Τρίτη 6 Ὀκτωβρίου 2026

 

 

 

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ ΣΤ΄

ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ

ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΘΩΜΑ

 

 

Παρακλητικός Κανών εις τον Άγιο Ένδοξο Απόστολο Θωμά

 

 

Ο Άγιος Απόστολος Θωμάς

 

 

Ὁ χεῖρα πλευρᾷ σῇ βαλεῖν ζητῶν πάλαι,
Πλευρὰν ὑπὲρ σοῦ νύττεται Θωμᾶς Λόγε.
Δούρασιν οὐτάσθη Θωμᾶς μακροῖσιν ἐν ἕκτῃ.

Βιογραφία
Ο Άγιος Θωμάς ο Απόστολος ήταν μεταξύ των δώδεκα μαθητών του Κυρίου και ανήκε σε οικογένεια αλιέων. Ο Θωμάς, λοιπόν, μετά την Ανάσταση του Χριστού και την πρώτη εμφάνισή Του στους μαθητές, δυσπιστούσε σ’ αυτά που του έλεγαν αυτοί. Αλλά ο Κύριος επανεμφανίστηκε στους μαθητές μέσα στο υπερώον, όταν μεταξύ τους βρισκόταν και ο Θωμάς. Τότε ο Κύριος προέτρεψε το Θωμά να ψηλαφήσει τις πληγές από τα καρφιά που Τον σταύρωσαν, και να μη γίνεται άπιστος, αλλά πιστός. Εκθαμβωμένος ο Θωμάς, προσκύνησε και ανεβόησε: «Ο Κύριός μου και ο Θεός μου». Η δε απάντηση του Κυρίου ήταν τέτοια, που θα διδάσκει όλους όσους θέλουν να δυσπιστούν στην αλήθεια του Ευαγγελίου. Είπε, λοιπόν, ο Κύριος: «ότι εώρακάς με, πεπίστευκας, μακάριοι οι μη ιδόντες και πιστεύσαντες». Δηλαδή, λέει ο Κύριος στο Θωμά, πίστεψες επειδή με είδες. Μακαριότεροι και περισσότερο καλότυχοι είναι εκείνοι, που αν και δεν με είδαν, πίστεψαν.

Καταγωγή

Το όνομά του στην αραμαϊκή γλώσσα «Τέομα» σημαίνει δίδυμος. Στο ιερό Ευαγγέλιο του δίδεται όντως η προσωνυμία «Δίδυμος» (Ιωάν. 11,16). Οι αγιογραφικές πληροφορίες για το Θωμά είναι σχετικά λίγες και γι’ αυτό έχουν εγερθεί κατά καιρούς αυθαίρετες ερμηνείες για το πρόσωπό του. Προσπάθησαν να εντοπίσουν τίνος δίδυμος αδελφός ή αδελφής υπήρξε. Κάποιοι τον ταυτίζουν με τον αναφερόμενο από τον Ματθαίο (13,55) αδελφόθεο Ιούδα. Μάλιστα οι πολέμιοι του Χριστού συγγραφείς, θέλοντας να πλήξουν την υπερφυσική ενανθρώπηση του Θεού Λόγου,υποστηρίζουν ότι αυτός υπήρξε δίδυμος αδελφός του Κυρίου, παρά τις αντίθετες μαρτυρίες των Ευαγγελίων. Αρχαία παράδοση, την οποία αποδέχεται η Εκκλησία μας ο Θωμάς ήταν δίδυμος αδελφός κάποιας Λυδίας ή Λυσίας. Κάποιοι άλλη παράδοση αναφέρει ότι ήταν δίδυμος αδελφός κάποιου Ελεάζαρου. Όμως όλες αυτές οι θεωρίες δεν μπορεί να επιβεβαιωθούν.

Ο Θωμάς καταγόταν από την Αντιόχεια, σε αντίθεση με την πλειοψηφία των μαθητών, που ήταν Γαλιλαίοι (Ιωάν.21,2).

Ο Θωμάς ήδη από νεαρή ηλικία αγαπούσε την ανάγνωση και τη μελέτη της Γραφής. Η γνώση αυτή του λόγου του Θεού και η καλή προαίρεσή του, του επέτρεψαν να αναγνωρίσει δίχως δισταγμούς ότι ο Χριστός ήταν ο Μεσσίας που είχαν προαναγγείλει οι Προφήτες, αμέσως μόλις Εκείνος του παρουσιάστηκε και τον κάλεσε να Τον ακολουθήσει. Άφησε τη βάρκα και τα δίχτυα του και έγινε ένας από τους δώδεκα Μαθητές του Κυρίου.

Ап. Фома.
Феофан Критский и Симеон. Фреска церкви свт. Николая. Монастырь Ставроникита. Афон. 1546 год.
Απόστολος Θωμάς.
Τοιχογραφία (Fresco) τού έτους 1546 μ.Χ. υπό των Θεοφάνη τον Κρήτα και τον Συμεών στο Παρεκκλήσιο του Αγίου Νικολάου
της Ιεράς Μονής Σταυρονικήτα. Αγίου Όρους

 

Ο Θωμάς ως μαθητής του Κυρίου

Ήταν από τους ένθερμους και αφοσιωμένους μαθητές, πρόθυμος και υπηρέτης πιστός. Αγάπησε πολύ τον Κύριο, κι όταν οι Ιουδαίοι ήθελαν να τον θανατώσουν, ο Θωμάς έλεγε στους άλλους μαθητές “Ας πάμε κι εμείς να πεθάνουμε μαζί Του. Είναι καλύτερα να σταυρωθούμε με το Δεσπότη, παρά να ζούμε χωρίς Αυτόν”.
Στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη (14, 4-5) παρατηρούμε στη ρήση του Κυρίου, πως οι μαθητές δε γνωρίζουν που πηγαίνει και ποια είναι η οδός που οδηγεί σε αυτό το δρόμο. Ο Θωμάς τότε θέτει ευθέως το ερώτημα “Κύριε, οὐκ οἴδαμεν ποῦ ὑπάγεις· καὶ πῶς δυνάμεθα τὴν ὁδὸν εἰδέναι;”.

Όταν ο Ιησούς αναστήθηκε από τον τάφο, παρουσιάστηκε στους μαθητές Του που ήταν συγκεντρωμένοι στο υπερώο, με κλειστές τις πόρτες, για το φόβο των Ιουδαίων. Ο Θωμάς δεν ήταν τότε μαζί τους και, όταν οι υπόλοιποι μαθητές του διηγήθηκαν ότι είδαν τον αναστάντα Κύριο, δε θέλησε να τους πιστέψει. Αλλά ο Κύριος εμφανίστηκε ξανά, οκτώ μέρες αργότερα, ενώπιον των μαθητών, και προέτρεψε το Θωμά να ψηλαφήσει τις πληγές από τα καρφιά και την πλευρά που είχε τρωθεί από τη λόγχη. Εκθαμβωμένος ο Θωμάς, προσκύνησε και ανεβόησε: «Ο Κύριός μου και ο Θεός μου». Η απάντηση του Κυρίου ήταν τέτοια, που θα διδάσκει όλους όσους θέλουν να δυσπιστούν στην αλήθεια του Ευαγγελίου. Είπε, λοιπόν, ο Κύριος: “ότι εώρακάς με, πεπίστευκας, μακάριοι οι μη ιδόντες και πιστεύσαντες» (Ιωάν. 20,26). Δηλαδή, λέει ο Κύριος στο Θωμά, πίστεψες επειδή με είδες. Μακαριότεροι και περισσότερο καλότυχοι είναι εκείνοι, που αν και δεν με είδαν, πίστεψαν.
Επανόρθωσε έτσι ο Κύριος την ολιγοπιστία του Θωμά και μας δίδαξε ότι και εμείς καλούμαστε να θέσουμε τον δάκτυλο – όχι σωματικά, αλλά πνευματικά – στην πλευρά Του, για να ποτιστούμε από την αναβλύζουσα Χάρη (Ιω. 20, 19-29). Γι΄ αυτό το λόγο, η Εκκλησία όχι μόνο δεν καταδικάζει τον Θωμά, αλλά τιμά την “μακαρία αυτού απιστία” την πρώτη Κυριακή μετά την Κυριακή του Πάσχα.

Ο Θωμάς βρισκόταν μαζί με τους άλλους Αποστόλους την ημέρα της Πεντηκοστής.

 

Богородица передаёт Свой пояс Апостолу Фоме.
Фреска. Около 1350 года.
монастыря Дечаны, Косово, Сербия
Ἡ Θεοτόκους αναλαμβανομένη στούς ουρανούς δίνει
τήν Τιμία Ζώνη Της στόν Απόστολο Θωμά
Τοιχογραφία (fresco) τού έτους περίπου 1350 μ.Χ.
στήν Ιερά Μονή Βισόκι Ντέτσανι. Κοσσυφοπέδιο. Σερβία

 

Κατά την ιστορία, την οποία βεβαιώνει η παράδοση, κατά την Κοίμηση της Παναγίας μας με θεία οικονομία, ο Θωμάς και πάλι δεν παραβρισκόταν στη σύναξη των άλλων Αποστόλων. Έφτασε όμως και αυτός μετά τρεις μέρες και παρεκάλεσε του άλλους Αποστόλους να τον συνοδεύσουν ως τον τάφο, για να προσκυνήσει το άγιο σώμα της Θεοτόκου. Έτσι κι έγινε, αλλά όταν άνοιξαν τον τάφο, μεγάλη κατάπληξη και θαυμασμός τους κυρίευσε όλους. Το σώμα έλειπε και στο μνήμα κείτονταν μόνο το σεντόνι που είχαν τυλίξει το σώμα της Παναγίας. Η Παναγία αναστήθηκε και σωματικά αναλήφθηκε από την γη στους ουρανούς χαρίζοντας θαυμαστή δύναμη στους Αποστόλους για το δύσκολο και τεράστιο έργο που είχαν ήδη ξεκινήσει .

Ап. Фома.
Миниатюра Евангелия (фрагмент). Византия. 1133 г. Афины.
Απόστολος Θωμάς.
Μικρογραφία σε Ευαγγέλιο (τεμάχιο). Βυζάντιο τό έτος 1133 μ.Χ
στην Αθήνα.

 

Мозаика. Остготское королевства. VI век. Италия. Равенна. Базилика Сан-Витале
Μωσαϊκό. Οστρογότθων βασίλειο. Τού 6ου αιώνα μ.Χ. στην Βασιλική τού Αγίου Βιτάλε, Ραβέννα Ιταλία

Мозаика. Венеция. XII век. Базилика Сан-Марко
Μωσαϊκό. Βενετία. Τού 16ου αιώνα μ.Χ. στην Βασιλική του Αγίου Μάρκου Βενετία

 

Ο Θωμάς ως Απόστολος

Η παράδοση αναφέρει ότι ο Θωμάς κληρώθηκε να κηρύξει το Ευαγγέλιο στους Πέρσες, Μήδους, Πάρθους και τους Ινδούς. Γι’ αυτό οι χριστιανοί των Ινδιών ονομάζονται “Θωμαϊστές”. Οι Ινδοί ήταν οι πιο ωμοί και βάρβαροι τότε άνθρωποι. Βλέποντας ο Θωμάς ότι έπρεπε να πάει σε τέτοιο άγριο έθνος στεναχωρήθηκε. Ενώ σκεφτόταν τι να κάνει, εμφανίζεται σ’ αυτόν μια νύχτα ο Κύριος και του λέει: “Μη φοβάσαι Θωμά, αλλά πήγαινε στις Ινδίες, κήρυξε το Ευαγγέλιο κι η χάρις μου θα είναι μαζί σου”.

Ο Θωμάς στην Ανδράπολη

Βρισκόταν τότε στα Ιεροσόλυμα ένας άνθρωπος, ονόματι Αμβάνης, ο οποίος έψαχνε να βρει αρχιτέκτονα ικανό να χτίσει το ανάκτορο του βασιλιά των Ινδιών, ένα ανάκτορο που να ξεπερνά σε μεγαλοπρέπεια, πλούτο και ομορφιά όλα εκείνα των προκατόχων του. Ο Κύριος γνωρίζοντας, τι επρόκειτο να κάμει ο Θωμάς στην Ινδία, φάνηκε σαν άνθρωπος μια μέρα στην αγορά και λέει στον Αμβάνη “Θέλεις ν’ αγοράσεις ένα αιχμάλωτο, κτίστη, που έχω;” “Ναι”, του αποκρίθηκε ο Αμβάνης. Τότε έδειξε το Θωμά και συμφώνησαν την αγορά για τρείς λίτρες αργυρίου. Έγραψε δε ο Ιησούς στο απαραίτητο χαρτί: “Εγώ Ιησούς ο Υιός Ιωσήφ, του τέκτονος, επώλησα σε εσένα τον Αμβάνη, τον δούλο μου Θωμά”. Ο αγοραστής ρώτησε τον Θωμά αν ήταν αιχμάλωτος του Ιησού. Ο Θωμάς απάντησε: “Ναι, αυτός είναι ο Κύριος μου, που μ’ αγόρασε με μεγάλη τιμή”.

Ακολούθησε λοιπόν, ο Θωμάς τον Αμβάνη και τον υπηρετούσε σαν δούλος. Την άλλη νύχτα φάνηκε πάλι ο Κύριος σε όραμα και του δίνει τα αργύρια, που πήρε λέγοντας: “Πάρε την αξία της αγοράς σου και τη χάρη μου”. Την άλλη μέρα έφυγε ο έμπορος με το Θωμά για την Ινδία. Μετά από πολυήμερο ταξίδι έφθασε στην Ανδράπολη που είχε μεγάλο πανηγύρι εκείνη την μέρα, γιατί ο ηγεμόνας πάντρευε την κόρη του. Οι κήρυκες καλούσαν όλο τον κόσμο στους γάμους. Πήγαν κι ο Αμβάνης με το Θωμά. Ενώ όλοι έτρωγαν από τα φαγητά, μόνο ο Θωμάς δεν έτρωγε, αλλά καθόταν σκεφτικός προσέχοντας τον εαυτό του. Βλέποντας τον Θωμά ένας από τους υπηρέτες, τον χτύπησε στο πρόσωπο λέγοντας “Αφού είσαι καλεσμένος σε γάμο πρέπει να χαίρεσαι και να γιορτάζεις”. Ο Απόστολος του αποκρίθηκε: “Το σφάλμα σου μακάρι να στο συγχωρήσει ο Κύριος στον μέλλοντα αιώνα. Το χέρι σου θα το κατασπαράξουν τα θηρία στον παρόντα αιώνα, για να σωφρονισθούν και να παραδειγματισθούν κι άλλοι”. Πραγματικά, καθώς εκείνος ο υπηρέτης πήγε να φέρει νερό, τον καταξέσχισε ένα θηρίο, που παραμόνευε στο πηγάδι και έτσι ο υπηρέτης πέθανε. Το χέρι του το πήρε ένας σκύλος και το έφερε στο συμπόσιο. Οι καλεσμένοι που το είδαν απορούσαν ποιανού ήταν το χέρι. Τότε μια Εβραία, που έπαιζε στον γάμο, είπε: “Φοβερό μυστήριο έγινε σήμερα ανάμεσα μας. Ακούστε όλοι, διότι σήμερα ο Θεός ή Απόστολος του Θεού καταδέχτηκε να καθίσει μαζί μας. Γιατί εγώ ενώ έπαιζα, άκουσα ένα άνθρωπο πατριώτη μου να λέει στα εβραϊκά σ’ ένα υπηρέτη που τον κτύπησε: ” Το χέρι σου θα το κατασπαράξουν τα θηρία για να σωφρονισθούν οι άλλοι”. Και να ο λόγος του έγινε πραγματικότητα”.
Αυτό το θαύμα το πληροφορήθηκε ο ηγεμόνας της πόλεως. Κάλεσε, λοιπόν τον Απόστολο και του είπε “Αν εσύ με την κατάρα σου μπορείς να προκαλέσεις θάνατο, δείξε και τη δύναμη, που έχει η ευχή σου στην κόρη μου που παντρεύτηκε σήμερα. Ο Θωμάς με χαρά πήγε στο δωμάτιο των νεόνυμφων και τους στήριξε στη σωφροσύνη. Τους έπεισε να φυλάξουν παρθενία και αφού τους αφιέρωσε στο Θεό, έφυγε. Μετά από λίγη ώρα βλέπει ο γαμπρός κάποιον άνθρωπο, που έμοιαζε με το Θωμά, να συνομιλεί με τη νύφη. Επειδή νόμισε ότι είναι ο Θωμάς του είπε: “Εσύ δεν έφυγες; Πως ήλθες πάλι εδώ ξαφνικά;” Τότε ο άλλος αποκρίθηκε “Δεν είμαι ο Θωμάς, αλλά αδελφός του Θωμά κατά χάρη. Όποιος με ακολουθήσει και αρνηθεί τον κόσμο, όπως ο Θωμάς, θα γίνει όχι μόνο αδελφός μου, αλλά και κληρονόμος της βασιλείας του Πατέρα μου”. Λέγοντας αυτά εξαφανίσθηκε. Οι νεόνυμφοι έκλεισαν στην καρδιά τους αυτά τα λόγια κι όλη τη νύχτα προσεύχονταν στον Κύριο. Το πρωί πήγε ο πατέρας της κόρης στο δωμάτιο και βλέποντας τους νεόνυμφους να κάθονται ο ένας απέναντι στον άλλο ταράχθηκε και τους ρώτησε τι συμβαίνει. Εκείνοι αποκρίθηκαν “Εμείς ευχόμαστε αυτός ο χωρισμός να φυλαχθεί, μεταξύ μας μέχρι το τέλος, για να μείνουμε αχώριστοι στον ουρανό, σύμφωνα με την υπόσχεση που μας έδωσε ο ξένος”.

