Δευτέρα 26 Ὀκτωβρίου 2026

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ο Άγιος Μεγαλομάρτυς

Δημήτριος

ο Μυροβλύτης

 

Вмч. Димитрий..
Феофан Критский и Симеон. Фреска церкви свт. Николая.
Монастырь Ставроникита. Афон. 1546 год.
Μεγαλομάρτυς Δημήτριος.
Τοιχογραφία (Fresco) τού 1546 μ.Χ. από τόν Θεοφάνης τον Κρήτα και Συμεών
στό Παρεκκλήσίο τού Αγίου Νικολάου τής Ιεράς Μονής Σταυρονικήτα Αγίου Όρους

 

Δημήτριον νύττουσι λόγχαι Χριστέ μου,
Ζηλοῦντα πλευρᾶς λογχονύκτου σῆς πάθος.
Εἰκοστῇ μελίαι Δημήτριον ἕκτῃ ἀνεῖλον.

 

Βιογραφία

Ο Άγιος Δημήτριος γεννήθηκε περί το 280 – 284 μ.Χ. και μαρτύρησε επί των αυτοκρατόρων Διοκλητιανού και Μαξιμιανού το 303 μ.Χ. ή το 305 μ.Χ. ή (το πιο πιθανό) το 306 μ.Χ.

Мч. Димитрий.
Фреска. 1547 г.
Афон (Дионисиат).
Тзортзи (Зорзис) Фука.
Μεγαλομάρτυς Δημήτριος.
Τοιχογραφία (Fresco) τού έτους 1547 μ.Χ.
στην Ιερά Μονή Διονυσίου Αγίου Όρους
έργο τού αγιογράφου Τζώρτζη (Ζώρζη) Φουκά

 

 

 

Святой Великомученик Димитрий Солунский.
Фреска 1142 год.
церкви Спасителя (Мацхвари) в деревне
Мацхвариши,Сванетия, Грузия.
Ο Άγιος Μεγαλομάρτυς Δημήτριος Θεσσαλονίκης.
Τοιχογραφία (Fresco) τού έτους 1142 μ.Χ.
στον Ιερό Ναό του Σωτήρα (Μάτσβαρι) στο χωριό Ματσβαρί, Σβανέτι,
(το Σβανέτι είναι μια ιστορική ορεινή περιοχή στα βορειοδυτικά της Γεωργίας , που κατοικείται από svans ).

Святой Великомученик Димитрий Солунский.
Фреска в церкви Спаса в монастыре Жича, Сербия. 1309 – 1316 годы.
Ο Άγιος Μεγαλομάρτυς Δημήτριος Θεσσαλονίκης.
Τοιχογραφία (Fresco) μεταξύ τών ετών 1309 – 1316 μ.Χ.
στον Ιερό Ναό του Σωτήρα στην Ιερά Μονή της Ζίτσας
(Η Zhicha ( Σερβική Zhicha ) είναι ένα ορθόδοξο μοναστήρι στη Σερβία , που βρίσκεται κοντά στην ιστορική περιοχή της Ράσκα . Βρίσκεται στη δικαιοδοσία της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας , το κέντρο της μητρόπολης Zhich. Συχνά ονομάζεται Βασιλική Λαύρα).

Святой Великомученик Димитрий Солунский.
Фреска церкви Св. Николая тис стегис (под крышей) близ деревни Какопетрия, Кипр.
Ο Άγιος Μεγαλομάρτυς Δημήτριος Θεσσαλονίκης.
Τοιχογραφία (Fresco) στον Ιερό Ναό τού “Αγίου Νικολάου μέ στέγη” (κάτω από την οροφή) κοντά στο χωριό Κακοπετριά της Κύπρου.

Вмч. Димитрий.
Мозаика из собора Михайловского Златоверхого монастыря. Киев. 1108 – 1113 годы. 214.5 х 122. В 1935 снята со стены, а в 1938 передана в ГТГ. Москва.
Μεγαλομάρτυς. Δημήτριος.
Ψηφιδωτό μεταξύ τών ετών 1108 – 1113 μ.Χ.
Από τον Καθεδρικό Ιερό Ναό τής Μονής του Αγίου Μιχαήλ. Κίεβο
Το 1935, αφαιρέθηκε από τον τοίχο, και το 1938 μετατέθηκε
στήν Κρατική Πινακοθήκη Τρετιακόφ. Μόσχα

