Αφού έλαβε την επιστολή από τον αδελφό του και τον Πάπα, ο αυτοκράτορας Αρκάδιος έπεσε σε βαθιά θλίψη και τρομερό φόβο. Αφού βρήκε στην πόλη όσους είχαν επαναστατήσει εναντίον του Ιωάννη, τους υπέβαλε σε διάφορες εκτελέσεις: μερικούς αποκεφάλισε με σπαθί, άλλους καθαίρεσε με ατιμωτικό τρόπο. Ο αυτοκράτορας διέταξε τη σύλληψη αρκετών επισκόπων που είχαν δικάσει τον Άγιο Ιωάννη και οι οποίοι βρίσκονταν τότε στην Κωνσταντινούπολη και φυλακίστηκαν με ντροπή στην κοινή φυλακή. Μεταξύ αυτών ήταν ο Ιεχίριον, γιος του αδελφού του Θεόφιλου. Έγραψε μια πολύ αυστηρή επιστολή στον ίδιο τον Θεόφιλο, διατάζοντας τον να προετοιμαστεί για δίκη στη Θεσσαλονίκη, ώστε να λάβει την κατάλληλη τιμωρία για την κακία του. Ούτε η σύζυγός του, η βασίλισσα Ευδοξία, δεν διέφυγε από την οργή του Αρκαδίου: Ο Αρκάδιος την εξόρισε από τον εαυτό του, την περιόρισε σε ξεχωριστό παλάτι και απαγόρευσε σε όλους εκτός από έναν σκλάβο να την επισκέπτονται. Εξόρισε επίσης τους συγγενείς της βασίλισσας, οι οποίοι είχαν συμμετάσχει σε συνωμοσία εναντίον της αγίας, κατάσχοντας την περιουσία μερικών από αυτούς, φυλακίζοντας άλλους και υποβάλλοντάς τους σε βασανιστήρια και βασανιστήρια. Στη συνέχεια, έγραψε στον Πάπα Ιννοκέντιο για όλα όσα είχε κάνει, ζητώντας ταπεινά και μετανοημένα τη συγχώρεσή του. Έγραψε επίσης στον αδελφό του Ονώριο, ζητώντας του να ικετέψει τον πάπα να άρει τον αφορισμό του. Ο Αρκάδιος σύντομα έλαβε το αίτημά του. Αφού διάβασε το ταπεινό του αίτημα, ο Πάπας δέχτηκε τη μετάνοιά του και έγραψε στον μακάριο Πρόκλο, ο οποίος ήταν τότε Επίσκοπος Κυζίκου 7399 , για να άρει τον αφορισμό από τον βασιλιά και να του παραχωρήσει τα ιερά μυστήρια, και να αγιοποιήσει τον μακάριο Ιωάννη.

Ενώ συνέβαιναν όλα αυτά, ο ίδιος ο Παντογνώστης Κύριος πήρε εκδίκηση από τους εχθρούς του Αγίου Ιωάννη. Τους επέβαλε σκληρές τιμωρίες ενώ ήταν ακόμα στη γη, με αποτέλεσμα όλοι να πεθάνουν με σκληρό θάνατο. Επιπλέον, όλοι οι επίσκοποι, ο κλήρος, οι κοσμικοί αξιωματούχοι και γενικά όλοι όσοι είχαν άδικα επαναστατήσει εναντίον του Αγίου Ιωάννη καλύφθηκαν με επώδυνα αποστήματα που μάστιζαν ολόκληρη τη σάρκα τους και τους οδήγησαν στον θάνατο. Κάποιοι είχαν μαραμένα χέρια και πόδια. Άλλοι είχαν ολόκληρο το σώμα τους σάπισε και ήταν μολυσμένο με σκουλήκια, έτσι ώστε για πολύ καιρό να αναδύεται μια αφόρητη δυσοσμία. Ένας από τους άδικους δικαστές που είχαν καταδικάσει τον ευλογημένο σε εξορία έπεσε από το άλογό του και πέθανε ξαφνικά, σπάζοντας το δεξί του χέρι, με το οποίο είχε υπογράψει τις άδικες κατηγορίες εναντίον του αθώου Ιωάννη. Ένας άλλος έμεινε άλαλος και μαραμένος και έτσι πέθανε. Η γλώσσα του τρίτου, που έβγαζε βλασφημίες εναντίον του Αγίου Ιωάννη, πρήστηκε τόσο πολύ που δεν μπορούσε να μιλήσει. Στη συνέχεια ομολόγησε την αμαρτία του, γράφοντάς την σε ένα κομμάτι χαρτί. Και μπορούσε κανείς να δει τις εκδηλώσεις της τρομερής οργής του Θεού, η οποία επλήγη από τους υπεύθυνους για την εξορία του Ιωάννη μέσω διαφόρων εκτελέσεων.

Μετά τον θάνατο του Πάπα Ιννοκέντιου, ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Θεόφιλος διέφυγε την ανθρώπινη κρίση και τιμωρία, αλλά δεν διέφυγε και την κρίση του Θεού. Τρελάθηκε και πέθανε από αυτή την ασθένεια. Τα πόδια του Επισκόπου Χαλκηδόνας Κυρίνου σάπισαν. Οι γιατροί τα πριόνισαν επανειλημμένα για να μην σαπίσουν εντελώς, αλλά η σάρκα του συνέχισε να σαπίζει και πέθανε αφού τα πόδια του πριονίστηκαν στα γόνατα. Η τρομερή κρίση του Θεού έπληξε και την άτυχη αυτοκράτειρα Ευδοξία. Πληγωμένη από τη θλίψη και την ντροπή, αρρώστησε με σοβαρή αιμορραγία και η σάρκα της γέμισε σκουλήκια, όπως είχαν προείπει οι Απόστολοι στον Άγιο Ιωάννη. Μια τέτοια δυσοσμία αναδυόταν από αυτήν που οι περαστικοί δεν μπορούσαν να αντέξουν τη δυσοσμία της σάρκας της. Πολλοί έμπειροι γιατροί την περιέθαλψαν και την απολύμαναν με ευώδη αρώματα, αλλά μάταια. Τότε ρώτησε τους γιατρούς:

– Γιατί δεν μπορείς να με θεραπεύσεις από την ασθένειά μου;

Δεν τόλμησαν να της το εξηγήσουν αυτό.