Μόλις άκουσε αυτά ο πατέρας στεναχωρήθηκε και υποσχέθηκε ότι θα δώσει πολλά δώρα, αν βρεθεί αυτός που τους είπε τέτοια λόγια. Έψαχναν λοιπόν και ζητούσαν τον ξένο, αλλά σταμάτησαν τις έρευνες. Ο Απόστολος σ’ εκείνους, που τον ζητούσαν με κακό σκοπό δεν φανερωνόταν, αλλά παρουσιαζόταν στους νέους μαθητές του Χριστού, χωρίς να τον βλέπουν οι άλλοι, και τους στήριζε. Οι νεόνυμφοι παρακαλούσαν τον Κύριο, να καταπραΰνει την οργή του πατέρα τους και να τον αξιώσει να μάθει την αλήθεια. Ο Θεός άκουσε την προσευχή τους και έφερε έτσι τα πράγματα, ώστε να γίνει χριστιανός. Διδάχτηκε δηλαδή από τους νέους την πίστη και πίστεψε ολόψυχα στο Χριστό. Ο Θωμάς τους βάπτισε κι έγιναν κι αυτοί κήρυκες του Ευαγγελίου.

Мозаика. Киевская Русь. XII век. Киев. Заповедник София Киевская (мозаики из разрушенного Михайловского Златоверхого собра)
Μωσαϊκό. Ρως του Κιέβου. Τού 12ουαιώνα μ.Χ.. Κίεβο. Αποθεματικό Σόφια Κίεβο (ψηφιδωτό από την καταστροφή SWAT του Αγίου Μιχαήλ)

Ο απόστολος Θωμάς.
Ψηφιδωτό του 6ου αιώνα
στην Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης τού Σινά. Αίγυπτος

 

 

 

 

Фома, ап.
ап. Христос и 12 апостолов, ап.Христос и 12 апостолов ; Италия. Равенна; VI в.; местонахождение: Италия. Равенна. Базилика Сан-Витале (итал. Basilica di San Vitale); Местоположение: Алтарь
Απόστολος Θωμάς
(Ο Χριστός και οι 12 απόστολοι)
Ψηφιδωτό τού 6ου αιώνα μ.Χ.
στην Βασιλική τού Αγίου Βιτάλε. (Σάν Βιτάλε) Ραβέννα. Ιταλία.

 

 

Изразец. Византия. X век. США. Балтимор. Музей искусств Уолтерса
Κεραμίδι. Βυζάντιο. Τού 15ου αιώνα μ.Χ. Τώρα ευρίσκεται στο Μουσείο Walters Art. στη Βαλτιμόρη ΗΠΑ

 

Ο Θωμάς και ο βασιλιάς Γουνδιαφόρος

Στη συνέχεια ήλθε ο Θωμάς στο βασιλιά της Ινδίας Γουνδιαφόρο, που τον ρώτησε τι ξέρει να κατασκευάζει από ξύλα και τι από λίθους. Ο Απόστολος απάντησε ότι από ξύλα ξέρει να κατασκευάζει αλέτρια, κουπιά και ζυγούς για βόδια. Από λίθους κολώνες, ναούς και βασιλικά ανάκτορα. Τότε του λέει ο βασιλιάς “Μπορείς, λοιπόν, να μου κατασκευάσεις ένα ανάκτορο στον τόπο, που αγαπώ;” Ο Θωμάς υποσχέθηκε, ότι μπορεί. Τον οδήγησε ο βασιλιάς σ’ ένα πραγματικά ωραίο τόπο με βρύσες και δέντρα, και του είπε “Σχεδίασε μου σε πάπυρο το σχήμα της οικοδομής για να δω αν μου αρέσει, διότι θα απουσιάσω τρία χρόνια σ’ άλλη χώρα για κάποια υπηρεσία. Θέλω, όταν θα επιστρέψω να είναι έτοιμο το ανάκτορο”.
Ο Απόστολος έκαμε ένα ωραιότατο σχέδιο. Ο βασιλιάς χάρηκε για το ωραίο σχέδιο και είπε “Αληθινά, είσαι άριστος τεχνίτης και πρέπει να υπηρετείς το βασιλιά αφού είσαι έμπειρος”. Τότε ο βασιλιάς πρόσταξε να δώσουν στον Απόστολο χρυσάφι, για να αγοράσει τα απαραίτητα για την οικοδομή. Παρακαλούσε εν το μεταξύ τον Απόστολο να βάλει αμέσως τα θεμέλια. Εκείνος του αποκρίθηκε “Δεν γίνεται να κτίσουμε παλάτι αυτό το μήνα, αλλά τον ερχόμενο, τον Οκτώβριο”. Λέγοντας αυτά εννοούσε τη μέλλουσα ζωή. Σύμφωνα με τη βασιλική διαταγή έδωσαν στο Θωμά ότι χρειαζόταν και αυτός έφυγε για τον τόπο της κατασκευής. Εκεί όμως άρχισε να ετοιμάζει ουράνιο παλάτι για το βασιλιά. Κάθε μέρα δίδασκε και βάπτιζε τους ειδωλολάτρες και μοίραζε τα πλούτη στους φτωχούς.

Μετά από καιρό ζήτησε ο βασιλιάς πληροφορίες αν τελείωσε το οικοδόμημα. Ο Θωμάς του απάντησε ότι χρειάζεται κι άλλα ακόμη έξοδα για να κατασκευάσει τη στέγη. Ο βασιλιάς έστειλε πολύ χρυσάφι κι ένα γράμμα, που έλεγε: ” Να την κατασκευάσεις το γρηγορότερο τη στέγη των ανακτόρων, όσο πιο ωραία γίνεται για να το δεις τελειωμένο και να σε δοξάσω με επαίνους και εγκώμια”. Ο Απόστολος μόλις πήρε τα χρήματα, ευχαριστώντας το Θεό είπε “Σ’ ευχαριστώ φιλάνθρωπε Κύριε, διότι γνωρίζεις με πολλούς και ποικίλους τρόπους να ετοιμάζεις τη σωτηρία κάθε ανθρώπου”. Και μοίρασε πάλι τα χρήματα στους φτωχούς.

Μετά από λίγο καιρό έτυχε να πάνε στο βασιλιά κάποιοι άνθρωποι από τον τόπο, όπου έμενε ο Θωμάς. Τους ρώτησε λοιπόν, ο βασιλιάς, για να πληροφορηθεί την ομορφιά και το μεγαλείο των ανακτόρων. Εκείνοι του είπαν “Μην περιμένεις, βασιλιά, απ’ εκείνον οικοδομές, γιατί αυτός μοίρασε στους φτωχούς, όλο το χρυσάφι. Όχι μόνο αυτό, αλλά και κηρύττει ένα Θεό άγνωστο και κάνει θαύματα”. Ο βασιλιάς ταράχθηκε και διέταξε να φέρουν μπροστά του το Θωμά. Παρουσιάστηκε ο Θωμάς κι ο βασιλιάς με θυμό τον ρώτησε αν έκτισε το παλάτι.
Ο Απόστολος αποκρίθηκε “Το παλάτι εκείνο, που έμαθα να κτίζω από τον μόνο αρχιτέκτονα Χριστό, το έκτισα πολύ ωραίο”. Και ο βασιλιάς του είπε “Αυτή την ώρα να πάμε να το δούμε”. Ο Θωμάς του είπε “Νομίζω ότι δεν χρειάζεται για τον παρόντα κόσμο. Όταν φύγεις από τον κόσμο αυτό, τότε θα σου χρησιμεύσει”. Ο βασιλιάς νόμισε, ότι τον κορόιδευε και σαν θηρίο θυμωμένος είπε “Αυτόν τον απατεώνα να τον κλείσετε σε σκοτεινό λάκκο μαζί με τον έμπορο, που τον έφερε εδώ”.

Ενώ ο Απόστολος ήταν στη φυλακή, ο αδελφός του βασιλιά, κυριευμένος από λύπη για την ζημιά, αρρώστησε βαριά. Κάλεσε λοιπόν, τον αδελφό του και του είπε “Εγώ λυπήθηκα για τη ζημιά, που πάθαμε από εκείνο τον απατεώνα, αρρώστησα και φεύγω από αυτή τη ζωή”. Ύστερα από λίγη ώρα έμεινε νεκρός. Άγγελος Κυρίου πήρε την ψυχή του και την έφερε στις σκηνές των Δικαίων και τον ρωτούσε σε ποιά θέλει να κατοικήσει. Βλέποντας η ψυχή μια ωραιότατη παρακαλούσε να μείνει σ’ αυτή. Τότε ο Άγγελος του είπε “Σ’ αυτή δεν μπορείς να κατοικήσεις, επειδή είναι του αδελφού σου, που του την έκτισε ο Θωμάς”. Η ψυχή τότε αποκρίθηκε “Σε παρακαλώ άφησε με να γυρίσω πίσω στον αδελφό μου για να την αγοράσω και μετά επιστρέφω πάλι εδώ”.
Ο Άγγελος έδωσε την ψυχή στο νεκρό σώμα. Αμέσως ο νεκρός αναστήθηκε και ζήτησε τον αδελφό του. Ο βασιλιάς ήλθε κοντά του κι εκείνος τότε του είπε “Αδελφέ μου πιστεύω, ότι προτιμάς να δώσεις το μισό της βασιλείας σου, για να με δεις ζωντανό. Τώρα μια μικρή χάρη σου ζητώ”. Του είπε ο βασιλιάς “Πες το και θα κάνω ότι μπορώ”. Ο αδερφός του του είπε “Δώσε μου το παλάτι, που έχεις στους ουρανούς και πάρε, όσα χρήματα θέλεις”. Του είπε ο βασιλιάς “Εγώ έχω παλάτι στον ουρανό; Από που;” Ο αδερφός του του είπε “Ναι, έχεις, αν και συ δεν το γνωρίζεις. Σου το έκτισε ο ξένος, που είναι στη φυλακή. Είναι ωραιότατο, το είδα, όταν μ’ άρπαξε Άγγελος Κυρίου”. Τότε ο βασιλιάς κατάλαβε και απέφυγε να εκπληρώσει την υπόσχεση του λέγοντας “Αν το θέμα, αδελφέ μου, ήταν στη βασιλεία μου και στην εξουσία μου θα τηρούσα την υπόσχεση μου. Τώρα όμως αυτό βρίσκεται στον ουρανό. Πάρε όμως εσύ τον ίδιο το Θωμά για να σου κατασκευάσει καλύτερο”. Μετά απ’ αυτά ελευθέρωσε το Θωμά και τον Αμβάνη και τους ζήτησε συγνώμη για το σφάλμα του. Ο Θωμάς ευχαρίστησε τον Κύριο και βάπτισε αυτούς και όλους τους άρχοντες. Το παράδειγμα του Γουνδιαφόρου ακολούθησαν πολλοί και βαπτίσθηκαν και αυτοί Χριστιανοί.

 

Ап. Фома. Миниатюра Минология Василия II. Константинополь. 985 г. Ватиканская библиотека. Рим.
Απόστολος Θωμάς.
Μικρογραφία (Μινιατούρα) στό Μηνολόγιο τοῦ Βασίλειος Β ‘. 985 μ.Χ. Κωνσταντινούπολη. Τώρα εὑρίσκεται στήν Βιβλιοθήκη τοῦ Βατικανοῦ. Ρώμη

 

Фома апостол (6 октября)
Менологий на 4-7 октября
Византия. Греция; XIV в.; памятник:
Византийский менологий (Byzantine illumination Menologion);
10 x 13 см.; местонахождение: Англия. Оксфорд.
Бодлеанская Библиотека
Απόστολος Θωμάς.
Μηνολόγιο 4 -7 Οκτωβρίου
Βυζαντινή Μηνολόγιο τού 14ου αιώνα μ.Χ.
Τώρα ευρίσκεται στην Αγγλία. Οξφόρδη.
Bodleian Βιβλιοθήκη (Bodleian Library)

 

Ο βασιλιάς Μίσδιος και ο θάνατος του Αποστόλου

Απ’ αυτή την πόλη αφού ολοκλήρωσε το έργο του, έφυγε ο Απόστολος και πήγε σ’ άλλη μεγάλη πόλη των Ινδιών. Εκεί συνάντησε στους βαρβάρους ριζωμένη βαθιά την ασέβεια και την ειδωλολατρία. Σιγά σιγά με αγάπη και υπομονή τους έφερε στο φως της μόνης αλήθειας. Εκείνοι άρχισαν να του αποδίδουν τιμές για να εκδηλώσουν την ευγνωμοσύνη τους.
Σ’ αυτό τον τόπο βάπτισε πολλούς, μεταξύ των οποίων και τη γυναίκα του βασιλιά Μίσδιου, Μιγδονία και τη γυναίκα του άρχοντα Χαρασίου, Τερτιανή. Αυτές οι δύο μάλιστα συμφώνησαν να ζήσουν ασκητικά στ’ ανάκτορα τους. Ο βασιλιάς και ο Χαράσιος θύμωσαν επειδή δε ζούσαν οι γυναίκες τους, όπως αυτοί ήθελαν και γνωρίζοντας, ότι ο Θωμάς είναι ο αίτιος διέταξαν να τον φέρουν μπροστά τους. Έπειτα έδωσε διαταγή να τον φυλακίσουν. Τα μεσάνυκτα πήγαν οι Χριστιανοί στη φυλακή, που ο Απόστολος, την άνοιξε με την προσευχή κι έμειναν κοντά του, για να τους στηρίζει στην πίστη. Αυτή τη νύχτα πήγε ο Θωμάς σ’ ένα σπίτι, όπου είχαν ετοιμάσει όλα για τη Θεία Ευχαριστία και για το Άγιο Βάπτισμα. Εκεί βάπτισε τον Ουαζάνη, γιο του βασιλιά Μίσδιου και την κόρη του Τέρτια. Τη στιγμή που τους κοινωνούσε ακούστηκε μια φωνή από τον ουρανό λέγοντας “Αλήθεια σας λέω, μη φοβάστε, αλλά πιστεύετε”.
Μετά από αυτά ο Θωμάς γύρισε πάλι στη φυλακή και κλείστηκε, όπως πρώτα. Τον ακολούθησαν οι αρχόντισσες Τερτία, Μιγδονία και Μαρκία θέλοντας να μείνουν μαζί του. Ο Απόστολος τότε τους είπε “Θυγατέρες μου, και συνδούλες του Κυρίου Ιησού Χριστού, ακούστε τον τελευταίο μου λόγο. Αύριο θα πάω στο Δεσπότη μου, για να απολαύσω το μισθό του κόπου μου. Χαίρομαι γι’ αυτό και ευφραίνομαι, γιατί ήλθε ο καιρός της ανταποδόσεως. Εσείς να μείνετε ατάραχοι στην πίστη, όταν με δείτε νεκρό. Αν φυλάξετε την πίστη θα συναντηθούμε στον ουρανό”. Έπειτα κλείστηκε στο δεσμωτήριο για να προσευχηθεί.
Οι γυναίκες έκλαιγαν, γιατί ήξεραν ότι θα τον θανατώσει ο Μίσδιος, στον οποίον πήγαν οι φύλακες και του είπαν τα εξής “Βασιλιά, ελευθέρωσε εκείνο τον μάγο, γιατί όσες φορές θέλει, ανοίγει την πόρτα και φεύγει αλλά και η γυναίκα σου και τα παιδιά σου έρχονται και συνομιλούν μαζί του”. Πήγε ο ίδιος ο βασιλιάς τότε στις φυλακές και βλέποντας τις πόρτες κλειστές, όπως τις άφησε, θαύμασε κι αφού εξέτασε τον Θωμά, τον ρώτησε αν είναι δούλος κανενός ή ελεύθερος. Εκείνος λοιπόν αποκρίθηκε “Είμαι δούλος του Κυρίου μου Ιησού Χριστού που είναι Θεός αληθινός και κατοικεί στους ουρανούς και μ’ έστειλε εδώ για να σώσω πολλούς από εσάς”. Απάντησε ο Μίσδιος “Βαρέθηκα τις μαντείες σου, και θα σου δώσω το θάνατο που σου πρέπει για να γλυτώσω το γένος μου από τις μαγείες και κακουργίες σου”.