Вмч. Димитрий.
Икона. . Конец XII – начало XIII века. 156 х 108. Из
Успенского собора города Дмитрова.
Владимиро – Суздальская Русь
С 1930 из Дмитровского музея поступила в ГТГ. Москва.
Μεγαλομάρτυς. Δημήτριος.
Εικόνα τού τέλος τού 12ου- αρχές τού 13ου αιώνα μ.Χ..
Από τον Καθεδρικό Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Dmitrov.
τού Πριγκιπάτου Βλαντιμίρ-Σουζτάλ. Ρωσία
Από το 1930 αφαιρέθηκε από τον τοίχο, και μετατέθηκε
στήν Κρατική Πινακοθήκη Τρετιακόφ. Μόσχα.

 

Свв. Феодор Стратилат и Димитрий.
Икона. Византия. XIII век. 64,2 х 50,2.
Монастырь св. Екатерины на Синае (Египет).
Οι Άγιοι Θεόδωρος Στρατηλάτης και Δημήτριος.
Εικόνα βυζαντινή τού 13ου αιώνα μ.Χ.
στην Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης στο Σινά (Αίγυπτος).

 

 

 

 

 

 

Святой Великомученик Димитрий Солунский.
Икона XIV века.
из иконостаса Благовещенского собора Московского Кремля.
Конец
Ο Άγιος Μεγαλομάρτυς Δημήτριος Θεσσαλονίκης.
Εικόνα τού τέλους τού 14ου αιώνα μ.Χ.
στο τέμπλο τού Καθεδρικού Ναού τού Ευαγγελισμού Θεοτόκου τού Κρεμλίνου της Μόσχας. Ρωσία

 

Святой Великомученик Димитрий Солунский.
Икона. Псков, XV век. ГРМ. Фрагмент.
Ο Άγιος Μεγαλομάρτυς Δημήτριος Θεσσαλονίκης.
Εικόνα (τμήμα) τού 15ου αιώνα μ.Χ. στο Πσκοφ (είναι πόλη στη βορειοδυτική Ρωσία, διοικητικό κέντρο της περιφέρειας Πσκοφ. Βρίσκεται στις όχθες του ποταμού Βελίκαγια. Αποτελεί μία από τις αρχαιότερες πόλεις της Ρωσίας.)
Τώρα η Εικόνα ευρίσκεται στο Κρατικό Ρωσικό Μουσείο (μέχρι το 1917 το ρωσικό μουσείο του αυτοκράτορα Αλέξανδρου Γ. ) Είναι η μεγαλύτερη συλλογή ρωσικής τέχνης στον κόσμο. Βρίσκεται στο κεντρικό τμήμα της Αγίας Πετρούπολης . Το σύγχρονο ρωσικό μουσείο είναι ένα περίπλοκο συγκρότημα μουσείων.

 

Вмч. Димитрий с житием. Русь. XVI в. 111 х 86.5. ГЭ. Спб.
Μεγαλομάρτυς.Δημήτριος με τον βίο του.
Russ. τού 16ου αιώνα μ.Χ. ET. Spb.

Ο Δημήτριος ήταν γόνος αριστοκρατικής οικογένειας στη Θεσσαλονίκη. Σύντομα ανελίχθηκε στις βαθμίδες του Ρωμαϊκού στρατού με αποτέλεσμα σε ηλικία 22 ετών να φέρει το βαθμό του χιλιάρχου. Ως αξιωματικός του ρωμαϊκού στρατού κάτω από τη διοίκηση του Τετράρχη (και έπειτα αυτοκράτορα) Γαλερίου Μαξιμιανού, όταν αυτοκράτορας ήταν ο Διοκλητιανός, έγινε χριστιανός και φυλακίστηκε στην Θεσσαλονίκη το 303 μ.Χ., διότι αγνόησε το διάταγμα του αυτοκράτορα Διοκλητιανού «περί αρνήσεως του χριστιανισμού». Μάλιστα λίγο νωρίτερα είχε ιδρύσει κύκλο νέων προς μελέτη της Αγίας Γραφής.