«Αν εσείς», τους είπε η βασίλισσα, «δεν γνωρίζετε τον λόγο για τον οποίο δεν μπορώ να αναρρώσω, τότε θα σας πω: έλαβα αυτή την ασθένεια ως αποτέλεσμα της Θείας οργής, η οποία με βρήκε για το κακό που έγινε στον Πατριάρχη Ιωάννη».

Επέστρεψε τον αμπελώνα που είχε πάρει από τα παιδιά του Θεόγνωστου, και σε πολλούς άλλους επέστρεψε όλα όσα είχε πάρει άδικα. Ωστόσο, δεν θεραπεύτηκε και πέθανε στην ασθένειά της. Μετά τον θάνατό της, για να αποκαλυφθεί η ανομία της, ο τάφος στον οποίο είχε ταφεί σειζόταν συνεχώς για τριάντα δύο χρόνια, και αυτό συνεχίστηκε μέχρι τη μεταφορά των πολύτιμων λειψάνων του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου από τα Κόμανα στην Κωνσταντινούπολη.

Έτσι τιμώρησε ο Κύριος τους εχθρούς του Αγίου Ιωάννη. Δόξασε τον ίδιο τον δίκαιο άνθρωπο με τον ακόλουθο τρόπο. Ο Επίσκοπος Αδελφίος, αφού δέχθηκε ευγενικά τον Ιωάννη στο σπίτι του στο Κούκουσε, μόλις άκουσε για τον θάνατο του αγίου, έπεσε σε μεγάλη θλίψη και άρχισε να παρακαλεί θερμά και δακρυσμένα τον Θεό να του δείξει την τάξη των αγίων ανάμεσα στους οποίους βρισκόταν ο Ιωάννης. Μια μέρα, ενώ προσευχόταν γι’ αυτό, έπεσε σε έκσταση και είδε έναν λαμπρό και χαρούμενο νέο. Παίρνοντας τον Αδελφίο από το χέρι, ο νέος τον οδήγησε σε ένα φωτεινό σημείο και του έδειξε μια χορωδία αγίων διδασκάλων της Εκκλησίας. Κοιτάζοντας πέρα δώθε, ο Αδελφίος λαχταρούσε να δει τον Ιωάννη, αλλά δεν τον είδε πουθενά. Αφού έδειξε στον Αδελφίο κάθε δάσκαλο και πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης, ο νέος τον οδήγησε βιαστικά μακριά. Ακολουθώντας τον, ο Αδελφίος λυπήθηκε, γιατί δεν είδε τον ευλογημένο Ιωάννη ανάμεσα στο πλήθος των αγίων πατέρων. Αλλά όταν έφευγε από εκείνο το φωτεινό μέρος, κάποιος που στεκόταν στην πόρτα τον κράτησε από το χέρι και είπε:

«Γιατί φεύγετε από εδώ με τόση λύπη; Ακόμα κι αν κάποιος μπει εδώ λυπημένος, επιστρέφει από εδώ χαρούμενος, αλλά εσείς κάνετε το αντίθετο: μπήκατε εδώ χαρούμενος, αλλά φεύγετε λυπημένος.»

Ο Αδελφίους απάντησε:

– Γι’ αυτό άραγε θρηνώ που δεν είδα τον αγαπημένο μου Ιωάννη ανάμεσα στους δασκάλους της εκκλησίας;

«Καταλαβαίνεις», ρώτησε, «τον Ιωάννη, τον κήρυκα της μετάνοιας;»

«Ναι», απάντησε ο Αδελφίους.

Τότε αυτός που στεκόταν στις πύλες του παραδείσου του είπε:

– Ένα άτομο που βρίσκεται στο σώμα δεν μπορεί να το δει, γιατί στέκεται μπροστά στον θρόνο του Θεού, ο οποίος περιβάλλεται από Χερουβείμ και Σεραφείμ.

Αφού έλαβε αυτά τα νέα για τον Άγιο Ιωάννη, ο Αδελφίος χάρηκε και δόξασε τον Θεό, που του είχε αποκαλύψει αυτό το μυστικό. Έτσι, ο Άγιος Ιωάννης, μετά από πολλές ταλαιπωρίες, καταιγίδες, στενοχώριες και θλίψεις που είχε υπομείνει για την αλήθεια, έφτασε σε ένα ήσυχο ουράνιο λιμάνι, όπου, χαρούμενος με τους αγγέλους, δόξασε τον Πατέρα, τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα, τον Ένα Θεό εν Τριάδι, στον Οποίο, και από εμάς, ανήκει η δόξα, η τιμή και η προσκύνηση, τώρα και πάντα και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Τροπάριο, Ήχος 8:
Τα χείλη σου, σαν λάμψη φωτιάς, έλαμψαν χάρη, φωτίζοντας το σύμπαν· δεν απέκτησες τους κοσμικούς θησαυρούς της φιλαργυρίας, αλλά μας έδειξες τα ύψη της ταπεινότητας. Αλλά με τα λόγια σου, πάτερ Ιωάννη Χρυσόστομε , νουθέτησέ μας, προσευχήσου στον Λόγο του Χριστού Θεού για τη σωτηρία των ψυχών μας.

Κοντάκιον, Ήχος 6ος:
Από τον ουρανό έλαβες τη θεία χάρη, και με τα χείλη σου διδάσκεις όλους να λατρεύουν τον ένα Θεό στην Αγία Τριάδα, Ιωάννη Χρυσόστομε , πανευλογημένε σεβασμιότατε, σε δοξάζουμε άξια, γιατί είσαι διδάσκαλος, ως αποκαλυπτής του Θείου.