Αυτά είπε, αλλά επειδή φοβόταν τον όχλο γιατί είχαν πιστέψει πολλοί, και για να μη γίνει εκεί μέσα σύγχυση, τον οδήγησε έξω απ’ την πόλη με λίγους στρατιώτες σε κάποια απόσταση τον παρέδωσε σε πέντε στρατιώτες να τον ανεβάσουν πάνω στο βουνό και να τον φονεύσουν. Έτσι ο βασιλιάς γύρισε στην πόλη, ενώ ο λαός έτρεχε με προθυμία ν’ αρπάξει τον Απόστολο από τα χέρια των στρατιωτών. Αυτός όμως τους εμπόδιζε και όταν έφθασε στον καθορισμένο τόπο προσευχήθηκε. Αφού τελείωσε την προσευχή του ο Απόστολος, ευλόγησε και ευχήθηκε στους πιστούς και κατόπιν είπε στους στρατιώτες: – Εκτελέστε τώρα την διαταγή του Βασιλιά. Εκείνοι αμέσως τον λόγχισαν και τον χτύπησαν ταυτοχρόνως με τα ακόντια και έτσι τελείωσε το δρόμο της ζωής του ο Απόστολος Θωμάς στην πόλη Μαλιαπούρ (προάστιο του σημερινού Μαδράς), που λέγεται και Άγιος Θωμάς, στην ανατολική πλευρά της Ινδικής χερσονήσου.

Минологий-Октябрь (мцц. Мамелхва и Харитина, ап. Фома). 
Фреска церкви Благовещения. Грачаница. Косово. Сербия. Около 1318 г.
Μηνολόγιο Οκτωβρίου ( Αγία Χαριτίνη, Αγία Μαμελίβα, Απόστολος Θωμά). 
Τοιχογραφία (Fresco) τού 1318 μ.Χ. περίπου 
στήν Εκκλησία του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου.Γκρατσάνιτσα. 
Κοσσυφοπέδιο. Σερβία.

 

Мучение ап. Фомы.
Тзортзи (Зорзис) Фука. Фреска. Афон (Дионисиат). 1547 г.
Μαρτύριο τού Αποστόλου Θωμά.
Τοιχογραφία (Fresco) τού έτους 1547 μ.Χ.
στην Ιερά Μονή Διονυσίου Αγίου Όρους
έργο τού αγιογράφου Τζώρτζη (Ζώρζη) Φουκά

 

Мучение ап. Фомы.
Миниатюра Минология на Октябрь. Византия. Около середины XI в. ГИМ. Москва.
Μαρτύριο τού Αποστόλου Θωμά.
Μικρογραφία (Μινιατούρα) στό Μηνολόγιο του Οκτωβρίου. Βυζάντιο περίπου στό μέσον τού 11ου αιώνα. Μόσχα.

 

Οι πιστοί αφού τον έκλαψαν πικρά, τον τύλιξαν σε σεντόνια και πολύτιμα υφάσματα που έφερε η Τερτία και τον έθαψαν σε μέρος που έθαβαν τους βασιλιάδες. Η βασίλισσα και ο Ουζάνης με τους υπόλοιπους έμειναν στον τάφο όλη την ημέρα και τη νύχτα και έκαναν αγρυπνία. Κατά την νύχτα φάνηκε ο Θείος Απόστολος και τους είπε “Τι κάθεστε στον τάφο μου; Δεν είμαι σ’ αυτόν όπως νομίζετε, αλλά ανέβηκα στους ουρανούς. Εσείς, Τερτία και Μιγδονία, μη ξεχάσετε όσα σας είπα, αλλά να φυλάξετε την ευσέβεια και ο Χριστός θα σας βοηθήσει”.
Ο Ουζάνης που ήταν διάκονος και ο Ονησίφορος ο πρεσβύτερος, που τους χειροτόνησε ο Θωμάς όταν πήγαινε στο μαρτύριο, δίδασκαν με παρρησία το Ευαγγέλιο και πίστευαν καθημερινά αμέτρητο πλήθος. Έπειτα από καιρό δαιμονίστηκε ένας γιός του Μισδαίου και μη μπορώντας να βρει τη γιατρειά του, πήγε ο βασιλιάς στον τάφο του Αποστόλου να πάρει ένα κομμάτι απ’ το άγιο λείψανο για να το βάλει στο γιό του να θεραπευτεί. Όταν άνοιξε τον τάφο δεν βρήκε το λείψανο, γιατί κάποιος χριστιανός το πήρε κρυφά και το πήγε στην Έδεσσα της Συρίας. Ο Θωμάς φάνηκε στον βασιλιά και του είπε “Όταν ζούσα απίστησες και τώρα πιστεύεις; Αλλά για να δεις τη φιλανθρωπία του Δεσπότου μου, πάρε χώμα απ’ τον τάφο μου και βάλε το στο γιό σου για να βρει αμέσως την υγεία του”. Έφερε λοιπόν ο βασιλιάς εκεί τον γιό του και παίρνοντας λίγο χώμα απ’ τον τάφο με πολλή πίστη το έβαλε στον δαιμονιζόμενο και αμέσως θεραπεύθηκε ο γιός του. Έπειτα βαπτίσθηκε ο ίδιος και όλο του το παλάτι και οι λοιποί απ’ την πόλη και έγινε μεγάλο πανηγύρι παντού σ’ εκείνα τα μέρη. Ο βασιλιάς παρακαλούσε με δάκρυα τη γυναίκα του Τερτία και Μιγδονία να παρακαλέσουν το Δεσπότη Χριστό να συγχωρήσει τα προηγούμενα αμαρτήματα του καθώς και τα κακά που έπραξε εναντίον του Αγίου Του Αποστόλου.

Η Εκκλησία μας τιμάει τη μνήμη του αποστόλου Θωμά κάθε χρόνο στις 6 Οκτωβρίου. Από τον 3ο αιώνα, μαρτυρείται το προσκύνημα στον τάφο του Αποστόλου στην Έδεσσα της Συρίας (σημερινή Ούρφα της Νοτιοανατολικής Τουρκίας), της οποίας ήταν πολιούχος. Αλλά κατά μία παράδοση που αναφέρεται από τον άγιο Εφραίμ τον Σύρο (ο οποίος, μετά την κατάληψη της πόλης της Νίσιβης από τους Πέρσες το 363, έφυγε για την Έδεσσα όπου έζησε τα τελευταία 10 χρόνια της ζωής του διδάσκοντας στην περιβόητη Σχολή των Περσών), φαίνεται ότι ήταν το τίμιο λείψανο του Αποστόλου Θωμά που είχε διακομισθεί στην Έδεσσα από έναν έμπορο το 232. Το ιερό λείψανο του αγίου παρέμεινε εκεί έως ότου ο γιος του Μεγάλου Κωνσταντίνου το μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη. Το 1204 το λείψανο μεταφέρθηκε στην Ρώμη, μαζί με τα λείψανα άλλων αγίων που είχαν συγκεντρωθεί στην Βασιλεύουσα.

Στο όνομα του Θωμά έχουν διασωθεί τρία απόκρυφα κείμενα του 2ου μ. Χ. αιώνα. Πρόκειται αναμφίβολα για ψευδεπίγραφα κείμενα αρχαίων αιρετικών γνωστικών, οι οποίοι θέλοντας να δώσουν κύρος στις αιρετικές τους δοξασίες, τις απέδωσαν στον απόστολο Θωμά.

Τι αναφέρει η παράδοση για τον Άγιο Θωμά.

Μετά από Θεία Παρέμβαση, ο Άγιος Θωμάς ταξίδεψε ως την Ινδία, ως δούλος του εμπόρου Αμβανή. Ο Αμβανής είχε σταλθεί από τον Ινδό βασιλιά Γουνδιαφόρο, στην Ιερουσαλήμ, για να βρει ένα κτίστη ο οποίος θα αναλάμβανε την ανέγερση ενός ανακτόρου Ο Κύριος γνωρίζοντας, τι επρόκειτο να κάμει ο Θωμάς στην Ινδία, φάνηκε σαν άνθρωπος μια μέρα στην αγορά και λέει στον Αμβάνη “Θέλεις ν’ αγοράσεις ένα αιχμάλωτο, κτίστη, που έχω;” “Ναι”, του αποκρίθηκε ο Αμβάνης. Τότε έδειξε το Θωμά και συμφώνησαν την αγορά για τρείς λίτρες αργυρίου. Έγραψε δε ο Ιησούς στο απαραίτητο χαρτί: “Εγώ Ιησούς ο Υιός Ιωσήφ, του τέκτονος, επώλησα σε εσένα τον Αμβάνη, τον δούλο μου Θωμά”. Ο αγοραστής ρώτησε τον Θωμά αν ήταν αιχμάλωτος του Ιησού. Ο Θωμάς απάντησε: “Ναι, αυτός είναι ο Κύριος μου, που μ’ αγόρασε με μεγάλη τιμή”..
Ακολούθησε λοιπόν, ο Θωμάς τον Αμβάνη και τον υπηρετούσε σαν δούλος. Την άλλη νύχτα φάνηκε πάλι ο Κύριος σε όραμα και του δίνει τα αργύρια, που πήρε λέγοντας: “Πάρε την αξία της αγοράς σου και τη χάρη μου”. Υπό αυτήν την ιδιότητα ο Άγιος Θωμάς οδηγήθηκε στην Ινδία από τον Αμβανή. Κατά την διάρκεια του ταξιδιού, ο Άγιος Θωμάς ξεκίνησε το ιεραποστολικό του έργο, κατηχώντας και βαπτίζοντας Χριστιανούς πολλούς ειδωλολάτρες. Το ταξίδι όμως τελείωσε κάποια στιγμή και ο Άγιος Θωμάς παρουσιάστηκε στον βασιλιά Γουνδιαφόρο. Από αυτόν έλαβε την εντολή και το απαραίτητο χρυσάφι ώστε να του χτίσει ένα ανάκτορο. Αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων του Αγίου Θωμά, ο Γουνδιαφόρος αναγκάστηκε να φύγει από την πόλη. Κατά την διάρκεια της απουσίας του, η οποία διήρκεσε τρία χρόνια, ο Άγιος Θωμάς λάμβανε με εντολή του βασιλιά χρυσάφι το οποίο έπρεπε να χρησιμοποιήσει για την ανέγερση του ανακτόρου. Αντί αυτού όμως, ο Άγιος Θωμάς ανέπτυξε μεγάλη ιεραποστολική δράση στην περιοχή και το χρυσάφι το μοίραζε στους φτωχούς. Η δράση αυτή του Αγίου Θωμά, έφτασε στα αυτιά του Γουνδιαφόρου, ο οποίος κάλεσε τον Άγιο να απολογηθεί για τις πράξεις του. Ο Άγιος αποκρίθηκε στον βασιλιά λέγοντας του ότι πράγματι του έκτισε ένα παλάτι, με την μόνη διαφορά ότι το παλάτι αυτό είναι στον ουρανό, εννοώντας ότι οι καλές πράξεις που έγιναν με το χρυσάφι του Γουνδιαφόρου, του εξασφάλισαν μια θέση στην Ουράνια Βασιλεία του Ιησού Χριστού. Ο βασιλιάς θεωρώντας ότι ο Άγιος Θωμάς τον κοροϊδεύει διέταξε την φυλάκιση του Αγίου. Η Θεία Πρόνοια όμως οδήγησε έτσι τα πράγματα ώστε ο βασιλιάς πείστηκε για την αλήθεια των λόγων του Αγίου Θωμά.

Τον έβγαλε από την φυλακή και βαπτίσθηκε Χριστιανός από τον Άγιο. Το παράδειγμα του Γουνδιαφόρου ακολούθησαν πολλοί και βαπτίσθηκαν και αυτοί Χριστιανοί. Ο Άγιος Θωμάς έχοντας τελειώσει το αποστολικό του έργο στην περιοχή αυτή, ταξίδεψε προς τα ανατολικά και έφτασε σε μια άλλη περιοχή της Ινδίας όπου βασιλιάς ήταν ο Μίσδιος. Στον τόπο αυτό, για άλλη μια φορά, ο Άγιος Θωμάς άρχισε να “αλιεύει” ψυχές, βαπτίζοντας πολλούς χριστιανούς. Μεταξύ αυτών που βαπτίσθηκαν ήταν και η γυναίκα του Μισδίου. Αυτό ήταν και η αιτία που ο Άγιος Θωμάς φυλακίστηκε μετά από εντολή του βασιλιά. Στην φυλακή, συνέχισε το αποστολικό του έργο, βαπτίζοντας ανθρώπους μεταξύ των οποίων και τα παιδιά του βασιλιά. Μετά από αυτό ο Μίσδιος έδωσε εντολή να θανατωθεί ο Άγιος. Έτσι κι έγινε. Πάνω σε ένα βουνό οι στρατιώτες του Μισδίου με τις λόγχες τους, θανάτωσαν τον Άγιο Θωμά . Το σώμα του έθαψαν οι Χριστιανοί της περιοχής και στον τάφο του γίνονταν πολλά θαύματα. Το ιερό λείψανο του Αγίου Θωμά, παρέμεινε εκεί έως ότου ο γιος του Μεγάλου Κωνσταντίνου το μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη. Το 1204 μ.Χ. το λείψανο μεταφέρθηκε στην Ρώμη, μαζί με τα λείψανα άλλων Αγίων που είχαν συγκεντρωθεί στην Βασιλεύουσα. Σήμερα η κάρα του Αποστόλου Θωμά βρίσκεται στην Ιερά Μονή Πάτμου.

Τι αναφέρει η ρουμάνικη παράδοση για τον Άγιο Θωμά.

În anul 230, trupul său a fost furat şi dus la Edesa unde, în anul 394 s-a ridicat o biserică închinată sfântului apostol. Înainte de cucerirea definitivă a Odesei de către musulmani în 1144, trupul Sfântului Apostol Toma a fost mutat în insula Chios din Grecia, iar pe data de 6 septembrie 1258, trupul său a fost mutat, dimpreună cu piatra de pe mormânt, la Ortona de către Leone Acciaiuoli, căpitanul celor trei galere ortonese aliate ale flotei din Venezia în conflictul cu flota genoveză. Moaştele Sfântului Apostol Toma odihnesc şi astăzi în catedrala din Ortona, iar o falangă din degetul arătător poate fi cinstită în biserica Santa Croce in Gerusalemme din Roma. În anul 1953, o părticică din moaştele sale a fost donată bisericii din Chennai-Madras, care îi poartă numele.

Το 230 μ.Χ., το σώμα του κλάπηκε και μεταφέρθηκε στην Έδεσσα όπου, το 394 μ.Χ., δημιουργήθηκε μια εκκλησία αφιερωμένη στον ιερό απόστολο. Πριν από την οριστική κατάκτηση της Οδησσού από τους μουσουλμάνους το 1144 μ.Χ., το σώμα του Αποστόλου Θωμά μεταφέρθηκε στο νησί της Χίου στην Ελλάδα, και στις 6 Σεπτεμβρίου, 1258, το σώμα του μεταφέρθηκε, μαζί με την πέτρα από τον τάφο στην Ορτόνα από Leone Acciaiuoli, ο καπετάνιος των τριών συνοικιακών ορθογώνων γκαλερί του βενετσιάνικου στόλου που έρχονται σε σύγκρουση με τον γενουατικό στόλο. Λείψανα του Αποστόλου Θωμά ξεκουραστούν σήμερα στον καθεδρικό ναό της Ορτόνα και φάλαγγα του δείκτη μπορεί να είμαι ειλικρινής σε Santa Croce Σταυρού της Ιερουσαλήμ στη Ρώμη. Το 1953, ένα κομμάτι των κειμηλίων του δωρήθηκε στην εκκλησία του Chennai-Madras, η οποία φέρει το όνομά του.

Η Τσεννάι, ή Τσενάι, περισσότερο γνωστή, ιδιαίτερα στους ναυτικούς, με το όνομα Μαντράς, είναι σπουδαία μεγαλούπολη της Ινδίας, πρωτεύουσα της ομοσπονδιακής πολιτείας Ταμίλ Ναντού και ο δεύτερος σε κίνηση εμπορικός λιμένας της ανατολικής Ινδίας

 

 

Ιερά Λείψανα

 

Η Κάρα του Αγίου Θωμά βρίσκεται στη Μονή Αγίου Ιωάννου Θεολόγου Πάτμου.

 

Ιερά Λείψανα των Αγίων Αποστόλου Θωμά, Παντελεήμονος, Ελευθερίου, Αρτεμίου, Τρύφωνος,
Χαραλάμπους και Ιωάννου του Χρυσοστόμου σε λειψανοθήκη του 1806. στήν Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή Αγίου Διονυσίου του εν Ολύμπω

Сокровищница Базилики Сан Никола (г. Бари, Италия)
Мощи Апостола Фомы.
Θησαυροφυλάκειο στην Βασιλική τού Αγίου Νικολάου (Μπάρι, Ιταλία)
Απότμημα λείψανου τού Αποστόλου Θωμά.

The Basilica of St. Thomas the Apostle, also Ortona Cathedral (Italian: Basilica-Concattedrale di San Tommaso Apostolo; Duomo d’Ortona) is a Roman Catholic cathedral and minor basilica in Ortona, Abruzzo, Italy, famous for holding the relics of Saint Thomas the Apostle. It was formerly also the episcopal seat of the diocese of Ortona and is now a co-cathedral in the diocese of Lanciano-Ortona.

Η Βασιλική τού Απόστολου Αγίου Θωμά, επίσης ο καθεδρικός ναός Ortona (ιταλική: Βασιλική – Concattedrale di San Tommaso Apostolo, Duomo d’Ortona) είναι ένας ρωμαιοκαθολικός καθεδρικός ναός και μια μικρή βασιλική στην Ortona, Abruzzo της Ιταλίας, γνωστή για την κατοχή των λειψάνων του Αγίου Θωμά τού Απόστολου. Ήταν παλιά και η επισκοπική έδρα της μητρόπολης Ortona και τώρα είναι ένας συν-καθεδρικός ναός στη μητρόπολη Lanciano-Ortona.