 

Кончина святого великомученика Димитрия.
XV век, Венеция (?), собрание музея икон
Μαρτύριο τού Αγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου
Εικόνα τού 15ου αιώνα μ.Χ.,
Συλλογή τού Μουσείου Εικόνων Βενετίας

 

 

 

 

 

Менологий на 24-27 октября
Византия. Греция; XIV в.; памятник:
Византийский менологий (Byzantine illumination Menologion);
10 x 13 см.; местонахождение: Англия. Оксфорд.
Бодлеанская Библиотека
Ο Άγιος Μεγαλομάρτυς Δημήτριος Θεσσαλονίκης.
Μηνολόγιο 24 -27 Οκτωβρίου
Βυζαντινή Μηνολόγιο τού 14ου αιώνα μ.Χ.
Τώρα ευρίσκεται στην Αγγλία. Οξφόρδη.
Bodleian Βιβλιοθήκη (Bodleian Library)

 

Στη φυλακή ήταν και ένας νεαρός χριστιανός ο Νέστορας (βλέπε 27 Οκτωβρίου), ο οποίος θα αντιμετώπιζε σε μονομαχία τον φοβερό μονομάχο της εποχής Λυαίο. Ο νεαρός χριστιανός πριν τη μονομαχία επισκέφθηκε τον Δημήτριο και ζήτησε τη βοήθειά του. Ο Άγιος Δημήτριος του έδωσε την ευχή του και το αποτέλεσμα ήταν ο Νέστορας να νικήσει το Λυαίο και να προκαλέσει την οργή του αυτοκράτορα. Διατάχθηκε τότε να θανατωθούν και οι δύο, Νέστορας και Δημήτριος.

 

Погребение вмч. Димитрия. Икона. Венеция (?). XV в. Собрание Музея икон.
Венеция.
Ταφή τού Μεγαλομάρτυρος. Δημητρίου. Εικονίδιο. Βενετία (?) τού 15 αιώνα μ.Χ. εικόνες της συλλογής του μουσείου. Βενετία.

 

Οι συγγραφείς εγκωμίων του Αγίου Δημητρίου, Ευστάθιος Θεσσαλονίκης, Γρηγόριος ο Παλαμάς και Δημήτριος Χρυσολωράς, αναφέρουν ότι το σώμα του Αγίου ετάφη στον τόπο του μαρτυρίου, ο δε τάφος μετεβλήθη σε βαθύ φρέαρ που ανέβλυζε μύρο, εξ ου και η προσωνυμία του Μυροβλήτου.

Στις βυζαντινές εικόνες αλλά και στη σύγχρονη αγιογραφία ο Άγιος Δημήτριος παρουσιάζεται αρκετές φορές ως καβαλάρης με κόκκινο άλογο (σε αντιδιαστολή του λευκού αλόγου του Αγίου Γεωργίου) να πατά τον άπιστο Λυαίο.

 

Σήμερα ο Άγιος Δημήτριος τιμάται ως πολιούχος Άγιος της Θεσσαλονίκης.

Ένα από τα πολλά θαύματα του Αγίου είναι και το εξής. Το 1823 μ.Χ. οι Τούρκοι που ήταν αμπαρωμένοι στην Ακρόπολη της Αθήνας ετοίμαζαν τα πυρομαχικά τους για να χτυπήσουν με τα κανόνια τους, τους Έλληνες που βρισκόντουσαν στον ναό του Αγίου Δημητρίου, μα ο Άγιος Δημήτριος έκανε το θαύμα του για να σωθούν οι Χριστιανοί και η πυρίτιδα έσκασε στα χέρια των Τούρκων καταστρέφοντας και τμήμα του μνημείου του Παρθενώνα. Για να θυμούνται αυτό το θαύμα, ο ναός λέγεται από τότε Άγιος Δημήτριος Λουμπαρδιάρης, από την λουμπάρδα δηλαδή το κανόνι των Τούρκων που καταστράφηκε.

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΙΒΗΡΩΝ. Άγια λείψανα του Οσίου Ιερόθεου του Ιβηρίτου, του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου, του Οσίου Αρσενίου του Καππαδόκου, του Αγίου Γρηγορίου Νύσσης, του Αγίου Αποστόλου Φιλίππου, του Αγίου Χαραλάμπους, του Αγίου Νεομάρτυρος Κωνσταντίνου του Υδραίου, Μύρον εκ του Τάφου του Αγίου Νικολάου κ.ά.