* * *

Σημειώσεις

7339 Σοφιστές ήταν το όνομα που δινόταν στους δασκάλους της ρητορικής και στους νομικούς. Ο Λιβάνιος έχαιρε μεγάλης φήμης ως δάσκαλος της ρητορικής. Ο Ιουλιανός ο Αποστάτης σπούδασε κοντά του και, μεταξύ των Πατέρων της Εκκλησίας, ο Μέγας Βασίλειος είναι γνωστός ως ένας από τους βαθυστόχαστους και σοβαρούς φιλοσόφους της εποχής.
7340 Η Αθήνα είναι η πρωτεύουσα της Ελλάδας, που βρίσκεται στη νοτιοανατολική Βαλκανική Χερσόνησο. Την εποχή του Χρυσοστόμου, ήταν φημισμένη για τις σχολές φιλοσοφίας και ρητορικής της. Πλούσιοι και μορφωμένοι νέοι σπούδασαν εδώ. Παρεμπιπτόντως, αρκετοί Πατέρες της Εκκλησίας, συμπεριλαμβανομένου του Μεγάλου Βασιλείου, του Γρηγορίου του Θεολόγου και άλλων, σπούδασαν επίσης εδώ.
7341 Αυτός ο Βασίλειος δεν πρέπει να συγχέεται με τον διάσημο Πατέρα της Εκκλησίας Βασίλειο τον Μέγα, ο οποίος καταγόταν από την Καππαδοκία και κατείχε ήδη υψηλό αξίωμα όταν ο Ιωάννης ήταν ακόμα νέος. Το 370 ήταν ήδη επίσκοπος και πέθανε το 379.
7342 Αυτό το μοναστήρι βρισκόταν κοντά στην Αντιόχεια, στα βουνά που γειτνιάζουν με αυτήν.
7343 Ο Χρυσόστομος έγραψε τις ομιλίες του για την ιεροσύνη για τον ακόλουθο λόγο. Όταν ο Άγιος Ιωάννης ζούσε με τον φίλο του Βασίλειο, μακριά από τα εγκόσμια, οι επίσκοποι που συγκεντρώθηκαν στην Αντιόχεια συνέλαβαν την ιδέα να χειροτονήσουν και τους δύο ως επισκόπους. Η είδηση αυτή έφτασε στον Ιωάννη και τον Βασίλειο. Ο Ιωάννης, θεωρώντας τον εαυτό του απροετοίμαστο να εκπληρώσει σωστά τα καθήκοντα του ποιμένα της Εκκλησίας του Χριστού, κρυβόταν κρυφά από όλους, ακόμη και από τον φίλο του Βασίλειο, στην έρημο. Ο Βασίλειος, ωστόσο, προήχθη σε επίσκοπο Ραφάνων, κοντά στην Αντιόχεια. Συναντώντας τον Ιωάννη αργότερα, άρχισε να τον επιπλήττει φιλικά επειδή απέφυγε τις ιερές του τάξεις. Απαντώντας σε αυτές τις επιπλήξεις, ο Άγιος Ιωάννης έγραψε έξι ομιλίες για την ιεροσύνη, στις οποίες μιλάει εύγλωττα για την υψηλή αξιοπρέπεια της ποιμαντικής διακονίας. Η επιστολή προς τον Θεόδωρο γράφτηκε για τον ακόλουθο λόγο: Ο Θεόδωρος, φίλος του Ιωάννη, σκόπευε να ζήσει ασκητική ζωή, αλλά στη συνέχεια άλλαξε γνώμη, εγκατέλειψε το ερημητήριό του και παντρεύτηκε. Απογοητευμένος από αυτό, ο Ιωάννης έγραψε στον Θεόδωρο δύο εξαιρετικά δυναμικές επιστολές στις οποίες, περιγράφοντας γλαφυρά τη ματαιότητα του κόσμου, κάλεσε τον φίλο του στη μοναστική ζωή. Η επιστολή είχε αντίκτυπο στον Θεόδωρο: επέστρεψε στη μοναστική ζωή και αργότερα έγινε Επίσκοπος Μοψουεστίας (στο νοτιοανατολικό τμήμα της Μικράς Ασίας).
7344 Δηλαδή, ο άγιος Απόστολος και Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος.
7345 Σε αυτό το απόσπασμα, ο Κύριος απευθύνεται στους μαθητές Του με μια προτροπή να μην προσκολλώνται στα γήινα πράγματα, αλλά να ζητούν πρώτα τη Βασιλεία των Ουρανών. Το μικρό ποίμνιο αναφέρεται πρώτα στους μαθητές και στη συνέχεια σε όλους τους οπαδούς του Χριστού, που έχουν προεπιλεγεί από τον Θεό για τη Βασιλεία των Ουρανών.
7346 Το Αδαμάντιο είναι ένα διαμάντι, η πιο σκληρή πέτρα που μπορεί να κόψει άλλες πέτρες.
7347 Πηλός, χώμα, σκόνη της γης.
7348 Οι Λόγοι «Περί Παρθενίας» και «Προς Χήρα» είναι γεμάτοι με τις πιο υψηλές σκέψεις. Σε αυτούς, ο Άγιος Ιωάννης αναδεικνύεται ως υπέρμαχος της σωματικής καθαρότητας και επισημαίνει τρόπους για την ενδυνάμωση του πνεύματος στον αγώνα ενάντια στους πειρασμούς της σάρκας. Στο έργο του κατά του Ιουλιανού, συζητά κυρίως την Πρόνοια του Θεού και καταγγέλλει την αποστασία του αυτοκράτορα Ιουλιανού, ο οποίος, έχοντας φωτιστεί με το Άγιο Βάπτισμα, πρόδωσε τη χριστιανική πίστη, έγινε ειδωλολάτρης και εχθρός των Χριστιανών. Στην ιστορία, ο Ιουλιανός ο Αποστάτης είναι γνωστός ως ένθερμος προστάτης του παγανισμού, που αγωνιζόταν να του δώσει υπεροχή έναντι του Χριστιανισμού.