Racla cu moaștele Sfântului Apostol Toma, orașul Ortona, Italia
Λειψανοθήκη με Ιερά Λείψανα
τού Αγίου Αποστόλου Θωμά,
Ορτόνα, Ιταλία

Situat în zona de centru a Italiei, Pescara este cel mai mare oraș din regiunea Abruzzo și una dintre principalele destinaţii turistice de pe coasta Adriaticii. Provincia Pescara are o suprafaţă de 1.224 km². Pe lângă multe atracţii turistice găsim, la circa 20 km de orașul Pescara, orașul Ortona, un oraș de mare importanţă pentru lumea creștină, deoarece, din data de 6 septembrie 1258, moaștele Sfântului Apostol Toma au fost aduse de căpitanul ortonez Leone Acciaiuoli din insula Chios (Grecia) în catedrala din Ortona, loc în care se află și astăzi.

Ευρίσκεται στο κέντρο της Ιταλίας, Pescara είναι η μεγαλύτερη πόλη στην περιοχή Abruzzo και ένας από τους κύριους τουριστικούς προορισμούς στις ακτές της Αδριατικής. Η επαρχία Πεσκάρα έχει έκταση 1.224 km². Ανάμεσα στα πολλά αξιοθέατα βρίσκουμε, περίπου 20 χλμ από την πόλη Πεσκάρα Ορτόνα, μια πόλη μεγάλης σημασίας για τον χριστιανικό κόσμο, διότι, με ημερομηνία 6 Σεπτεμβρίου 1258, τα λείψανα του Αγίου Apostol Toma έφεραν Captain Ορτόνα Λεόνε Acciaiuoli το νησί Χίου (Ελλάδα) στον Καθεδρικό Ναό της Ορτόνα, όπου είναι ακόμα σήμερα.

Deasemenea se pastreaza o mana
la biserica Sfantul Denis, din Paris.
Υπάρχει επίσης ένα χέρι που κρατιέται στην εκκλησία του Saint Denis στο Παρίσι.

racla cu moaştele mâna Sfântului Apostol Toma
Απότμημα Ιερού Λειψάνου τής δεξιάς χειρός τουύ Αγίου Αποστόλου Θωμά
ευρίσκονται στην Ιερά Μονή Αγίου Παντελεήμονος Αγίου Όρους,

 

 

ΕΑΝ   ΘΕΛΕΤΕ

ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ

ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΑΤΩ 

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΕΣ ΞΕΝΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ

 

Λειψανοθήκες από την Ιερά Μονή Αγίου Παντελεήμονος Αγίου Όρους

 

στο Κοπτικό Πατριαρχείο της Αιγύπτου και στον Συρο – Ιακωβιτικό Ναό της Μοσούλης.

 

Ἀπολυτίκιον 
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Ὡς θεῖος Ἀπόστολος, θεολογίας κρουνούς, ἐνθέως ἐξήντλησας, ἐκ λογχονύκτου πλευρᾶς, Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἠμῶν. Ὅθεν τῆς εὐσέβειας, κατασπείρας τὸν λόγον, ἔλαμψας ἐν Ἰνδίᾳ, ὡς ἀκτὶς οὐρανία, Θωμὰ τῶν Ἀποστόλων, τὸ θεῖον ἀγλάισμα.

 

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ’.
Ἀπόστολε Ἅγιε Θωμᾶ, πρέσβευε τῷ ἐλεήμονι Θεῷ ἵνα πταισμάτων ἄφεσιν, παράσχῃ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν.

Φορητή Εικόνα του Αγίου Αποστόλου Θωμά 
στό Kratovo (Кратово) Σκόπια

 

Φορητή Εικόνα του Αγίου Αποστόλου Θωμά
δια χειρός Κωνσταντίνου Τζάνε του 1670

 

Минея – Октябрь (фрагмент). Икона. Русь. Начало XVII в. Церковно-Археологический Кабинет Московской Духовной Академии.
Μηναίο – Οκτώβριος (τεμάχιο). Εικονίδιο στις αρχές τού 17ου αιώνα στην Εκκλησία καί το Αρχαιολογικό Μουσείο της Θεολογικής Ακαδημίας της Μόσχας.

Рельеф ларца. Слоновая кость. Византия. X век. США. Нью-Йорк. Музей Метропол
Φέρετρο ανακούφισης. Ελεφαντοστού. Βυζάντιο τού 15ου αιώνα μ.Χ.. Τώρα εὑρίσκεται στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης Νέα Υόρκη ΗΠΑ

Κάθισμα
Ἦχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον.
Τὸν Ἀπόστολον πάντες καὶ μαθητὴν τοῦ Χριστοῦ, εὐφημήσωμεν ὕμνοις ἐπὶ τῇ μνήμῃ αὐτοῦ· θεοπρεπῶς γὰρ τὰς ἡμῶν διανοίας αὐτός, τύπους τῶν ἥλων ψηλαφῶν, βεβαίαν πίστιν ἐκζητῶν, ἐστήριξεν ἐν Κυρίῳ, ἀδιαλείπτως πρεσβεύων, ἐλεηθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Ἕτερον Κάθισμα
Ἦχος πλ. δ’. Τὴν Σοφίαν καὶ Λόγον.
Τῇ σαγήνῃ τῶν λόγων τῶν θεϊκῶν, τοὺς ἰχθύας ζωγρήσας τοὺς λογικούς, τούτους σὺ προσήγαγες, ἀπαρχὴν τῷ Θεῷ ἡμῶν, καὶ τοῦ Χριστοῦ τὰ στηρίγματα, παθῶν ἐπενδύσασθαι, μιμητὴς τοῦ πάθους, αὐτοῦ πεφανέρωσαι· ὅθεν συνελθόντες, κατὰ χρέος τιμῶμεν, Ἀπόστολε ἔνδοξε, τὴν πανέορτον μνήμην σου, καὶ συμφώνως βοῶμέν σοι· Πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, τῶν πταισμάτων ἄφεσιν δωρήσασθαι, τοῖς ἑορτάζουσι πόθῳ, τὴν Ἁγίαν μνήμην σου.

Κοντάκιον
Ἦχος δ’. Ἐπεφάνης σήμερον.
Ὁ τῆς θείας χάριτος πεπληρωμένος, τοῦ Χριστοῦ Ἀπόστολος, καὶ ὑπηρέτης ἀληθής, ἐν μετανοίᾳ ἐκραύγαζε· Σύ μου ὑπάρχεις, Θεός τε καὶ Κύριος.

 

Ὁ Οἶκος
Πρὸς τὸν Χριστοῦ Μαθητήν, καὶ μέγαν μυστολέκτην, Θωμᾶν τὸν θεηγόρον τοῦ Πέτρου ἐκβοῶντος· «Ἑωράκαμεν τὸν Κύριον», ἔφησεν οὗτος. «Ἐὰν μὴ ἴδω ἐν ταῖς χερσίν αὐτοῦ τὸν τύπον τῶν ἥλων, ψηλαφήσω δὲ καὶ τὴν πλευράν, οὐ μὴ πιστεύσω». Ἀλλ’ ὁ Κτίστης τῶν ἁπάντων καὶ Δεσπότης, ὥσπερ δοῦλος ἐλήλυθε, θέλων πάντας σῶσαι, καὶ λέγει τῷ Θωμᾷ. «Ψηλάφησον χειρῶν καὶ πλευρὰς τοὺς τύπους, καὶ μὴ ἀπίστει· ἐγὼ γὰρ εἰμι Κύριος ὁ Θεός σου». ὁ δὲ ἐν μετανοίᾳ ἐβόησε. Σύ μου ὑπάρχεις, Θεός τε καὶ Κύριος.

Ἐξαποστειλάριον τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Ἀποστόλου
Ἦχος β’
Γυναῖκες ἀκουτίσθητε 
Αὐτόπτα καὶ Ἀπόστολε, Χριστοῦ τοῦ πανοικτίρμονος, εἰρήνην δώρησαι πάσῃ, τῇ οἰκουμένῃ καὶ νίκας, τῷ φιλοχρίστῳ Ἄνακτι, ἡμῖν πταισμάτων ἄφεσιν, καὶ σωτηρίαν αἴτησαι, τοῖς σὲ Θωμᾶ εὐφημοῦσιν, ὡς μαθητὴν θεηγόρον.

Ἐξαποστειλάριον, Ἕτερον
Ἦχος β’
Γυναῖκες ἀκουτίσθητε 
Χριστὸς ὁ μέγας Ἥλιος, ἀκτῖνά σε πολύφωτον, ἐν τῇ Ἰνδίᾳ ἐκπέμπει, τὴν ζοφερὰν πλάνην μύστα, συντόνως ἐκδιώκοντα, Θωμᾶ σοφὲ Ἀπόστολε, καὶ τοὺς λαοὺς φωτίζοντα, Τριάδα σέβειν τὴν θείαν, παρ’ ἧς φρουρούμεθα πάντες.

 

Εἰς τοὺς Αἴνους, ἱστῶμεν Στίχους δ’ καὶ ψάλλομεν τὰ παρόντα τρία Στιχηρὰ ἰδιόμελα, δευτεροῦντες τὸ πρῶτον.
Στιχηρὰ τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Ἀποστόλου
Ἦχος β’
Ἀνατολίου
Χριστῷ ἠκολούθησας, Θωμᾶ Ἀπόστολε, καὶ τοῦ κόσμου κατεφρόνησας καὶ τὰ τούτου διδάγματα, ἐν τῷ ταμείῳ σου κρύψας, ἀνεδείχθης, Ἀπόστολος· ὅθεν γενόμενος ἐν τοῖς ἔθνεσι, τὰς τούτων ὑπὸ τῆς πλάνης, καὶ τῶν παθῶν σκοτισθείσας ψυχάς, ἐντολαῖς τοῦ Σωτῆρος ἐφώτισας, πιστεύειν εἰς Τριάδα ὁμοούσιον.

Ἦχος δ’
Τῷ τῆς γνώσεως θείῳ πυρί, τὴν ψυχὴν καταυγασθείς, ἐν πᾶσι τοῦ Δεσπότου μιμητὴς γέγονας, ὡς ἔννομος μαθητής, Θωμᾶ Ἀπόστολε· τῷ γὰρ καλάμῳ τοῦ Σταυροῦ, ἐκ τοῦ βυθοῦ τῆς ἀγνωσίας, εὐσεβῶν ψυχὰς ἐζώγρησας. Ὅθεν καὶ τὴν τῶν Ἰνδῶν ἐζοφωμένην διάνοιαν, τῷ τοῦ θείου Πνεύματος ἀγκίστρῳ ἐσαγήνευσας. Χριστὸν τὸν Θεόν ἀεὶ δυσώπει, καὶ ἡμᾶς ῥυσθῆναι τῆς τοῦ ἐχθροῦ ἐζοφωμένης ὄψεως, καὶ σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Ἦχος δ’
Τὸν τῆς ἀλείας βυθὸν καταλιπών, τῷ τοῦ Σταυροῦ καλάμῳ πίστει προσέδραμες, καὶ ἐν αὐτῷ πάντας ἐζώγρησας, Θωμᾶ Ἀπόστολε· διὸ καὶ τὴν ἄχραντον πλευρὰν τοῦ Λόγου, τῇ χειρὶ ψηλαφήσας, τῶν πεπαρμένων ἥλων τὰς ὠτειλάς, τῷ δακτύλῳ κατιδεῖν κατηξίωσαι Χριστῷ τῷ Θεῷ ἐκτενῶς πρέσβευε ἀεί, τοῦ σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Δοξαστικὸν
Ἦχος πλ. δ’
Τὰ θεῖα ἐποπτεύων, Χριστοῦ τῆς σοφίας, νοητὸς ἀναδέδειξαι κρατήρ, μυστικῶς Θωμᾶ Ἀπόστολε, ἐν ᾧ τῶν πιστῶν αἱ ψυχαὶ εὐφραίνονται· τῇ γὰρ θείᾳ σαγήνῃ τοῦ Πνεύματος, λαοὺς ἀνείλκυσας, ἐκ βυθοῦ τῆς ἀπογνώσεως· ὅθεν ἐκ Σιών, ὡς ποταμὸς τῆς χάριτος ἐξῆλθες, τὰ σὰ ἐκβλύζων ἔνθεα δόγματα, εἰς τὴν σύμπασαν κτίσιν. Διὸ τοῦ Χριστοῦ τὰ πάθη ἐκμιμούμενος, τὴν πλευρὰν ἑλογχεύθης, καὶ ἐν τῷ γνόφω εἰσδύς της ἀφθαρσίας, αὐτὸν ἱκέτευε, ἐλεηθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

 

Ο ΑΓΙΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΘΩΜΑΣ
Ο φλογερός ιεραπόστολος των Ινδιών

Μέσα στη σεπτή χορεία των δώδεκα μαθητών του Κυρίου συγκαταλέγεται και ο τιμώμενος στις 6 Οκτωβρίου Άγιος Απόστολος Θωμάς, ο λεγόμενος επίσης Δίδυμος. Ο Θωμάς γεννήθηκε στην Ιουδαία από φτωχούς γονείς και εξασκούσε το επάγγελμα του ψαρά. Από μικρή ηλικία επιδόθηκε στη μελέτη του Λόγου του Θεού, που σε συνδυασμό με την αγαθή προαίρεσή του, τον βοήθησε να αγαπήσει τον Ιησού Χριστό και να γίνει πιστός και αφοσιωμένος μαθητής και ακόλουθός Του. Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθεί, ότι στην πρόθεση των Ιουδαίων να θανατώσουν τον Κύριο, ο Θωμάς προέτρεπε και τους άλλους μαθητές να συσταυρωθούν με τον Σωτήρα και Λυτρωτή Χριστό παρά να μείνουν στη ζωή, χωρίς την καθοδήγηση και τη διδασκαλία Του.
Επιπλέον ο Απόστολος Θωμάς ήταν ο μόνος από τους Αποστόλους, ο οποίος αξιώθηκε να δει την ένδοξη Μετάσταση της Υπεραγίας Θεοτόκου στους Ουρανούς, αφού με θαυμαστό τρόπο βρέθηκε στη Γεσθημανή βλέποντας όλα όσα θαυμαστά συνέβαιναν, ζήτησε δε από την Παναγία να του δώσει για ευλογία την Τιμία Ζώνη Της, όπως και έγινε.

Η ψηλάφησις του Αποστόλου Θωμά.
Εικόνα από το δωδεκάορτο του τέμπλου
του Ιερού Ναού Αγίου Φιλίππου
Βλασσαρούς Αθηνών.

Μετά την Ανάστασή Του ο Κύριος παρουσιάστηκε στους μαθητές Του, οι οποίοι ήταν συγκεντρωμένοι στο υπερώο και μάλιστα με κλειστές τις πόρτες για τον φόβο των Ιουδαίων. Ο Θωμάς απουσίαζε και όταν οι υπόλοιποι του διηγήθηκαν ότι είδαν τον Ιησού Χριστό, εκείνος επέδειξε δυσπιστία. Μετά από οκτώ ημέρες ο Κύριος εμφανίστηκε και πάλι ενώπιον των μαθητών Του και κάλεσε τον δύσπιστο Θωμά να βάλει τον δάκτυλό του στην πλευρά Του, η οποία είχε τρυπηθεί από τη λόγχη, και να Τον ψηλαφίσει σωματικά. Και τότε ο Θωμάς, αφού ψηλάφισε τον Ιησού Χριστό, δήλωσε με παρρησία «Ο Κύριος μου και ο Θεός μου» και έγινε ο πρώτος, ο οποίος κήρυξε τη θεότητα του Χριστού μετά την Ανάστασή Του, γενόμενος υπόδειγμα προσωπικής μετοχής στη θεανθρώπινη αναστημένη ζωή του Κυρίου. Η σωτήρια αυτή ομολογία του Αποστόλου Θωμά εορτάζεται πανηγυρικά την Κυριακή του Αντίπασχα ή Κυριακή του Θωμά, όπως είναι ευρύτερα γνωστή.

Η ψηλάφησις του Αποστόλου Θωμά.
Φορητή εικόνα του 17ου αιώνα από την
Ιερά Μονή Αγίου Συμεών του Νέου
Θεολόγου Καλάμου Αττικής.

Κατά την ημέρα της Πεντηκοστής και με την επιφοίτηση του Παναγίου Πνεύματος, ο Απόστολος Θωμάς όπως και οι υπόλοιποι μαθητές του Κυρίου, έλαβαν την εντολή να μεταβούν σε ολόκληρο τον κόσμο και να κηρύξουν το Ευαγγέλιο του Χριστού. Στον Απόστολο Θωμά ανατέθηκε η διάδοση του μηνύματος της χριστιανικής αλήθειας στις χώρες των Μήδων και των Πάρθων, αλλά και στις Ινδίες, όπου παρά τους δισταγμούς του ο ίδιος ο Κύριος τον ενθάρρυνε να μεταβεί εκεί για να κηρύξει τον Λόγο του Θεού. Την εποχή αυτή στα Ιεροσόλυμα βρισκόταν κάποιος έμπορος, ονόματι Αμβανής, τον οποίο είχε στείλει ο βασιλιάς Γουνδιαφόρος για να βρει επιδέξιο αρχιτέκτονα για να οικοδομήσει το ανάκτορό του, το οποίο θα έπρεπε να ξεπερνά σε μεγαλοπρέπεια και πλούτο όλα τα ανάκτορα των προκατόχων του. Τότε ο Κύριος παρουσιάστηκε στον Αμβανή και του υπέδειξε τον Θωμά ως αιχμάλωτο και δούλο του, αλλά και ως έμπειρο στην οικοδομική τέχνη. Ο Θωμάς πωλήθηκε ως σκλάβος στον έμπορο και στη συνέχεια έφυγαν για τις Ινδίες. Εκεί βρέθηκαν σ’έναν γάμο, όπου ο Θωμάς δεν έτρωγε. Τότε ο υπηρέτης του σπιτιού τον κτύπησε στο πρόσωπο για την αρνητική στάση του και ο Θωμάς του απάντησε, ότι για την πράξη του αυτή μακάρι ο Θεός να τον συγχωρέσει, το δε χέρι του θα το κατασπαράξουν τα θηρία προς παραδειγματισμό. Και πράγματι ο υπηρέτης τιμωρήθηκε, αφού τον κατασπάραξε ένα θηρίο, καθώς πήγαινε να φέρει νερό από το πηγάδι. Την τιμωρία του υπηρέτη πληροφορήθηκε ο ηγεμόνας της πόλεως, ο οποίος κάλεσε τον Θωμά να ευχηθεί και για την ευτυχία της νεόνυμφης κόρης του. Εκείνος με τη σειρά του δίδαξε στους νεόνυμφους τη χριστιανική πίστη και προπαντός τις αρετές της εγκράτειας και της παρθενίας. Ο πατέρας όμως της κόρης εξοργίστηκε, όταν αντίκρισε τους νεόνυμφους να κάθονται ο ένας απέναντι από τον άλλο και όχι μαζί. Με την προσευχή όμως των νεονύμφων ο πατέρας άλλαξε στάση και έγινε χριστιανός, στη συνέχεια δε βαπτίσθηκαν και οι τρεις από τον Απόστολο Θωμά.

Όταν ο Θωμάς παρουσιάστηκε στον βασιλιά Γουνδιαφόρο, του υποσχέθηκε να κατασκευάσει ένα επιβλητικό ανάκτορο, σύμφωνα με το ωραίο σχέδιο που του έκανε ο Απόστολος. Γι’ αυτό και ο βασιλιάς έδωσε την εντολή να του δώσουν το απαραίτητο χρυσάφι για να οικοδομήσει το παλάτι. Ο βασιλιάς έφυγε από την πόλη για τρία χρόνια και ο Θωμάς διένειμε το χρυσάφι στους φτωχούς, ενώ καθημερινά δίδασκε το Ευαγγέλιο του Χριστού και βάπτιζε όσους ασπάζονταν τη χριστιανική πίστη. Η πλούσια ιεραποστολική και φιλανθρωπική δράση του Αποστόλου Θωμά γνωστοποιήθηκε στον Γουνδιαφόρο, ο οποίος εξοργισμένος τον κάλεσε για να μάθει τί συμβαίνει. Ο Θωμάς του απάντησε ότι πράγματι έκτισε ένα πολύ ωραίο παλάτι, το οποίο βρίσκεται στον Ουρανό. Τότε ο βασιλιάς θεώρησε ότι τον κοροϊδεύει και διέταξε να τον φυλακίσουν. Το ίδιο βράδυ ο αδελφός του βασιλιά αρρώστησε βαριά από τη μεγάλη στεναχώρια και κάλεσε τον αδελφό του, γιατί θα πέθαινε. Είδε όμως σε οπτασία έναν Άγγελο, ο οποίος του έδειξε ένα περίφημο ανάκτορο στην αιώνια Βασιλεία των Δικαίων, το οποίο είχε οικοδομήσει ο Απόστολος Θωμάς. Ο Άγγελος έδωσε ζωή στο νεκρό σώμα του αδελφού του βασιλιά, ο οποίος αφού συνήλθε, διηγήθηκε στον βασιλιά για την ομορφιά του ουράνιου αυτού ανακτόρου. Τότε ο βασιλιάς μετανόησε και αφού διέταξε να αποφυλακισθεί ο Θωμάς, ζήτησε να βαπτισθεί χριστιανός, όπως και ο αδελφός του. Η μεταστροφή αυτή του βασιλιά παρακίνησε και προσέλκυσε και άλλους πολλούς να ασπασθούν τη χριστιανική πίστη και να βαπτισθούν χριστιανοί.

Στη συνέχεια ο Θωμάς πήγε σε άλλη πόλη των Ινδιών και με το φλογερό κήρυγμά του κατόρθωσε να προσελκύσει στη χριστιανική πίστη τη γυναίκα του βασιλιά Μισδίου και τη γυναίκα του άρχοντα Χαρασίου. Οι δύο αυτές γυναίκες, αφού βαπτίσθηκαν από τον Απόστολο Θωμά, αποφάσισαν να ζήσουν με άσκηση και εγκράτεια στα ανάκτορά τους. Το γεγονός αυτό προκάλεσε τόσο πολύ τον θυμό του Μισδίου, ώστε έδωσε εντολή να οδηγήσουν τον Θωμά στη φυλακή. Τη νύχτα ο Θωμάς έφυγε από τη φυλακή με τη δύναμη της προσευχής του και μετέβη σ’ ένα σπίτι, όπου τέλεσε τη Θεία Λειτουργία και βάπτισε μεταξύ άλλων και τον γιο του βασιλιά Μισδίου, Ουαζάνη. Στη συνέχεια επέστρεψε στη φυλακή. Ο βασιλιάς Μίσδιος βλέποντας ότι η ιεραποστολική δράση του Αποστόλου Θωμά προσέλκυε ολοένα και περισσότερους στον χριστιανισμό, διέταξε να τον θανατώσουν τρυπώντάς τον με λόγχες. Έτσι η επίγεια δράση του τέλειωσε με το ένδοξο μαρτύριό του, το οποίο έλαβε χώρα έξω από την πόλη του Μαλιαπούρ στην ανατολική πλευρά της ινδικής χερσονήσου.

Ο μεγαλοπρεπής Ιερός Ναός του Αγίου Αποστόλου
Θωμά Αμπελοκήπων Αθηνών.

Το σώμα του ενταφιάσθηκε με μεγάλες τιμές και ο τάφος του κατέστη αέναος πηγή θαυμάτων, αφού μεταξύ άλλων θεραπεύτηκε και ο δαιμονισμένος γιος του βασιλιά Μισδίου. Μετά από τη θεραπεία του γιου του, ο βασιλιάς ασπάσθηκε τον χριστιανισμό και βαπτίσθηκε χριστιανός. Το λείψανο του Αγίου Αποστόλου Θωμά, του οποίου η μνήμη τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία μας στις 6 Οκτωβρίου, διακομίσθηκε από έναν έμπορο το 232 στην Έδεσσα της Συρίας, όπου ο άγιος εορταζόταν ως πολιούχος και προστάτης της. Αργότερα ο γιος του Μεγάλου Κωνσταντίνου μετέφερε το λείψανο στην Κωνσταστινούπολη και το 1204 μεταφέρθηκε στη Ρώμη μαζί με τα λείψανα και άλλων αγίων που φυλάσσονταν στην Κωνσταντινούπολη. Σήμερα η τιμία κάρα του Αγίου Θωμά φυλάσσεται ως πολύτιμος θησαυρός στην ιστορική Ιερά Μονή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στο Ιερό Νησί της Πάτμου. Σημαντική είναι και η λατρευτική τιμή του Αγίου Αποστόλου Θωμά, αφού 23 ενοριακοί ναοί στην Ελλάδα τιμούνται επ’ ονόματί του. Αξιομνημόνευτος είναι ο θεμελειωθείς το 1949 και εγκαινιασθείς το 1987 μεγαλοπρεπής Ιερός Ναός του Αγίου Αποστόλου Θωμά στην περιοχή Αμπελόκηποι (Γουδί) των Αθηνών, ο οποίος συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους ναούς της Αττικής, συγκεντρώνοντας πλήθος χριστιανών κατά τις δύο ετήσιες πανηγύρεις του, την Κυριακή του Θωμά και στις 6 Οκτωβρίου.

Αριστείδης Γ. Θεοδωρόπουλος
Εκπαιδευτικός

ΑΠΟ ΤΟ ΡΩΣΙΚΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ

( μετάφραση Google)

 

Άγιος Δημήτριος του Ροστόφ (Τούπταλο)
Βίοι των Αγίων

 

Η ζωή και τα πάθη του Αγίου Αποστόλου Θωμά
Η μνήμη του τιμάται στις 6 Οκτωβρίου

 

Ο Άγιος Θωμάς ο Απόστολος, ο λεγόμενος Δίδυμος (6384 ), γεννήθηκε στην πόλη Πανέα της Γαλιλαίας (6385 ). Όταν ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, κατά τη διάρκεια της παραμονής Του στη γη με την ανθρωπότητα, ταξίδεψε σε πόλεις και χωριά, διδάσκοντας τους ανθρώπους και θεραπεύοντας κάθε είδους ασθένειες, ο Θωμάς, αφού άκουσε το κήρυγμά Του και είδε τα θαύματά Του, προσκολλήθηκε σε Αυτόν με όλη του την ψυχή. Κορεσμένος από τα γλυκά λόγια του Ιησού Χριστού και την ενατένιση του αγιότερου προσώπου Του, ο Θωμάς Τον ακολούθησε και αξιώθηκε από τον Κύριο να αριθμηθεί μεταξύ των δώδεκα Αποστόλων, με τους οποίους ακολούθησε τον Χριστό μέχρι το σωτήριο βάσανό Του. Μετά την ανάσταση του Κυρίου, ο Άγιος Θωμάς, με την δυσπιστία του στα λόγια των άλλων Αποστόλων, ενίσχυσε περαιτέρω την πίστη της Εκκλησίας του Χριστού. Διότι ενώ οι άλλοι μαθητές του Χριστού έλεγαν: «Είδαμε τον Κύριο », αρνήθηκε να τους πιστέψει μέχρι που ο ίδιος είδε τον Χριστό και άγγιξε τις πληγές Του. Οκτώ ημέρες μετά την ανάσταση, όταν όλοι οι μαθητές είχαν συγκεντρωθεί και ο Θωμάς ήταν μαζί τους, ο Κύριος εμφανίστηκε σε αυτούς και είπε στον Θωμά: «Φέρε εδώ το δάχτυλό σου και δες τα χέρια μου· φέρε εδώ το χέρι σου και βάλε το στην πλευρά μου· και μην είσαι άπιστος, αλλά πιστός » .

Αφού είδε τον Χριστό και άγγιξε τα ζωογόνα πλευρά του, ο Θωμάς αναφώνησε: «Ο Κύριός μου και ο Θεός μου» ( Ιωάννης 20:24-29 ).

Αυτό το γεγονός με τον Θωμά πείθει με τον πιο σαφή τρόπο όλους για την αλήθεια της ανάστασης του Κυρίου, επειδή ο Χριστός εμφανίστηκε στους μαθητές όχι ως φάντασμα ή σε οποιοδήποτε άλλο σώμα, αλλά στο ίδιο σώμα στο οποίο υπέφερε για τη σωτηρία μας.

Μετά την ανάληψη του Ιησού Χριστού στους ουρανούς και την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος, οι Απόστολοι έριξαν κλήρο μεταξύ τους για να καθορίσουν πού θα πήγαινε ο καθένας τους για να κηρύξει τον Λόγο του Θεού. Ο κλήρος του Θωμά έπεσε στην Ινδία, για να φωτίσει τις χώρες που είχαν σκοτιστεί από την ειδωλολατρία και να διδάξει την αληθινή πίστη στους διάφορους λαούς που ζούσαν εκεί – τους Πάρθους και τους Μήδους, τους Πέρσες και τους Υρκανούς, τους Βακτριανούς και τους Βραχμάνους, και όλους τους πιο μακρινούς κατοίκους της Ινδίας .

Ο Θωμάς λυπήθηκε βαθιά που στάλθηκε σε τόσο άγριους λαούς. Αλλά ο Κύριος του εμφανίστηκε σε όραμα, ενδυναμώνοντάς τον και προστάζοντάς τον να είναι θαρραλέος και να μην φοβάται, και υποσχέθηκε να είναι μαζί του. Επίσης, του έδειξε γρήγορα τον τρόπο να διεισδύσει σε αυτές τις χώρες.

Ο Ινδός βασιλιάς Γουνδαφόρος, επιθυμώντας να χτίσει ένα παλάτι όσο το δυνατόν πιο επιδέξια, έστειλε τον έμπορό του Άβαν στην Παλαιστίνη για να αναζητήσει έναν επιδέξιο κατασκευαστή εκεί, έναν έμπειρο στις κατασκευές και ικανό να χτίσει παλάτια παρόμοια με αυτά των Ρωμαίων αυτοκρατόρων. Με αυτόν τον Άβαν ο Κύριος διέταξε τον Θωμά να ταξιδέψει στις ινδικές χώρες. Ενώ ο Άβαν έψαχνε για επιδέξιους αρχιτέκτονες στην Πανέα, ο Θωμάς τον συνάντησε και μεταμφιέστηκε σε άνθρωπο επιδέξιο στην τέχνη των κατασκευών. Ο Άβαν τον προσέλαβε, επιβιβάστηκε σε ένα πλοίο μαζί του και ξεκίνησαν, εκμεταλλευόμενοι έναν ευνοϊκό άνεμο.

Όταν έφτασαν σε μια συγκεκριμένη πόλη, άκουσαν τον ήχο από σάλπιγγες και άλλα μουσικά όργανα. Ο βασιλιάς αυτής της πόλης έδινε την κόρη του σε γάμο και είχε στείλει κήρυκες σε όλη την πόλη για να διακηρύξουν ότι πλούσιοι και φτωχοί, σκλάβοι και ξένοι, έπρεπε να συγκεντρωθούν για τον γάμο, και ότι όποιος αρνούνταν θα υπόκειτο στην κρίση του βασιλιά. Ακούγοντας αυτό, ο Άβαν και ο Θωμάς, φοβούμενοι, ως ξένοι, ότι θα εξόργιζαν τον βασιλιά αν δεν τον υπάκουαν, πήγαν στον γαμήλιο εορτασμό στη βασιλική αυλή. Όταν όλοι κάθισαν και άρχισαν να χαίρονται, ο Απόστολος κάθισε στην τελευταία θέση και δεν έφαγε τίποτα, δεν συμμετείχε στις εορταστικές εκδηλώσεις, αλλά βυθίστηκε στις σκέψεις του. Όλοι τον κοίταζαν σαν ξένο και ξένο. Όσοι ξαπλώνανε δίπλα του του είπαν :

– Γιατί ήρθες εδώ αφού δεν τρως ούτε πίνεις τίποτα;

Ο απόστολος απάντησε:

«Δεν ήρθα εδώ για να φάω και να πιω, αλλά για να εκπληρώσω το θέλημα του βασιλιά, γιατί οι κήρυκες ανακοίνωσαν δυνατά ότι αν κάποιος δεν εμφανιζόταν στον γάμο, θα υπόκειτο στην κρίση του βασιλιά».

Εκείνη την εποχή, ανάμεσα στους καλεσμένους που γλεντούσαν, υπήρχε μια Εβραία γυναίκα που έπαιζε υπέροχα φλάουτο, ψάλλοντας έναν χαιρετισμό σε κάθε έναν από τους καλεσμένους. Βλέποντας τον Θωμά, ο οποίος δεν διασκέδαζε, αλλά απλώς σήκωνε συχνά το βλέμμα του στον ουρανό, συνειδητοποίησε ότι ήταν Εβραίος και έπαιζε μπροστά του, τραγούδησε το ακόλουθο ρεφρέν στα εβραϊκά: «Υπάρχει ένας Θεός—ο Θεός των Εβραίων, που έκανε τον ουρανό και τη γη».

Ο Απόστολος, ακούγοντας αυτό το ρεφρέν με ευχαρίστηση, της ζήτησε να επαναλάβει αυτά τα λόγια αρκετές φορές.

Ο οινοχόος, βλέποντας ότι ο Απόστολος δεν χαίρεται, τον χτύπησε στο πρόσωπο λέγοντας:

– Σας έχουν προσκαλέσει σε γάμο – μην λυπάστε, αλλά χαρείτε ενώνοντας τους πότες.

Τότε ο Απόστολος είπε σε αυτόν που τον χτύπησε:

– Είθε ο Κύριος να σε ανταμείψει γι’ αυτό σε αυτή τη ζωή, και είθε να δω το χέρι που με χτύπησε να σέρνεται σαν σκύλος για να το δουν πολλοί!