7349 Ο Άγιος Φλαβιανός κατείχε την έδρα της Αντιόχειας μετά τον θάνατο του Μελετίου από το 381 έως το 404.
7350 Συρία είναι το όνομα που δίνεται στην παράκτια χώρα ανατολικά της Μεσογείου Θάλασσας, η οποία οριοθετείται από τον Ταύρο, τον άνω Ευφράτη και την Αραβική Έρημο.
7351 Σε περγαμηνή, δερμάτινα φύλλα, πάπυρο και άλλα υλικά που χρησιμοποιούνταν εκείνη την εποχή για γραφή.
7352 Η αίρεση των Μαρκιωνιτών πήρε το όνομά της από τον Μαρκίωνα, ο οποίος έζησε τον δεύτερο αιώνα μ.Χ. Ο Μαρκίωνας δίδασκε ότι όχι μόνο ο Θεός είναι αιώνιος, αλλά και η ουσία από την οποία δημιουργήθηκε ο κόσμος (ύλη), με τον ηγεμόνα της, τον Σατανά. Ο Μαρκίωνας απέδιδε τη δημιουργία του κόσμου όχι στον Θεό, αλλά σε ένα κατώτερο ον – τον Δημιουργό, ο οποίος αντιπροσωπεύει κάτι μεταξύ Θεού και ύλης. Η ανθρώπινη ψυχή είναι επίσης δημιούργημα του Δημιουργού και διακρίνεται από όλες τις ιδιότητές της, δηλαδή είναι κάπως πιο πνευματική από τον ορατό κόσμο. Αλλά η ύλη σταδιακά άρχισε να απορροφά την ψυχή. Όλες οι προσπάθειες του Δημιουργού να σώσει την ανθρωπότητα από αυτή την απορρόφηση ήταν μάταιες. Τότε ο καλός Θεός κατέβηκε στη γη, πήρε ένα φαντασματικό σώμα και αποκαλύφθηκε στην ανθρωπότητα ως Θεός ελέους και αγάπης. Αλλά ο Δημιουργός, ζηλόφθονος της δόξας του, υποκίνησε τους Ιουδαίους εναντίον του, οι οποίοι σταύρωσαν τον Σωτήρα. Τα βάσανά του, ωστόσο, ήταν απατηλά, γιατί το σώμα Του ήταν πνευματικό. Έτσι, ο Μαρκίωνας δεν αναγνώρισε τα λυτρωτικά βάσανα του Σωτήρα και ολόκληρο το έργο του συνίστατο στη διδασκαλία των Θείων αληθειών στους ανθρώπους.
7353 Ο Άγιος Νεκτάριος κυβέρνησε την Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης από το 381 έως το 397. Πριν από την εκλογή του στην επισκοπική έδρα, ήταν γερουσιαστής και προετοιμαζόταν για το βάπτισμα. Μετά την εκλογή του, βαπτίστηκε αμέσως. Η μνήμη του εορτάζεται το Σάββατο της Τυροπηγίας.
7354 Ο Θεόφιλος κατείχε την Αλεξανδρινή Έδρα από το 385 έως το 412.
7355 Ο Δαβίδ πήρε τη Βηθσαβεέ από τον Ουρία, έναν πολεμιστή που βρισκόταν σε εκστρατεία εναντίον των Αμμωνιτών. Αυτή η αμαρτία του Δαβίδ αποκαλύφθηκε από τον προφήτη Νάθαν, ο οποίος επηρέασε τόσο πολύ τον Εβραίο βασιλιά που μετανόησε για την αμαρτία του, συνθέτοντας έναν γνωστό ψαλμό που ξεκινά με τα λόγια: «Ελέησόν με, Θεέ, κατά το μέγα έλεός Σου».
7356 Η Φοινίκη είναι μια μακριά, στενή λωρίδα γης που εκτείνεται κατά μήκος της ανατολικής ακτής της Μεσογείου, βόρεια της Παλαιστίνης. Εδώ, παρά τις κυβερνητικές απαγορεύσεις, ο παγανισμός απολάμβανε σημαντική ελευθερία.
7357 Οι Κέλτες ήταν ένας μεγάλος λαός που κατοικούσε στη Δυτική Ευρώπη στην αρχαιότητα, στην περιοχή που βρίσκεται σήμερα η Αγγλία, η Ισπανία, η Ιταλία, η Ελβετία και ιδιαίτερα η Γαλλία. Κατοίκησαν επίσης στη Μικρά Ασία (στην περιοχή της Γαλατίας, όπου ονομάζονταν Γαλάτες). Με την πάροδο του χρόνου, οι Κέλτες συγχωνεύτηκαν με τους Γερμανούς και τους αρχαίους Ρωμαίους (τους Γάλλους, τους Ισπανούς, τους Ιταλούς και τους Άγγλους), ενώ άλλοι διατήρησαν την ταυτότητά τους μέχρι σήμερα (οι Ιρλανδοί και οι Σκωτσέζοι).
7358 Σκύθες είναι η ελληνική ονομασία ενός μεγάλου λαού που ζούσε στην Ασία και την Ευρώπη, κατά μήκος των ακτών της Μαύρης Θάλασσας και ιδιαίτερα σε αυτό που είναι τώρα η νότια Ρωσία.
7359 Χειροτονία (από τα ελληνικά) – χειροτονία ή καθιέρωση σε κάποια θέση.
7360 Η Έφεσος είναι μια από τις σημαντικότερες εμπορικές πόλεις στη δυτική ακτή της Μικράς Ασίας. Στην αρχαιότητα, ήταν φημισμένη για τον περίφημο ναό της Άρτεμης (της ειδωλολατρικής θεάς της σελήνης και της γονιμότητας). Ο Άγιος Απόστολος Παύλος κήρυξε τον Χριστιανισμό εδώ και έζησε εδώ. Ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος έζησε επίσης εδώ για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η Τρίτη Οικουμενική Σύνοδος έλαβε χώρα εδώ το 431. Η έδρα του Μητροπολίτη Εφέσου, ως Αποστολική Έδρα, απολάμβανε ιδιαίτερη σημασία στην Ανατολή.
7361 Η σιμωνία είναι μια μορφή μυστηριακής λατρείας, όπου κάποιοι απονέμουν και άλλοι λαμβάνουν έναν ιερό βαθμό όχι για την αξία του, αλλά για χρήματα. Το όνομα σιμωνία προέρχεται από τον Σίμωνα τον Μάγο, ο οποίος προσπάθησε να αγοράσει το δώρο του Αγίου Πνεύματος από τον Απόστολο Πέτρο για να κάνει θαύματα.
7362 Σε όλο τον χριστιανικό κόσμο, τα έργα του Ιωάννη Χρυσοστόμου ήταν πολύτιμα, φυλαγμένα σε βασιλικά δωμάτια και χαραγμένα με χρυσά γράμματα. Πολλά από τα έργα του δεν έχουν διασωθεί μέχρι σήμερα. Παρ’ όλα αυτά, περισσότερα από τα γραπτά του έχουν διασωθεί από αυτά οποιουδήποτε άλλου Πατέρα και Διδασκάλου της Εκκλησίας. Σύμφωνα με το Ελληνικό Βιβλίο των Ωρών , όλα τα έργα και οι επιστολές του Ιωάννη Χρυσοστόμου που έχουν διασωθεί μέχρι σήμερα αριθμούν 1.447 και 244 επιστολές. Ο μεγαλύτερος αριθμός έργων έχει διασωθεί από τον Ιωάννη Χρυσόστομο και τις εκκλησιαστικές του ομιλίες. Τα κηρύγματα του Αγίου Ιωάννη είναι εντυπωσιακά στην αρμονία, το βάθος της σκέψης και την ποικιλομορφία του περιεχομένου τους. «Για να μην αναφέρουμε άλλα», έγραψε ο Άγιος Ισίδωρος Χρυσοστόμου, «ακόμα και ο Λιβάνιος, τόσο φημισμένος για την ευγλωττία του, έμεινε έκπληκτος από τη γλώσσα του φημισμένου Ιωάννη, την κομψότητα της σκέψης του και τη δύναμη των επιχειρημάτων του». Μεταξύ των κηρυγμάτων του Χρυσοστόμου, οι ομιλίες του προς τον λαό της Αντιόχειας για τα αγάλματα, οι ομιλίες του για τον Ευτρόπιο, οι ομιλίες του για τους φτωχούς, οι ομιλίες του για την αναχώρησή του από την πρωτεύουσα και την επιστροφή του στην πρωτεύουσα, και ο έπαινος του Αποστόλου Παύλου θεωρούνται δικαίως οι καλύτερες. Στα κηρύγματά του, ο Ιωάννης Χρυσόστομος ασχολείται με όλα τα συγκεκριμένα θέματα της χριστιανικής δραστηριότητας. Επιπλέον, καθ’ όλη τη διάρκεια της δημόσιας διακονίας του, ο Άγιος Ιωάννης ανέλυε την Αγία Γραφή στις ομιλίες του. Κάθε ένας από τους επεξηγηματικούς του λόγους αποτελείται από δύο μέρη: στο ένα, εξηγεί τα κείμενα του λόγου του Θεού· στο άλλο, αναφέρεται στην ηθική κατάσταση των ακροατών του, προσφέροντας ηθικές οδηγίες. Ενώ ανέλυε την Αγία Γραφή, ο Άγιος Ιωάννης άφησε πίσω του λίγα σχόλια για την Παλαιά Διαθήκη, σε σύγκριση με τα σχόλιά του για την Καινή. Εκτός από τις ομιλίες και τα κηρύγματα στη Γένεση, οκτώ κεφάλαια του Ησαΐα και τους 36 Ψαλμούς, μαζί με μερικές ομιλίες για τις ιστορίες του Σαμουήλ και του Σαούλ, τα σχόλια του Χρυσοστόμου για το Βιβλίο του Δανιήλ και το Βιβλίο του Ιώβ είναι πλέον γνωστά. Στα σχόλια της Καινής Διαθήκης, οι ομιλίες της Αντιόχειας για το Ευαγγέλιο του Ματθαίου κατέχουν κορυφαία θέση. Οι ομιλίες του για την Επιστολή προς Ρωμαίους, κατά κοινή ομολογία, κατατάσσονται δίπλα σε αυτές. Η εξήγησή του για την Επιστολή προς Γαλάτες κατατάσσεται υψηλά στην ακρίβεια στην ερμηνεία των λόγων του Αποστόλου. Μετά από αυτές, οι ομιλίες του για την Α΄ Κορινθίους και την Επιστολή προς Εφεσίους πρέπει να θεωρηθούν από τα καλύτερα σχόλια του Χρυσοστόμου. Τα αυστηρά δογματικά έργα του Χρυσοστόμου είναι λίγα και όλα αποπνέουν την ανησυχία του για την ηθική ευημερία των πιστών. Ανάμεσά τους, σημειώνουμε το βιβλίο για το Σταγείριο, στο οποίο ο Ιωάννης θίγει το ερώτημα: γιατί, αν υπάρχει πρόνοια, οι δίκαιοι υποφέρουν; Επίσης, άξιες προσοχής είναι οι έξι ομιλίες για το ακατανόητο, που εκφωνούνται σε επίπληξη των αιρετικών των Ανωμέων, οι οποίοι επιδίωξαν, με βάση τις δικές τους εικασίες, να διευκρινίσουν τη σχέση του Θεού Πατέρα με τον Θεό Υιό και δίδαξαν ότι ο Υιός του Θεού είναι κτιστό ον και δημιουργήθηκε από τον Πατέρα εκ του μηδενός. Στις ομιλίες για το ακατανόητο, ο Ιωάννης καταρρίπτει την προσπάθεια των Ανωμείων να διευκρινίσουν το μυστήριο της Τριαδικής Θεότητας και, χρησιμοποιώντας κείμενα από την Αγία Γραφή, καταδεικνύει την ακατανοησία του Θεού. Σε επτά άλλες ομιλίες, καταδεικνύεται η ομοούσια φύση του Υιού του Θεού με τον Θεό Πατέρα. Επιπλέον, το βιβλίο είναι επίσης αξιοσημείωτο.