Λίγο καιρό αργότερα, ο οινοχόος που είχε χτυπήσει τον Απόστολο πήγε στο πηγάδι, σκοπεύοντας να φέρει στους καλεσμένους νερό για να αραιώσουν το κρασί τους. Εκεί, ένα λιοντάρι του επιτέθηκε ξαφνικά, τον έριξε κάτω, τον σκότωσε και, αφού ρούφηξε το αίμα του, έφυγε. Τότε έτρεξαν σκυλιά και έκαναν κομμάτια το σώμα του, και ένα μαύρο σκυλί, αρπάζοντας το δεξί του χέρι, το έσυρε στο τραπέζι και το πέταξε μπροστά σε όλους. Όλοι οι παρόντες, βλέποντας αυτό, τρομοκρατήθηκαν και ρώτησαν ποιανού το χέρι ήταν. Η γυναίκα που έπαιζε φλογέρα φώναξε:

«Κάτι εξαιρετικό και μυστηριώδες συμβαίνει ανάμεσά μας σήμερα: είτε ο Θεός είτε ένας αγγελιοφόρος του Θεού είναι ανάμεσα σε εκείνους που ξαπλώνουν μαζί μας. Διότι είδα έναν οινοχόο να χτυπάει έναν άνθρωπο και τον άκουσα να λέει στα εβραϊκά: «Δείτε με να σας βλέπω το δεξί σας χέρι να σέρνεται από ένα σκυλί για να το δουν πολλοί», κάτι που, όπως όλοι βλέπετε, έχει συμβεί.»

Μετά από αυτά τα λόγια, φόβος έπεσε πάνω σε όλους.

Στο τέλος της γιορτής, ο βασιλιάς, ακούγοντας τι είχε συμβεί, κάλεσε κοντά του τον άγιο Απόστολο Θωμά και του είπε:

– Μπείτε στο παλάτι και ευλογήστε την κόρη μου που σας δόθηκε σε γάμο.

Ο απόστολος, μπαίνοντας στην κρεβατοκάμαρα, άρχισε να διδάσκει τους νεόνυμφους για την αγνότητα και τη διατήρηση της αγνής παρθενίας. Αφού προσευχήθηκε γι’ αυτούς, τους ευλόγησε και αναχώρησε. Σε ένα όνειρο, οι νεόνυμφοι είδαν τον Ιησού, ο οποίος τους εμφανίστηκε με τη μορφή του Αποστόλου Θωμά και τους αγκάλιασε με αγάπη. Ο σύζυγος, νομίζοντας ότι ήταν ο Θωμάς, του είπε:

– Μας άφησες πριν από όλους τους άλλους – πώς κατέληξες ξανά εδώ;

Ο Κύριος απάντησε:

«Δεν είμαι ο Θωμάς, αλλά ο αδελφός του, και όλοι όσοι απαρνηθούν τον κόσμο και με ακολουθήσουν όπως εκείνος, όχι μόνο θα είναι αδελφοί Μου στη μέλλουσα ζωή, αλλά θα κληρονομήσουν και τη βασιλεία Μου. Γι’ αυτό, παιδιά Μου, μην ξεχνάτε τι σας συμβούλεψε ο αδελφός Μου, και αν, σύμφωνα με τη συμβουλή του, διατηρήσετε την παρθενία σας αμόλυντη, θα θεωρηθείτε άξιοι άφθαρτων στεφάνων στο ουράνιο παλάτι Μου . »

Αφού είπε αυτά, ο Κύριος έγινε αόρατος· και ξυπνώντας από τον ύπνο, είπαν ο ένας στον άλλον τι είχαν δει στο όνειρο· και σηκώθηκαν, προσευχήθηκαν θερμά στον Θεό όλη τη νύχτα· και τα λόγια που του είπαν τα φύλαξαν στις καρδιές τους σαν πολύτιμα μαργαριτάρια.

Το πρωί, ο βασιλιάς μπήκε στην κρεβατοκάμαρα των νεόνυμφων και τους βρήκε καθισμένους χωριστά. Μπερδεμένος, τους ρώτησε γιατί ήταν τόσο μακριά ο ένας από τον άλλον. Απάντησαν:

Προσευχόμαστε στον Θεό να μας δώσει τη δύναμη να διατηρήσουμε τέλεια αγνότητα στον γάμο μέχρι τον θάνατό μας, όπως απομένουμε τώρα, ώστε να στεφανωθούμε στο ουράνιο παλάτι με άφθαρτα στέμματα, όπως μας υποσχέθηκε ο Κύριος που μας εμφανίστηκε.

Τότε ο βασιλιάς συνειδητοποίησε ότι ο περιπλανώμενος που βρισκόταν στο παλάτι την προηγούμενη μέρα τους είχε πείσει να διατηρήσουν την παρθενιά τους, και θύμωσε πολύ και έστειλε αμέσως τους υπηρέτες του να συλλάβουν τον Απόστολο, αλλά δεν τον βρήκαν, επειδή είχε ήδη πλεύσει με τον Άβαν στην Ινδία.

Φτάνοντας στον Ινδό βασιλιά Γκουνταφόρ, εμφανίστηκαν μπροστά του και ο Άβαν είπε:

«Ιδού, κύριέ μου, σας έφερα από την Παλαιστίνη έναν επιδέξιο οικοδόμο, ώστε να χτίσει τα δωμάτια που επιθυμεί η μεγαλειότητά σας.»

Ο βασιλιάς χάρηκε πολύ, έδειξε στον Θωμά τον τόπο όπου ήθελε να χτίσει τους θαλάμους και, αφού καθόρισε τις διαστάσεις τους, του έδωσε μια μεγάλη ποσότητα χρυσού για την κατασκευή και ο ίδιος πήγε σε άλλη χώρα.

Ο Θωμάς, αφού έλαβε το χρυσό, άρχισε να το μοιράζει σε όσους είχαν ανάγκη – τους φτωχούς και τους άθλιους, ενώ ο ίδιος, κηρύττοντας το Ευαγγέλιο, μετέτρεψε πολλούς στην πίστη στον Χριστό και τους βάπτισε.

Εκείνη την εποχή, ο νεαρός άνδρας, ο οποίος, κατόπιν συμβουλής του Θωμά, είχε υποσχεθεί να διατηρήσει την παρθενία του με τη σύζυγό του, ακούγοντας ότι ο Απόστολος κήρυττε τον Χριστό στην Ινδία, ήρθε μαζί της στον Απόστολο. Διδαγμένοι στη χριστιανική πίστη από τον άγιο Απόστολο, έλαβαν το άγιο βάπτισμα από αυτόν. Η κόρη έλαβε το όνομα Πελαγία και στη συνέχεια έχυσε το αίμα της για τον Χριστό, ενώ ο νεαρός άνδρας ονομάστηκε Διονύσιος και αργότερα προήχθη στο αξίωμα του επισκόπου.

Επιστρέφοντας με την Αποστολική ευλογία στην πατρίδα τους, διέδωσαν τη δόξα του Ονόματος του Θεού, προσηλυτίζοντας τους άπιστους στον Χριστό και χτίζοντας εκκλησίες στις πόλεις.

Αφού πέρασαν δύο χρόνια, ο βασιλιάς έστειλε μήνυμα στον Απόστολο για να ρωτήσει αν το παλάτι θα ολοκληρωνόταν σύντομα. Ο Απόστολος είπε στους αγγελιοφόρους του ότι το μόνο που έμενε ήταν να τοποθετηθεί η στέγη. Ο βασιλιάς χάρηκε πολύ, γιατί πίστευε ότι ο Θωμάς πράγματι του έχτιζε ένα παλάτι στη γη, και του έστειλε πολύ περισσότερο χρυσό, διατάζοντάς τον να ανεγείρει γρήγορα μια μεγαλοπρεπή στέγη για το παλάτι.

Ο Θωμάς, έχοντας λάβει κι άλλο χρυσάφι, σήκωσε τα μάτια και τα χέρια του στον ουρανό και είπε:

– Σε ευχαριστώ, Κύριε, Φιλάνθρωπο, που μεριμνάς για τη σωτηρία των ανθρώπων με ποικίλους τρόπους!

Και πάλι μοίρασε το χρυσάφι που έστειλε ο βασιλιάς σε όσους του ζητούσαν βοήθεια, και ο ίδιος συνέχισε να κηρύττει με επιμέλεια τον Λόγο του Θεού.

Μετά από λίγο καιρό, ο βασιλιάς έμαθε ότι ο Θωμάς δεν είχε καν αρχίσει να εκτελεί τις εντολές του, ότι όλο το χρυσάφι είχε μοιραστεί στους φτωχούς και ότι ο κατασκευαστής δεν σκεφτόταν καν το χτίσιμο, αλλά αντίθετα ταξίδευε σε πόλεις και χωριά, κηρύττοντας κάποιον νέο Θεό και κάνοντας θαυμαστά θαύματα. Ο βασιλιάς θύμωσε πολύ και έστειλε τους υπηρέτες του να συλλάβουν τον Απόστολο. Όταν ο Άγιος Θωμάς οδηγήθηκε ενώπιον του βασιλιά, τον ρώτησε:

– Έχετε κατασκευάσει τους θαλάμους;

Ο Θωμάς απάντησε:

– Τα έχτισε, και ήταν υπέροχα και όμορφα.

Τότε ο βασιλιάς είπε:

– Πάμε να δούμε το παλάτι σου.

Ο Απόστολος απάντησε:

«Στη ζωή σου δεν μπορείς να δεις αυτό το παλάτι, αλλά όταν φύγεις από αυτή τη ζωή, τότε θα το δεις και, αφού εγκατασταθείς με χαρά σε αυτήν, θα ζήσεις εκεί για πάντα.»

Ο βασιλιάς, νομίζοντας ότι τον γελούσε, προσβλήθηκε πολύ και διέταξε να τον ρίξουν στη φυλακή μαζί με τον έμπορο Άβαν που τον είχε φέρει, όπου θα μαράζωναν περιμένοντας μια οδυνηρή θανατική ποινή: ο βασιλιάς σκόπευε να τους γδάρει ζωντανούς και να τους κάψει στην πυρά.

Ενώ βρίσκονταν στη φυλακή, ο Άβαν άρχισε να επιπλήττει τον Απόστολο:

«Εσύ», είπε, «ξεγέλασες εμένα και τον Τσάρο όταν ισχυρίστηκες ότι ήσουν ένας πολύ ικανός οικοδόμος. Και τώρα σπατάλησες τον χρυσό του Τσάρου και κατέστρεψες τη ζωή μου. Εξαιτίας σου, υποφέρω και πρέπει να πεθάνω με σκληρό θάνατο: ο Τσάρος είναι σκληρός και θα μας σκοτώσει και τους δύο».

Ο Απόστολος, παρηγορώντας τον, είπε:

«Μη φοβάστε, δεν ήρθε ακόμα η ώρα να πεθάνουμε· θα είμαστε ζωντανοί και ελεύθεροι, και ο βασιλιάς θα μας τιμήσει για τα δωμάτια που του έχω ετοιμάσει στη Βασιλεία των Ουρανών».

Το ίδιο βράδυ ο αδελφός του βασιλιά αρρώστησε και έστειλε μήνυμα στον βασιλιά:

– Λόγω της θλίψης σου, άρχισα κι εγώ να νιώθω λύπη, και από αυτή τη θλίψη έπεσα σε μια ασθένεια από την οποία τώρα πεθαίνω.

Αμέσως μετά από αυτό, ο αδελφός του βασιλιά πέθανε. Ο βασιλιάς, ξεχνώντας την προηγούμενη θλίψη του, έπεσε σε νέα θλίψη και έκλαψε απαρηγόρητα για τον θάνατο του αδελφού του. Ένας άγγελος του Θεού, παίρνοντας την ψυχή του νεκρού, την μετέφερε στα ουράνια βασίλεια και, περπατώντας μέσα από τα χωριά εκεί, της έδειξε πολυάριθμους μεγαλοπρεπείς και λαμπρούς θαλάμους, μεταξύ των οποίων ο ένας ήταν τόσο όμορφος και λαμπερός που η ομορφιά του δεν μπορούσε να περιγραφεί. Και ο άγγελος ρώτησε την ψυχή:

– Σε ποιο από όλα τα δωμάτια θα θέλατε περισσότερο να ζήσετε;

Αυτή, κοιτάζοντας εκείνο το πανέμορφο δωμάτιο, είπε:

«Αν μου επιτρεπόταν να μείνω έστω και στη γωνία εκείνου του δωματίου, δεν θα χρειαζόμουν τίποτα άλλο.»

Ο άγγελος της είπε:

«Δεν μπορείς να ζήσεις σε αυτό το δωμάτιο, γιατί ανήκει στον αδελφό σου, με το χρυσάφι του οποίου το έχτισε ο ξένος Τόμας, που σου είναι γνωστός.»

Και η ψυχή είπε:

«Σας παρακαλώ, κύριε, επιτρέψτε μου να πάω στον αδελφό μου και θα αγοράσω αυτό το δωμάτιο από αυτόν, γιατί δεν γνωρίζει ακόμα την ομορφιά του – και μετά, αφού το αγοράσω, θα επιστρέψω ξανά εδώ.»

Τότε ο άγγελος επέστρεψε την ψυχή στο σώμα, και ο νεκρός αμέσως αναστήθηκε. Σαν να ξύπνησε από τον ύπνο, ρώτησε τους γύρω του για τον αδελφό του και προσευχήθηκε να έρθει γρήγορα ο βασιλιάς κοντά του. Ο βασιλιάς, ακούγοντας ότι ο αδελφός του είχε αναστηθεί, χάρηκε πολύ και έσπευσε κοντά του, και βλέποντάς τον ζωντανό, χάρηκε ακόμη περισσότερο. Ο αναστημένος άρχισε να του μιλάει:

«Είμαι βέβαιος, Τσάρε, ότι με αγαπάς σαν αδελφό σου· ξέρω ότι έκλαψες απαρηγόρητα για μένα και, αν ήταν δυνατόν να με ελευθερώσεις από τον θάνατο, θα είχες δώσει έστω και το μισό σου βασίλειο γι’ αυτό».

Ο βασιλιάς απάντησε:

– Ναι, αυτό είναι απολύτως αλήθεια.

«Αν με αγαπάς τόσο πολύ», είπε ο αδελφός του βασιλιά, «τότε σου ζητώ ένα δώρο – μην μου το αρνηθείς».

Ο βασιλιάς απάντησε:

«Όλα όσα έχω στην πολιτεία μου, τα δίνω σε σένα, αγαπητέ μου αδελφέ», και επιβεβαίωσε την υπόσχεσή του με όρκο.

Τότε ο αναστημένος αδελφός είπε:

«Δώσε μου το παλάτι σου, που έχεις στον παράδεισο, και πάρε για αυτό όλη μου την περιουσία.»

Ο βασιλιάς, ακούγοντας αυτά τα λόγια, μπερδεύτηκε και παρέμεινε σιωπηλός, σαν να είχε χάσει την ικανότητα να μιλάει. Έπειτα είπε:

– Πώς μπορώ να έχω ένα δωμάτιο στον παράδεισο;

«Αλήθεια», απάντησε ο αδελφός του βασιλιά, «υπάρχει ένα παλάτι στον παράδεισο, για το οποίο δεν γνωρίζεις τίποτα και δεν έχεις δει πουθενά κάτω από τον ουρανό. Ο Θωμάς, τον οποίο κρατάς στη φυλακή, το έχτισε για σένα. Το είδα και θαύμασα την απερίγραπτη ομορφιά του και ζήτησα να τοποθετηθώ τουλάχιστον σε μια γωνιά του, αλλά αυτό δεν μου επιτράπηκε· γιατί ο άγγελος που με οδήγησε είπε: «Δεν μπορείς να ζήσεις σε αυτό, γιατί είναι το παλάτι του αδελφού σου, χτισμένο από τον Θωμά, τον οποίο γνωρίζεις». Ζήτησα από τον άγγελο να με αφήσει να πάω σε σένα, για να αγοράσω αυτό το παλάτι από σένα. Αν λοιπόν με αγαπάς, δώσ’ το σε μένα και πάρε όλα τα υπάρχοντά μου στη θέση του».

Τότε ο βασιλιάς χάρηκε για την επιστροφή του αδελφού του στη ζωή και για το παλάτι που χτίστηκε γι’ αυτόν στον παράδεισο. Και είπε στον αναστημένο αδελφό του:

«Αγαπημένε μου αδερφέ! Ορκίστηκα ότι δεν θα σου αρνηθώ τίποτα από όσα έχω στη γη, αλλά δεν σου υποσχέθηκα το παλάτι που βρίσκεται στον ουρανό. Αλλά αν θέλεις, έχουμε έναν αρχιτέκτονα που μπορεί να σου χτίσει ένα ακριβώς έτσι.»

Αφού είπε αυτά, ο βασιλιάς έστειλε αμέσως υπηρέτες στη φυλακή για να φέρουν έξω τον Άγιο Θωμά, μαζί με τον έμπορο Άβαν που τον είχε φέρει. Όταν εμφανίστηκαν ενώπιον του βασιλιά, ο τελευταίος έσπευσε να συναντήσει τον Απόστολο και έπεσε στα πόδια του, παρακαλώντας τον συγχώρεση για την αμαρτία που διέπραξε εναντίον του, την οποία διέπραξε εν αγνοία του. Ο Απόστολος, αφού ευχαρίστησε τον Θεό, άρχισε να διδάσκει και στους δύο αδελφούς πίστη στον Κύριό μας Ιησού Χριστό, και αυτοί, με τρυφερότητα στις ψυχές τους, δέχτηκαν τα λόγια του με αγάπη. Λίγο αργότερα, τους βάπτισε και τους δίδαξε να ζουν ως Χριστιανοί, και οι αδελφοί, με τις πολλές ελεημοσύνες τους, δημιούργησαν για τον εαυτό τους αιώνιες κατοικίες στον παράδεισο. Αφού έμεινε μαζί τους για κάποιο χρονικό διάστημα και τους ενίσχυσε στην αγία πίστη, ο Απόστολος πήγε σε άλλες γειτονικές πόλεις και χωριά, εργαζόμενος για τη σωτηρία των ανθρώπινων ψυχών.

Ενώ ο Θωμάς κήρυττε το Ευαγγέλιο στις ινδικές χώρες, έφτασε η ώρα της σεβάσμιας κοίμησης της Θεοτόκου και όλοι οι Απόστολοι από διάφορες χώρες αρπάχτηκαν στα σύννεφα του ουρανού και μεταφέρθηκαν στη Γεθσημανή , στο κρεβάτι της Υπεραγίας Θεοτόκου. Στη συνέχεια, ο άγιος Απόστολος Θωμάς αρπάχτηκε επίσης από την Ινδία, αλλά δεν έφτασε εγκαίρως για την ταφή του δοξασμένου σώματος της Υπεραγίας Θεοτόκου. Αυτό κανονίστηκε από το θέλημα του Θεού για να βεβαιώσει τους πιστούς ότι η Θεοτόκος είχε αναληφθεί στον ουρανό με το σώμα της. Διότι όπως ακριβώς ενδυναμωθήκαμε στην πίστη μας για την Ανάσταση του Χριστού μέσω της απιστίας του Θωμά, έτσι μάθαμε και για την ανάληψη της Υπεραγίας Θεοτόκου στον ουρανό με τη σάρκα μέσω της καθυστέρησης του Θωμά. Ο απόστολος έφτασε μόνο την τρίτη ημέρα μετά την ταφή, θλιμμένος για το γεγονός ότι δεν μπορούσε να βρίσκεται στη Γεθσημανή την ίδια ημέρα της ταφής για να συνοδεύσει το σώμα της Μητέρας του Κυρίου του στον τόπο ταφής με τους άλλους αποστόλους. Στη συνέχεια, με κοινή συναίνεση των αγίων αποστόλων, άνοιξε ο τάφος της Υπεραγίας Θεοτόκου για τον Άγιο Θωμά, ώστε, βλέποντας το πολύτιμο σώμα, να το προσκυνήσει και να παρηγορηθεί στη θλίψη του. Όταν όμως άνοιξαν τον τάφο, δεν βρήκαν κανένα σώμα, μόνο το σάβανο να βρίσκεται εκεί. Και από αυτό, όλοι πείστηκαν ακράδαντα ότι η Μητέρα του Θεού, όπως και ο Υιός της, είχε αναστηθεί την τρίτη ημέρα και είχε αναληφθεί στους ουρανούς με το σώμα της.

Μετά από αυτό, ο Θωμάς επέστρεψε στις ινδικές χώρες και κήρυξε εκεί τον Χριστό, μετατρέποντας πολλούς στην πίστη μέσω σημείων και θαυμάτων. Φτάνοντας στον Μελιάπορο , φώτισε πολλούς εκεί με το κήρυγμα του Ευαγγελίου και τους επιβεβαίωσε στην αγία πίστη με το ακόλουθο θαύμα. Σε ένα συγκεκριμένο μέρος βρισκόταν ένα δέντρο ασυνήθιστου μεγέθους, το οποίο όχι μόνο οι άνθρωποι αλλά ούτε καν οι ελέφαντες μπορούσαν να κινήσουν. Ο Θωμάς έδεσε τη ζώνη του σε αυτό το δέντρο και, με αυτή τη ζώνη, έσυρε το δέντρο δέκα στάδια και το έδωσε για την κατασκευή του ναού του Κυρίου. Βλέποντας αυτό, οι πιστοί ενισχύθηκαν ακόμη περισσότερο στην πίστη τους και πολλοί από τους άπιστους πίστεψαν. Ο απόστολος έκανε επίσης ένα άλλο θαύμα εκεί, ακόμη μεγαλύτερο από το πρώτο. Ένας ειδωλολάτρης ιερέας σκότωσε τον γιο του και κατηγόρησε τον Άγιο Θωμά γι’ αυτό, λέγοντας:

– Ο Τόμας σκότωσε τον γιο μου.

Ξέσπασε αναστάτωση ανάμεσα στον λαό και το συγκεντρωμένο πλήθος συνέλαβε τον Άγιο Θωμά ως δολοφόνο και απαίτησε από το δικαστήριο να τον καταδικάσει σε βασανιστήρια. Όταν δεν βρέθηκε κανείς που να μπορούσε να καταθέσει ότι ο Θωμάς δεν είχε εμπλοκή στη δολοφονία, ο Απόστολος του Χριστού άρχισε να παρακαλεί τον δικαστή και τον λαό:

«Άφησέ με να φύγω, και εγώ, στο όνομα του Θεού μου, θα ζητήσω από τον δολοφονημένο να μου πει ποιος τον σκότωσε.»

Όλοι πήγαν μαζί του στο σώμα του γιου του δολοφονημένου ιερέα. Σηκώνοντας τα μάτια του στον ουρανό, ο Θωμάς προσευχήθηκε στον Θεό και μετά είπε στον νεκρό:

– Στο όνομα του Κυρίου μου Ιησού Χριστού σε προστάζω, νεαρέ: πες μας ποιος σε σκότωσε;

Και αμέσως ο νεκρός είπε:

– Ο πατέρας μου με σκότωσε.

Τότε όλοι φώναξαν:

– Μέγας ο Θεός τον οποίο κηρύττει ο Θωμάς.

Ο απόστολος απελευθερώθηκε και ο ίδιος ο ιερέας έπεσε έτσι στον λάκκο που είχε σκάψει για τον απόστολο. Μετά από αυτό το θαύμα, ένα μεγάλο πλήθος ανθρώπων στράφηκε στον Θεό και βαφτίστηκε από τον απόστολο.

Ο Απόστολος πήγε στη συνέχεια ακόμη πιο μακριά, στη γη της Καλαμίνας, όπου βασίλευε ο βασιλιάς Μούσδιος. Κηρύττοντας τον Χριστό εκεί, ο άγιος προσηλύτισε μια γυναίκα ονόματι Σινδικία, ανιψιά της Μυγδονίας, συζύγου του ευνοούμενου του βασιλιά, Καρίζιου. Η Σινδικία παρότρυνε τη Μυγδονία να γνωρίσει την αλήθεια και να πιστέψει στον Ένα Θεό, τον Δημιουργό ολόκληρου του σύμπαντος, τον οποίο κήρυξε ο Θωμάς. Τότε η Μυγδονία είπε στη Σινδικία:

«Θα ήθελα να δω ο ίδιος τον άνθρωπο που κηρύττει τον αληθινό Θεό και να ακούσω τις διδασκαλίες του από αυτόν.»

Η Συνδικαλιστική Ομοσπονδία απάντησε:

«Αν θέλεις να δεις τον Απόστολο του Θεού, ντύσου φτωχικά, σαν να είσαι μια απλή και φτωχή γυναίκα, για να μην σε αναγνωρίσουν, και μετά έλα μαζί μου.»

Η Μυγδονία το έκανε αυτό και πήγε με τη Σιντικία. Βρήκαν τον Απόστολο να κηρύττει τον Χριστό ανάμεσα σε ένα μεγάλο πλήθος απλών και φτωχών ανθρώπων. Ενώνοντας το πλήθος, άρχισαν να ακούν τις διδασκαλίες του Θωμά, ο οποίος μιλούσε εκτενώς για τον Κύριο Χριστό και δίδασκε την πίστη σε Αυτόν, μιλώντας μεταξύ άλλων για τον θάνατο, την κρίση, τη Γέεννα και τη Βασιλεία των Ουρανών. Ακούγοντας όλα αυτά, η καρδιά της Μυγδονίας συγκινήθηκε και πίστεψε στον Χριστό. Επιστρέφοντας στο σπίτι, συλλογιζόταν συνεχώς τα λόγια του Αποστόλου και, συζητώντας με την ανιψιά της Σιντικία για τον Χριστό, ενδυναμώθηκε στην αγάπη της γι’ Αυτόν. Από τότε και στο εξής, άρχισε να απεχθάνεται τους άπιστους ως εχθρούς του Θεού, αποφεύγοντας κάθε επαφή μαζί τους σε συζητήσεις και σε συμπόσια, και ταυτόχρονα, αποστασιοποιούμενη εντελώς από τις κοσμικές απολαύσεις. Αποφάσισε επίσης να τερματίσει τη συζυγική της σχέση με τον σύζυγό της. Αυτό τον λύπησε βαθιά, και όταν δεν μπόρεσε να πείσει τη Μυγδονία να αλλάξει γνώμη, παρακάλεσε τον βασιλιά Μούζδιο να στείλει τη σύζυγό του, βασίλισσα Τερτιάνα, για να πείσει τη Μυγδονία να μην περιφρονεί τη συζυγική συμβίωση (η βασίλισσα Τερτιάνα και η Μυγδονία, σύζυγος του Καρίζιου, ήταν αδελφές). Η βασίλισσα πήγε στη Μυγδονία και τη ρώτησε γιατί δεν υπάκουε στον άντρα της.

Η Μυγδονία απάντησε:

«Επειδή αυτός είναι ειδωλολάτρης και εχθρός του Θεού 6393 , και εγώ είμαι δούλος του Ενός αληθινού Θεού, του Ιησού Χριστού, και δεν θέλω να μολυνθώ από έναν άπιστο και ακάθαρτο άνθρωπο.»

Η Τερτιάνα επιθυμούσε να μάθει ποιος ήταν αυτός ο Ιησούς Χριστός, τον οποίο η Μυγδονία αποκαλούσε αληθινό Θεό. Τότε η Μυγδονία της διηγήθηκε το κήρυγμα του Αποστόλου Θωμά και της δίδαξε την αληθινή πίστη. Η Τερτιάνα, επιθυμώντας να γνωρίσει τον Χριστό πιο καθαρά και να κατανοήσει καλύτερα την πίστη, επιθύμησε να δει τον ίδιο τον Απόστολο και να ακούσει το κήρυγμα του. Αφού συμβουλεύτηκε τη Μυγδονία, έστειλε κρυφά τον Απόστολο και, καλώντας τον, τον παρακάλεσε και οι δύο να τις καθοδηγήσει στο αληθινό μονοπάτι. Αυτός, κηρύττοντάς τους τον Χριστό, τις φώτισε με το φως της πίστης, τις έπλυνε στην κολυμβήθρα του αγίου βαπτίσματος και τις δίδαξε να τηρούν τις εντολές του Θεού και όλες τις αρετές. Η Τερτιάνα και η Μυγδονία, έχοντας αποτυπώσει στις καρδιές τους όλα όσα τους λέγονταν, συμφώνησαν και οι δύο να υπηρετούν τον Κύριο με αγνότητα και να μην συναναστρέφονται με τους συζύγους τους ως άπιστους. Με τη δύναμη του Θεού, ο Απόστολος συνέχισε να κάνει πολλά θαύματα και να θεραπεύει κάθε είδους ασθένειες. Πολλοί, όχι μόνο από τον απλό λαό αλλά και από την βασιλική αυλή, βλέποντας τα σημεία που έκανε ο Απόστολος και ακούγοντας τη διδασκαλία του, μεταστράφηκαν στον Χριστό. Ένας από τους γιους του βασιλιά, ονόματι Αζάν, πίστεψε και βαπτίστηκε από τον Απόστολο· διότι ο ίδιος ο Κύριος εργαζόταν μέσω των Αποστόλων, αυξάνοντας την Εκκλησία Του και διαδίδοντας τη δόξα του ονόματός Του.

Η βασίλισσα Τερτιάνα, επιστρέφοντας από τη Μυγδονία, παρέμεινε στην προσευχή και τη νηστεία και συνέχισε να απέχει από τις σαρκικές σχέσεις με τον σύζυγό της. Ο βασιλιάς, έκπληκτος από μια τέτοια αλλαγή στη γυναίκα του, είπε στον φίλο του Καρίσιο:

«Θέλοντας να σου επιστρέψω τη γυναίκα σου, έχασα τη δική μου, και η δική μου άρχισε να μου φέρεται ακόμα χειρότερα από ό,τι η δική σου σε εσένα.»

Μετά από αυτό, ο βασιλιάς και ο Καρίσιος διεξήγαγαν μια πολύ αυστηρή έρευνα για την αιτία αυτής της αλλαγής που είχαν παρατηρήσει στις συζύγους τους. Έμαθαν ότι ένας ξένος, ένας ξένος ονόματι Θωμάς, τους είχε διδάξει τη χριστιανική πίστη και τους είχε πείσει να διακόψουν τις συζυγικές σχέσεις με τους συζύγους τους. Έμαθαν επίσης ότι ο γιος του βασιλιά, ο Αζάν, και πολλοί από τους υπηρέτες του βασιλικού οίκου, καθώς και αξιωματούχοι και αμέτρητοι απλοί άνθρωποι, είχαν πιστέψει στον Χριστό ως αποτέλεσμα του κηρύγματος του Θωμά. Όλα αυτά τους εξόργισαν και συνέλαβαν τον Θωμά και τον έριξαν στη φυλακή. Μετά από αυτό, ο Απόστολος οδηγήθηκε ενώπιον του βασιλιά για δίκη. Ο βασιλιάς τον ρώτησε:

– Ποιος είσαι εσύ – σκλάβος ή ελεύθερος άνθρωπος;

Ο Τόμας είπε:

«Είμαι σκλάβος Εκείνου πάνω στον Οποίο εσύ δεν έχεις καμία εξουσία.»

Ο βασιλιάς είπε:

«Βλέπω ότι είσαι ένας πονηρός σκλάβος που έφυγες από τον κύριό σου και ήρθες σε αυτή τη γη για να διαφθείρεις τους ανθρώπους και να μπερδέψεις τις γυναίκες μας. Πες μου, ποιος είναι ο κύριός σου;»

«Κύριέ μου», απάντησε ο Απόστολος, «ο Κύριος του ουρανού και της γης, ο Θεός και Δημιουργός όλης της κτίσης. Με έστειλε να κηρύξω το άγιο όνομά Του και να μεταστρέψω τους ανθρώπους από την πλάνη».

Ο βασιλιάς είπε:

«Σταμάτα τα ύπουλα λόγια σου, απατεώνα, και υπάκουσε στην εντολή μου: όπως ακριβώς με την πανουργία σου απέτρεψες τις γυναίκες μας από εμάς, έτσι γύρισέ τες πίσω σε εμάς. Γιατί αν δεν διασφαλίσεις ότι οι γυναίκες μας θα ζήσουν ξανά μαζί μας στην παλιά τους αγάπη και συντροφικότητα, θα σε θανατώσουμε σκληρά.»

Ο Απόστολος απάντησε:

– Δεν είναι πρέπον στους δούλους του Χριστού να έχουν συζυγικές σχέσεις με άνομους συζύγους και στους πιστούς να μολύνονται από πονηρούς και άπιστους ανθρώπους.

Ακούγοντας αυτό, ο βασιλιάς διέταξε να φέρουν πυρωμένες σιδερένιες πλάκες και ο Απόστολος να τις βάλει ξυπόλητος. Όταν έγινε αυτό, ξαφνικά εμφανίστηκε νερό κάτω από τις σανίδες, ψύχοντάς τες. Ο Άγιος Θωμάς ρίχτηκε στη συνέχεια σε ένα φλεγόμενο καμίνι, αλλά την επόμενη μέρα βγήκε ζωντανός και αβλαβής.

Μετά από αυτό, ο Καρίσιος στράφηκε στον βασιλιά με την ακόλουθη συμβουλή:

– Κάντε τον να υποκλιθεί και να προσφέρει θυσία στον θεό του ήλιου 6394 , ώστε να εξοργίσει τον Θεό του, ο οποίος τον κρατάει αλώβητο στο μαρτύριο του.

Όταν ο Απόστολος οδηγήθηκε μπροστά στο είδωλο του ήλιου, το είδωλο έλιωσε αμέσως και διαλύθηκε σαν κερί. Οι πιστοί χάρηκαν στη θέα αυτής της δύναμης του Ουράνιου Θεού και πολλοί άπιστοι μεταστράφηκαν στον Κύριο. Οι ιερείς των ειδώλων, ωστόσο, παραπονέθηκαν στον Θωμά που κατέστρεψε το είδωλό τους και ο ίδιος ο βασιλιάς, πολύ προσβεβλημένος, σκέφτηκε πώς να το καταστρέψει. Φοβόταν, ωστόσο, τον λαό, τους υπηρέτες του και πολλούς ευγενείς που είχαν πιστέψει στον Χριστό.