Η πραγματεία του Ιωάννη Χρυσοστόμου για το Άγιο Πνεύμα, σχετικά με τη διδασκαλία της εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος από τον Πατέρα. Το έργο του κατά των Εβραίων και των ειδωλολατρών καταδεικνύει τη θεϊκότητα της χριστιανικής διδασκαλίας μέσω της εκπλήρωσης προφητειών και της επίδρασης του χριστιανικού ευαγγελίου στις καρδιές των ανθρώπων. Οι οκτώ ομιλίες του κατά των Εβραίων καταδεικνύουν ότι οι εβραϊκές τελετουργίες έχουν καταργηθεί και, ως εκ τούτου, η εκτέλεσή τους τώρα σημαίνει ότι ενεργούμε αντίθετα με το θέλημα του Θεού. Φημισμένος για τα γραπτά του, ο Ιωάννης Χρυσόστομος είναι επίσης γνωστός για την καθιέρωση μιας ειδικής λειτουργικής ιεροτελεστίας, η οποία εξακολουθεί να φέρει το όνομά του. Ο Άγιος Πρόκλος, μαθητής του Χρυσοστόμου και αργότερα ένας από τους διαδόχους του στην Έδρα της Κωνσταντινούπολης, γράφει για αυτόν τον θεσμό του αγίου: «Ο Άγιος Βασίλειος (ο Μέγας), φερόμενος στους ανθρώπους σαν να ήταν άρρωστοι, παρουσίαζε τη λειτουργία σε συντομευμένη μορφή». Λίγο αργότερα, ο πατέρας μας, Ιωάννης ο Χρυσόστομος, αφενός, ως καλός ποιμένας, που ενδιαφερόταν με ζήλο για τη σωτηρία των προβάτων του, και αφετέρου, λαμβάνοντας υπόψη την αδυναμία της ανθρώπινης φύσης, αποφάσισε να ξεριζώσει κάθε σατανική πρόφαση. Συνεπώς, παραλείποντας πολλά, καθιέρωσε μια πιο συντομευμένη τέλεση της Λειτουργίας, ώστε οι άνθρωποι σταδιακά να μην απομακρυνθούν εντελώς από την Αποστολική και Θεία Παράδοση. Η Λειτουργία που συντομεύτηκε από τον Ιωάννη αρχικά δεν περιελάμβανε όλους τους ύμνους που έχει σήμερα. Μερικοί από αυτούς προστέθηκαν μετά τον Άγιο Ιωάννη, αλλά δεν άλλαξαν την ουσιαστική σύνθεση της Λειτουργίας του Χρυσοστόμου, καθώς ανήκουν είτε στο πρώτο μέρος της Λειτουργίας (γνωστή ως Λειτουργία των Κατηχουμένων) είτε σε αυτό που ακολουθεί την τέλεση της Ευχαριστίας. Σήμερα, η Λειτουργία του Ιωάννη του Χρυσοστόμου τελείται συχνότερα από άλλες στις χριστιανικές εκκλησίες της Ορθόδοξης Ανατολής.
7363 Οι Εβραίοι είχαν έξι πόλεις καταφυγίου: τρεις στην ανατολική πλευρά του Ιορδάνη και τρεις στη δυτική. Οι ακούσιοι δολοφόνοι κατέφευγαν σε αυτές τις πόλεις, όπως και όσοι ζητούσαν εκδίκηση για το αίμα ενός δολοφονημένου συγγενή. Μεταξύ των Χριστιανών της αρχαίας Εκκλησίας, το δικαίωμα του ασύλου ανήκε πρώτα σε ορισμένες εκκλησίες και στη συνέχεια σε όλες. Αυτό σήμαινε ότι εάν ένας καταδικασμένος έβρισκε καταφύγιο σε μια εκκλησία, ήταν απαραβίαστος μέχρι να εκδικαστεί εκ νέου η υπόθεσή του.
7364 Παρ’ όλα αυτά, μεσολαβώντας στον αυτοκράτορα, παρά την αντίθεση της αυτοκράτειρας Ευδοξίας, ο Ιωάννης Χρυσόστομος έσωσε τον Ευτρόπιο από την τιμωρία που του άξιζε αυτή τη φορά. Ο Ευτρόπιος, ωστόσο, στη συνέχεια εξορίστηκε και εκτελέστηκε.
7365 Η Γεβάλ ήταν μια πόλη στη Φοινίκη, στη Μεσόγειο Θάλασσα. Βρισκόταν στη σημερινή Συρία, ανάμεσα στη Βηρυτό και την Τρίπολη.
7366 Αυτός ο τίτλος δινόταν στους ανώτατους περιφερειακούς ηγέτες, σε αντίθεση με τους δευτερεύοντες.
7367 Ωσηέ 6:9 Αυτά τα λόγια ξεσκεπάζουν τους ιερείς του Ιουδαϊκού λαού, οι οποίοι, αντί να δείξουν στον λαό τα ίσια μονοπάτια της ζωής, τα έκρυψαν από τον λαό.
7368 Η Μπέρρεγια είναι μια πόλη στη Συρία, τώρα Χαλέπι.
7369 Η Πτολεμαΐδα είναι μια πόλη στη Συρία, στην ανατολική ακτή της Μεσογείου.
7370 Η Νιτρία βρίσκεται νότια της Αλεξάνδρειας, δυτικά του ποταμού Νείλου, κοντά στην έρημο της Λιβύης. Το όνομα του βουνού προέρχεται από την αφθονία νιτρικού άλατος ή νιτρικού νατρίου στις λίμνες που περιβάλλουν το βουνό.
7371 Αυτός ο Διόσκορος, Επίσκοπος Ερμουπόλεως και ευσεβής άνθρωπος, θα πρέπει να διακριθεί από τον αιρετικό Διόσκορο, ο οποίος έζησε λίγο αργότερα και κατείχε την έδρα της Αλεξάνδρειας από το 444 έως το 451. Ο τελευταίος ήταν Μονοφυσίτης, δηλαδή δίδασκε ότι ο Ιησούς Χριστός κατείχε μία μόνο φύση, ότι η θεία φύση μέσα Του απορροφήθηκε από την ανθρώπινη. Η Επισκοπή της Ερμουπόλεως βρισκόταν στη βορειοδυτική Αίγυπτο, νότια της Αλεξάνδρειας· αυτή η επισκοπή περιλάμβανε επίσης το όρος Νιτρία.
7372 Ο Ωριγένης (γεννημένος περίπου το 180 μ.Χ., πέθανε περίπου το 254 μ.Χ.) ήταν δάσκαλος στην Αλεξανδρινή Σχολή και ένας από τους μεγαλύτερους μελετητές της εποχής του. Ακόμα και οι ειδωλολάτρες φιλόσοφοι θεωρούσαν τον Ωριγένη ανώτερο σε σοφία. Ο Ωριγένης άφησε πίσω του πολλά έργα, μερικά από τα οποία έχουν διασωθεί σε αποσπάσματα. Είναι κυρίως γνωστός για τα σχόλιά του στην Αγία Γραφή. Το έργο του Κατά Κέλσου, στο οποίο υπερασπίζεται τις αλήθειες της χριστιανικής πίστης, είναι επίσης γνωστό. Δυστυχώς, στα γραπτά του, ο Ωριγένης μερικές φορές ενδίδονταν σε αυθαίρετες ιδέες που δεν συμμεριζόταν η Εκκλησία, αν και τις εξέφραζε όχι ως θετικές διδασκαλίες της Εκκλησίας, αλλά ως δικές του προσωπικές υποθέσεις. Για παράδειγμα, δεν δίδασκε με ακρίβεια για τη σχέση των Προσώπων της Αγίας Τριάδας. Έλεγε ότι ο διάβολος, αν το επιθυμούσε, μπορούσε να σωθεί, ότι οι ανθρώπινες ψυχές δημιουργήθηκαν πριν από τη δημιουργία του ορατού κόσμου, και ούτω καθεξής. Οι ένθερμοι οπαδοί του Ωριγένη, από τους οποίους είχε πολλούς τόσο στην Αλεξάνδρεια όσο και στην Παλαιστίνη, συχνά έφταναν αυτές τις ιδέες στα άκρα. Αυτοί οι οπαδοί ονομάστηκαν Ωριγενίτες και οι απόψεις τους, η Ωριγενική αίρεση.
7373 Πέρα από το όρος Νιτρία, στα δυτικά, ξεκινούσε η απέραντη Λιβυκή Έρημος (σημερινή Σαχάρα), όπου βρίσκονταν τα μοναστικά κελιά. Ως εκ τούτου, αυτή η έρημος ονομαζόταν Έρημος Κέλιοτ.
7374 Ωμοφόριο (ελληνική λέξη) – κυριολεκτικά ένα επωμίδα, ένα ράμεν, ένα από τα άμφια του επισκόπου, που τοποθετείται στους ώμους και χαμηλώνεται μπροστά και πίσω.
7375 Ο 32ος Αποστολικός Κανόνας ορίζει ότι κάποιος που αφορίζεται από έναν επίσκοπο «δεν μπορεί να γίνει δεκτός σε κοινωνία από άλλον». Η ίδια απαίτηση εκφράζεται στον 6ο Κανόνα της Α’ Οικουμενικής Συνόδου.
7376 Ο Πάπας Ιννοκέντιος κυβέρνησε την Ρωμαϊκή Εκκλησία από το 402 έως το 417.
7377 Το νησί της Κύπρου βρίσκεται στην ανατολική Μεσόγειο Θάλασσα, νότια της Μικράς Ασίας. Ο Επιφάνιος διετέλεσε Επίσκοπος Κύπρου από το 365 έως το 402. Ήταν άνθρωπος με εκτεταμένη πολυμάθεια, μιλώντας άπταιστα Ελληνικά, Εβραϊκά, Συριακά, Αιγυπτιακά και Λατινικά. Ήταν ιδιαίτερα σεβαστός για την αγιότητά του και μετά τον θάνατό του αγιοποιήθηκε. Η εορτή του είναι στις 12 Μαΐου.
7378 Η Ιεζάβελ ήταν σύζυγος του Ισραηλινού βασιλιά Αχαάβ και κόρη του βασιλιά της Σιδώνας (στη Φοινίκη). Ήταν γνωστή για την κακιά και εξουσιομανή φύση της, καθώς και για την προσκόλλησή της στον παγανισμό. Παρεμπιπτόντως, άδικα κατέλαβε το αμπέλι ενός Ισραηλίτου ονόματι Ναβουθαί και τον σκότωσε.
7379 Το στάδιο είναι ένα αρχαίο μέτρο απόστασης· το ελληνικό στάδιο ήταν τουλάχιστον 100 οργιές.
7380 Οι κανόνες είναι κανόνες που θεσπίζονται από την Εκκλησία σχετικά με την πίστη, την ηθική και την εκκλησιαστική τάξη.
7381 Ο Κανόνας 35 της Αποστολικής Εκκλησίας ορίζει: «Επίσκοπος δεν θα τολμήσει να χειροτονήσει εκτός των ορίων της επαρχίας του σε πόλεις και χωριά που δεν υπάγονται σε αυτόν. Εάν καταδικαστεί ότι το κάνει αυτό χωρίς τη συγκατάθεση εκείνου που έχει τις εν λόγω πόλεις ή χωριά υπό τη δικαιοδοσία του, αυτός και οι χειροτονημένοι από αυτόν ας καθαιρεθούν». Συγκρίνετε τον Κανόνα 16 της Α’ Οικουμενικής Συνόδου, την επιστολή της Γ’ Οικουμενικής Συνόδου, τον Κανόνα 33 της Συνόδου της Άγκυρας και τον Κανόνα 15 της Σαρδικής.