Παίρνοντας τον Θωμά, ο βασιλιάς και οι στρατιώτες του έφυγαν από την πόλη, και όλοι νόμιζαν ότι ήθελε να δει τον Απόστολο να κάνει κάποιο θαύμα. Αφού περπάτησε περίπου ένα μίλι, ο βασιλιάς παρέδωσε τον Θωμά σε πέντε στρατιώτες, διατάζοντας τους να ανέβουν μαζί του ένα βουνό και να τον τρυπήσουν με λόγχες εκεί. Ο ίδιος πήγε στην πόλη του Άξιου. Ο Αζάν, γιος του βασιλιά, και ένας άντρας ονόματι Σίφορος έσπευσαν πίσω από τον Απόστολο και, όταν τον πρόλαβαν, έκλαψαν γι’ αυτόν. Τότε ο Θωμάς, αφού ζήτησε την άδεια των στρατιωτών να προσευχηθεί, προσευχήθηκε στον Κύριο και χειροτόνησε τον Σίφορο ιερέα και τον Αζάν διάκονο, διατάζοντας τους να φροντίσουν για την αύξηση των πιστών και την εξάπλωση της Εκκλησίας του Χριστού. Μετά από αυτό, οι στρατιώτες τον τρύπησαν με πέντε λόγχες, από τις οποίες πέθανε. Ο Σίφορος και ο Αζάνος τον θρήνησαν για πολύ καιρό και έθαψαν με τιμές το άγιο σώμα του . Μετά την ταφή, κάθισαν κοντά στον τάφο του Αποστόλου και θρήνησαν. Τότε ο άγιος εμφανίστηκε σε αυτούς, διατάζοντας τους να πάνε στην πόλη και να ενισχύσουν τους αδελφούς στην πίστη. Ακολουθώντας αυτή την εντολή του δασκάλου τους, του αγίου Αποστόλου Θωμά, και βοηθούμενοι από τις προσευχές του, κυβέρνησαν με επιτυχία την Εκκλησία του Χριστού. Ο βασιλιάς Μούσδιος και ο Καρίζιος, ωστόσο, βασάνισαν τις γυναίκες τους για μεγάλο χρονικό διάστημα, αλλά δεν μπόρεσαν να τις πείσουν να εκπληρώσουν τις επιθυμίες τους. Συνειδητοποιώντας ότι οι γυναίκες τους δεν θα τους υπάκουαν ποτέ μέχρι θανάτου, αναγκάστηκαν να τις αφήσουν να ζήσουν ελεύθερα, όπως επιθυμούσαν. Απαλλαγμένες από το βάρος της συζυγικής δουλείας, οι γυναίκες έζησαν τη ζωή τους με αυστηρή εγκράτεια και προσευχή, υπηρετώντας τον Κύριο μέρα και νύχτα, και έφεραν μεγάλο όφελος στην Εκκλησία μέσω της ενάρετης ζωής τους.

Αρκετά χρόνια αργότερα, ένας από τους γιους του βασιλιά Μουστί έπεσε σε δαιμονική κατοχή και κανείς δεν μπορούσε να τον θεραπεύσει, επειδή ήταν κατειλημμένος από έναν άγριο δαίμονα. Ο βασιλιάς ήταν πολύ στενοχωρημένος από την ασθένεια του γιου του και σκέφτηκε να ανοίξει τον τάφο του Αγίου Αποστόλου, σκοπεύοντας να πάρει ένα από τα κόκαλά του και να το δέσει γύρω από το λαιμό του γιου του, ώστε να ελευθερωθεί από το δαιμονικό μαρτύριο. Είχε ακούσει ότι ο Άγιος Θωμάς είχε εκδιώξει πολλούς δαίμονες από τους ανθρώπους κατά τη διάρκεια της ζωής του. Καθώς ο βασιλιάς επρόκειτο να το κάνει αυτό, ο Άγιος Θωμάς του εμφανίστηκε σε όνειρο και του είπε:

«Δεν εμπιστεύτηκες τους ζωντανούς, γι’ αυτό περιμένεις να βρεις βοήθεια από τους νεκρούς; Αλλά μην μένεις στην απιστία σου, και ο Κύριός μου Ιησούς Χριστός θα σε ελεήσει».

Αυτό το όνειρο ενίσχυσε περαιτέρω την επιθυμία του βασιλιά να ανοίξει τον τάφο του Αποστόλου. Αφού πήγε στον τάφο του αγίου, ο Μουζδί άνοιξε το φέρετρο, αλλά δεν βρήκε εκεί τα λείψανά του. Ένας Χριστιανός είχε πάρει κρυφά τα ιερά λείψανα, τα είχε μεταφέρει στη Μεσοποταμία και τα είχε τοποθετήσει εκεί σε κατάλληλο μέρος. Παίρνοντας λίγο χώμα από το σημείο, ο βασιλιάς το έδεσε στο λαιμό του γιου του, λέγοντας:

– Κύριε Ιησού Χριστέ! Διά των προσευχών του Αποστόλου Σου Θωμά, θεράπευσε τον γιο μου, και θα πιστέψω σε Σένα.

Και ο δαίμονας έφυγε αμέσως από τον γιο του βασιλιά και το αγόρι ανάρρωσε. Τότε ο βασιλιάς Μουσίδιος πίστεψε στον Χριστό και, μαζί με όλους τους ευγενείς του, βαφτίστηκε από τον ιερέα Σιφόρο. Μεγάλη χαρά γέμισε τις καρδιές των πιστών, γιατί τα είδωλα συντρίφθηκαν και οι ναοί τους καταστράφηκαν, και στη θέση τους χτίστηκαν εκκλησίες του Χριστού. Ο λόγος του Θεού διαδόθηκε και η αγία πίστη δυνάμωσε. Ο βασιλιάς, αφού έλαβε το βάπτισμα, μετανόησε για τις προηγούμενες αμαρτίες του και ζήτησε βοήθεια και προσευχές από όλους. Ο πρεσβύτερος Σιφόρος μίλησε σε όλους τους πιστούς:

– Προσευχηθείτε για τον βασιλιά Μουζδί, ώστε να λάβει έλεος από τον Κύριό μας Ιησού Χριστό και άφεση των αμαρτιών του.

Και ολόκληρη η εκκλησία προσευχήθηκε για τον βασιλιά. Στο ίδιο σημείο όπου θάφτηκε το άγιο σώμα του Αποστόλου, πολλά θαύματα έγιναν μέσω των προσευχών του προς δόξα του Χριστού του Θεού μας . 6396 Είθε αυτός, μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, να τιμάται και να λατρεύεται από εμάς για πάντα! Αμήν.

Τροπάριο, Ήχος 2:
Αφού έγινες μαθητής του Χριστού και κοινωνός της Θείας Συνόδου των Αποστόλων, αφού ανήγγειλες την ανάσταση του Χριστού μέσω της απιστίας και αφού επιβεβαίωσες το αγνότατο πάθος Του μέσω της αφής, ω πανάγαπε Θωμά, τώρα ζήτησε ειρήνη και μέγα έλεος για εμάς.

Κοντάκιον, Ήχος 4:
Πλήρης σοφίας χάριτος, Απόστολος και αληθινός δούλος του Χριστού, μετάνοιας φώναξε προς εσένα: Εσύ είσαι ο Θεός μου και ο Κύριός μου.

* * *

Σημειώσεις

6384 Θωμάς – μεταφρασμένο από τα εβραϊκά, σημαίνει: δίδυμος· διαφορετικά ονομαζόταν Δίδυμος – μια ελληνική λέξη που σημαίνει το ίδιο πράγμα.
6385 Η Γαλιλαία είναι το βόρειο τμήμα της Παλαιστίνης. Η Πανέας είναι μια πόλη στη βόρεια Παλαιστίνη, στους πρόποδες του όρους Ερμών, στην ανατολική πηγή του Ιορδάνη, στα βόρεια σύνορα της φυλής Νεφθαλί. Πήρε το όνομά της από το Πάνιο, μια μικρή πόλη και σπηλιά στους πρόποδες της νότιας πλαγιάς του όρους Λίβανου. Ο Φίλιππος, γιος του Ηρώδη, βασιλιά της Ιουδαίας, μετονόμασε την πόλη σε Καισάρεια (Καισάρεια Φιλίππου) προς τιμήν του Τιβέριου, του Ρωμαίου αυτοκράτορα. Τώρα αυτή η κάποτε ακμάζουσα πόλη βρίσκεται σε ερείπια και μόνο ένα μικρό χωριό στέκει στη θέση της.
6386 Η Ινδία, με τη σύγχρονη γεωγραφική έννοια, αναφέρεται στο νότιο τμήμα της ασιατικής ηπείρου, που περιλαμβάνει τη μέση από τις τρεις νότιες χερσονήσους της ηπείρου και το παρακείμενο τμήμα της ηπείρου μέχρι τις τεράστιες οροσειρές που τη χωρίζουν από την Κεντρική Ασία. Ωστόσο, οι αρχαίοι συγγραφείς χρησιμοποιούσαν συχνά το γενικό όνομα «Ινδία» για να αναφερθούν σε όλες τις πλούσιες νότιες χώρες της Ασίας, για τις οποίες είχαν μόνο αόριστες αντιλήψεις. Οι Μήδοι ζούσαν δίπλα στην Περσία, στο δυτικό τμήμα του Ιράν, νότια της Κασπίας Θάλασσας, και στη συνέχεια κατακτήθηκαν από τους Πέρσες. Οι Πάρθοι ζούσαν επίσης δίπλα στους Πέρσες, σε μια τεράστια γη που εκτεινόταν από τον Ευφράτη μέχρι τον Ώξο και από την Κασπία Θάλασσα μέχρι τον Ινδικό Ωκεανό. Τον 3ο αιώνα π.Χ., κατακτήθηκαν από τους Ρωμαίους. Οι Πέρσες κατοικούσαν στο νότιο τμήμα του Ιράν. Οι Υρκανοί ζούσαν κατά μήκος των όχθων του Ευφράτη και του Τίγρη και κατακτήθηκαν από τους Πέρσες. Οι Βακτριανοί κατοικούσαν στο βορειοανατολικό Ιράν. Οι Βραχμάνοι ήταν οι κάτοικοι της κυρίως Ινδίας, κυρίως Ινδοί ιερείς.
6387 Στην αρχαιότητα, τόσο μεταξύ των Εβραίων όσο και σε άλλους λαούς, υπήρχε το έθιμο να μην κάθονται, αλλά να ξαπλώνουν κατά τη διάρκεια του γεύματος.
6388 Μια τέτοια εξύψωση της παρθενίας δεν υποδηλώνει με κανέναν τρόπο ότι η σωτηρία των συζύγων είναι αδύνατη ακόμη και στις συζυγικές σχέσεις. Ωστόσο, σύμφωνα με τη διδασκαλία των αρχαίων Πατέρων της Εκκλησίας, οι παρθένες θα λάβουν την υψηλότερη αμοιβή στη Βασιλεία των Ουρανών, όπως απεικονίζεται στην Αποκάλυψη ( Αποκ. 14:1-5 ). Επομένως, ο Κύριος, στη θεϊκή Του πρόγνωση, γνωρίζοντας την πνευματική δύναμη και ικανότητα για μια αγνή ζωή των προαναφερθέντων νέων συζύγων, αφιερωμένων αποκλειστικά στον Θεό, τους προτρέπει να διατηρήσουν την παρθενία τους. Επιπλέον, σύμφωνα με το ελληνικό πρωτότυπο των Πράξεων του Μαρτυρίου του Αγίου Θωμά του Αποστόλου, ο Κύριος επεσήμανε επίσης στους νέους συζύγους ότι τυχόν παιδιά που θα γεννηθούν από αυτούς θα είναι άρρωστα, κακά και δυστυχισμένα.
6389 Η Κοίμηση της Θεοτόκου έλαβε χώρα το έτος 15 μετά την Ανάληψη του Κυρίου, ή το έτος 48 μ.Χ., σύμφωνα με την αρχαία, γενικά αποδεκτή παράδοση.
6390 Η Γεθσημανή είναι ένα χωριό ή μέρος κοντά στην Ιερουσαλήμ, πέρα ​​από το Ρυάκι των Κέδρων, στους πρόποδες του Όρους των Ελαιών. Ήταν η τοποθεσία του κήπου όπου ο Κύριος προσευχήθηκε πριν από το Πάθος Του και όπου η Υπεραγία Θεοτόκος διέταξε να ταφεί το πανάγιο σώμα Της. Αυτό το μέρος πήρε το όνομά του από τις άφθονες ελιές που φύτρωναν εκεί, από τις οποίες εξήχθη πολύ ελαιόλαδο (στα εβραϊκά, Γεθσημανή σημαίνει «τόπος ελιών» ή «πατητήρι», μια μέγγενη για το στύψιμο ελαιόλαδου). Ο Κήπος της Γεθσημανή εξακολουθεί να φαίνεται σήμερα στους πρόποδες του Όρους των Ελαιών, στη νότια πλευρά του, όπου βρίσκεται το σπήλαιο ταφής της Υπεραγίας Θεοτόκου, όπου βρίσκεται ακόμα ο τάφος Της.
6391 Το Μελιαπόρ ή Μαλιπούρ είναι μια πόλη στην ανατολική ακτή (Κορομαντέλ) της χερσονήσου Ινδουστάν. Οι Χριστιανοί σε αυτό το μέρος της Ασίας έχουν από καιρό την παράδοση ότι η χριστιανική πίστη εμφυτεύτηκε αρχικά από τον Απόστολο Θωμά ή τους μαθητές του. Όταν οι Πορτογάλοι έφτασαν για πρώτη φορά στις ακτές της Ινδίας το 1500, βρήκαν έναν οικισμό Χριστιανών στο Μαλιπούρ που ισχυρίζονταν ότι είχαν λάβει την πίστη από τον Απόστολο Θωμά. Στα τέλη του περασμένου αιώνα, αυτή η πόλη ονομαζόταν πόλη του Αγίου Θωμά. Γενικά, οι Ινδοί Χριστιανοί αυτοαποκαλούνται από καιρό Χριστιανοί του Θωμά και εντοπίζουν την προέλευση της εκκλησίας τους σε αυτόν τον Απόστολο.
6392 Το στάδιο είναι περίπου 88 οργιές, τα επόμενα 10 στάδια είναι περίπου 1 14 βέρστ.
6393 Σύμφωνα με τη διδασκαλία του Αποστόλου Παύλου ( Α΄ Κορινθίους 7:12-14 ), αυτό δεν θα έπρεπε να εμποδίζει μια χριστιανή γυναίκα να συνεχίσει τις συζυγικές σχέσεις με έναν ειδωλολάτρη σύζυγο. Ωστόσο, ο Απόστολος Θωμάς έθεσε αυστηρότερες απαιτήσεις στη Μιγδονία και τη Συνδικία, ή μάλλον, οι ίδιες ήταν αυστηρότερες και δεν επιθυμούσαν συζυγική συμβίωση με ειδωλολάτρες συζύγους. Αυτό το γεγονός αναμφίβολα εξηγείται από το γεγονός ότι μόνο με την εκπλήρωση αυτής της απαίτησης μπορούσε να πραγματοποιηθεί η μεταστροφή των συζύγων τους στον Χριστιανισμό, γεγονός που επιβεβαιώνεται από την ίδια την έκβαση της υπόθεσης.
6394 Σε όλες τις αρχαίες παγανιστικές θρησκείες, η θεοποίηση του ήλιου έπαιζε σημαντικό ρόλο. Συγκεκριμένα, η λατρεία των ουράνιων σωμάτων (ο λεγόμενος Σαβαϊσμός) ήταν ευρέως διαδεδομένη στην αρχαιότητα, ιδιαίτερα μεταξύ όλων των ανατολικών λαών.
6395 Ο τόπος του μαρτυρίου του Αγίου Θωμά του Αποστόλου αναφέρεται στο Καλουρμίν – σε έναν ψηλό βράχο, περίπου 6 μίλια από το Μαλιπούρ, όπου ο Απόστολος πήγαινε συχνά για να προσευχηθεί.
6396 Σύμφωνα με τους εκκλησιαστικούς συγγραφείς, τα λείψανα του Αγίου Θωμά του Αποστόλου μεταφέρθηκαν αργότερα (το 385) από την Ινδία στην πόλη Έδεσσα (σημερινή Ορπά) στη Μεσοποταμία. Οι αρχαίες δυτικές μαρτυρολογίες αναφέρουν τη μεταφορά των λειψάνων του σε αυτήν την πόλη στις 3 Ιουλίου. Ωστόσο, επειδή είναι γνωστό ότι τα λείψανα του Αγίου Θωμά υπάρχουν και στην Ινδία, η αναφορά της μεταφοράς τους στην Έδεσσα πρέπει να ερμηνευτεί ως εξής: μόνο ένα μέρος τους μεταφέρθηκε από την Ινδία. Μια μεγαλοπρεπής εκκλησία χτίστηκε πάνω από τα λείψανα του αγίου Αποστόλου στην Έδεσσα, όπου συρρέουν προσκυνητές από μακρινές χώρες. Στη συνέχεια, μέρος των λειψάνων του Αγίου Θωμά μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη, όπου χτίστηκε μια εκκλησία στο όνομά του επί αυτοκράτορα Αναστασίου (490–518) από τον αυτοκρατορικό αξιωματούχο Αμάντιο. Κατά τη διάρκεια της Δ΄ Σταυροφορίας (1204), οι Σταυροφόροι, μεταξύ πολλών άλλων λειψάνων, βρήκαν το δεξί χέρι του Αγίου Αποστόλου, το οποίο, μετά την Πέμπτη Σταυροφορία, ο Ούγγρος βασιλιάς Ανδρέας Β΄ έφερε μαζί του στην Ουγγαρία.