7382 Αυτά τα λόγια είναι μια τροποποιημένη έκδοση του Α΄ Βασιλέων 18:19-21 και λέγονται από τον προφήτη Ηλία σχετικά με τη συγκέντρωση των Ισραηλιτών, συμπεριλαμβανομένων των ιερέων του Βάαλ, στο Όρος Κάρμηλος για να προσφέρουν θυσίες στον Κύριο και τον Βάαλ. Ο σκοπός αυτής της συγκέντρωσης ήταν να αποδειχθεί η αλήθεια του Θεού του Ισραήλ και η ψευδαίσθηση του Βάαλ. Όταν ο λαός συγκεντρώθηκε, ο Ηλίας είπε: «Έως πότε θα κουτσαίνεις και στα δύο σας πόδια;»—δηλαδή, μέχρι πότε θα λατρεύετε τον Θεό και τον Βάαλ; Αν ο Κύριος είναι Θεός, λατρέψτε Αυτόν και όχι τον Βάαλ· αλλά αν ο Βάαλ, λατρέψτε αυτόν. Ο Ηλίας πρότεινε στη συνέχεια μια δοκιμασία θυσίας, με την οποία οι ιερείς του Βάαλ ντροπιάστηκαν.
7383 Η Χαλκηδόνα βρισκόταν απέναντι από την Κωνσταντινούπολη, στην ασιατική ακτή του Βοσπόρου.
7384 Το Θρακικό Πέλαγος είναι τώρα η Θάλασσα του Μαρμαρά.
7385 Ο κύριος καθεδρικός ναός της Κωνσταντινούπολης.
7386 Η Ηρωδιάδα ήταν η σύζυγος του Ηρώδη του Νεότερου. Αυτή σκότωσε τον Ιωάννη τον Βαπτιστή.
7387 Βέβαια, ο 22ος Κανόνας της Συνόδου της Αντιόχειας του 341, που συντάχθηκε από τους Αρειανούς κατά του Μεγάλου Αθανασίου, αναφέρει ότι εάν οποιοσδήποτε επίσκοπος, έχοντας καταδικαστεί και καθαιρεθεί από τη σύνοδο, ανακαταλάμβανε την έδρα με εντολή της κοσμικής εξουσίας, θα στερούνταν οριστικά το δικαίωμα επαναφοράς.
7388 Η καταδίκη ήταν παράνομη όχι μόνο επειδή ο κανόνας που συνέταξαν οι αιρετικοί δεν ήταν δεσμευτικός για τον Χρυσόστομο, αλλά και επειδή, με την επιστροφή του Ιωάννη από την εξορία, η καταδίκη της Συνόδου της Χαλκηδόνας ήρθη από αυτόν από μια μεγάλη σύνοδο που αποτελούνταν από 65 επισκόπους.
7389 Δηλαδή, ένας ειδωλολάτρης.
7390 Το χωριό Κούκουζ βρισκόταν στη Μικρά Αρμενία (ανατολικά της Μικράς Ασίας), σε μια από τις απομακρυσμένες κοιλάδες του άγριου Ταύρου, όπου υπήρχε μια ληστρική φυλή Ισαύρων που έκανε λεηλασίες στα γύρω χωριά.
7391 Στο νοτιοανατολικό τμήμα της Μικράς Ασίας.
7392 Η πόλη Πύθιος βρισκόταν στη νότια όχθη της Μαύρης ή Ποντικής Θάλασσας, στο βορειοανατολικό τμήμα της Μικράς Ασίας, στη σημερινή Αμπχαζία.
7393 Τα Κόμανα είναι μια πόλη στην επαρχία του Πόντου, στη βορειοανατολική Μικρά Ασία, τώρα Γκουμενέκ.
7394 Αυτό αναφέρεται στον Μαξιμιανό Γαλέριο, γαμπρό του Διοκλητιανού και συναυτοκράτορά του στην Ανατολή. Στη συνέχεια έγινε Αυτοκράτορας της Ανατολής μετά τον θάνατο του Διοκλητιανού (305–311). Οι θάνατοι του Λουκιανού και του Βασιλίσκου συνέβησαν επίσης τα τελευταία χρόνια της ζωής του.
7395 Η μνήμη του αγίου μάρτυρα Λουκιανού εορτάζεται στις 15 Σεπτεμβρίου, ενώ η μνήμη του Βασιλίσκου στις 22 Μαΐου.
7396 Για την εορτή της Υψώσεως του Ζωοποιού Σταυρού του Κυρίου, δεν εορτάζεται στις 14 Σεπτεμβρίου, ημέρα της κοιμήσεως του αγίου, αλλά στις 13 Νοεμβρίου. Επιπλέον, η μνήμη του εορτάζεται επίσης στις 27 Ιανουαρίου, ημέρα της ανακομιδής των λειψάνων του, και στις 30 Ιανουαρίου τιμάται μαζί με τους αγίους ιεράρχες Βασίλειο τον Μέγα και Γρηγόριο τον Θεολόγο .
7397 Ο Χρυσόστομος πέθανε σε ηλικία 60 ετών, το έτος 407. Διετέλεσε αρχιεπίσκοπος για έξιμισι χρόνια και πέρασε τρία χρόνια και τρεις μήνες σε αιχμαλωσία.
7398 Ο Ονώριος, αδελφός του Αρκαδίου και γιος του Θεοδοσίου του Μεγάλου, βασίλευσε στη Ρώμη από το 395 έως το 423.
7399 Πρόκειται για τον ίδιο Πρόκλο που ήταν προηγουμένως κελλίαρχος του Αγίου Ιωάννη· αργότερα έγινε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως. Η Κύζικος είναι μια πόλη στη βορειοδυτική Μικρά Ασία, στη νότια όχθη της Θάλασσας του Μαρμαρά.

Κοινοποιήστε:

Σχετικά

Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2026