 

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΤΑΥΡΟΥ.ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΤΑΥΡΟΥ. Εκεί φυλάσσονται και θησαυρίζονται τα ιερά λείψανα των Αγίων μαρτύρων Δημητρίου του Μυροβλήτου και Νέστορος. Μάλιστα τα ιερά αυτά σεβάσματα, όπως και η εικόνα του Αγίου Δημητρίου έχουν έλθει από το Μπαξέκιο της επαρχίας Δέρκων της Κωνσταντινούπολης, μετά την Μικρασιατική καταστροφή.

 

 

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ’.
Μέγαν εὕρατο ἐv τοῖς κιvδύvοις, σὲ ὑπέρμαχοv, ἡ οἰκουμένη, Ἀθλοφόρε τὰ ἔθνη τροπούμενον. Ὡς οὖν Λυαίου καθεῖλες τὴν ἔπαρσιν, ἐν τῷ σταδίῳ θαῤῥύvας τὸν Νέστορα, οὕτως Ἅγιε, Μεγαλομάρτυς Δημήτριε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.

 

Κάθισμα
Ἦχος πλ. δ’. Τὴν Σοφίαν καὶ Λογον.
Εὐσεβείας τοῖς τρόποις καταπλουτῶν, ἀσεβείας τὴν πλάνην καταβαλών, Μάρτυς κατεπάτησας, τῶν τυράννων τὰ θράση, καὶ τῷ θείῳ πόθῳ, τὸν νοῦν πυρπολούμενος, τῶν εἰδώλων τὴν πλάνην, εἰς χάος ἐβύθισας· ὅθεν ἐπαξίως, ἀμοιβὴν τῶν ἀγώνων, ἐδέξω τὰ θαύματα, καὶ πηγάζεις ἰάματα, Ἀθλοφόρε Δημήτριε, πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, τῶν πταισμάτων ἄφεσιν δωρήσασθαι, τοῖς ἑορτάζουσι πόθῳ, τὴν ἁγίαν μνήμην σου.

 

Ἕτερον Κάθισμα
Βασιλεῖ τῶν αἰώνων εὐαρεστῶν, βασιλέως ἀνόμου πᾶσαν βουλήν, ἐξέκλινας Ἔνδοξε, καὶ γλυπτοῖς οὐκ ἐπέθυσας· διὰ τοῦτο θῦμα, σαυτὸν προσενήνοχας, τῷ τυθέντι Λόγῳ ἀθλήσας στερρότατα· ὅθεν καὶ τῇ λόγχῃ, τὴν πλευρὰν ἐξωρύχθης, τὰ πάθη ἰώμενος, τῶν πιστῶς προσιόντων σοι, Ἀθλοφόρε Δημήτριε, πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, τῶν πταισμάτων ἄφεσιν δωρήσασθαι, τοῖς ἑορτάζουσι πόθῳ, τὴν ἁγίαν μνήμην σου.

 

Κοντάκιον

Ἦχος β’. Αὐτόμελον.
Τοῖς τῶv ἰαμάτωv σου ῥείθροις Δημήτριε, τὴv Ἐκκλησίαν Θεὸς ἐπορφύρωσεv, ὁ δούς σοι τὸ κράτος ἀήττητοv, καὶ περιέπωv τὴν πόλιv σου ἄτρωτοv· αὐτῆς γὰρ ὑπάρχεις τὸ στήριγμα.

 

Ὁ Οἶκος

Τοῦτον τὸν μέγαν, πάντες συμφώνως οἱ πιστοὶ συνελθόντες, ὡς ὁπλίτην Χριστοῦ καὶ Μάρτυρα τιμήσωμεν, ἐν ᾠδαῖς καὶ ὕμνοις ἀναβοῶντες τῷ Δεσπότῃ καὶ Κτίστῃ τῆς οἰκουμένης. Ῥῦσαι ἡμᾶς τοῦ σεισμοῦ τῆς ἀνάγκης φιλάνθρωπε, πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου καὶ πάντων τῶν Ἁγίων Μαρτύρων· εἰς σὲ γὰρ ἐλπίζομεν, τοῦ ῥυσθῆναι κινδύνων καὶ θλίψεων· ὅτι σὺ ὑπάρχεις ἡμῶν τὸ στήριγμα.

 

Μεγαλυνάριον
Τὸν μέγαν ὁπλίτην καὶ ἀθλητήν, τὸν στεφανηφόρον, καὶ ἐν μάρτυσι θαυμαστόν, τὸν λόγχῃ τρωθέντα, πλευρὰν ὡς ὁ δεσπότης, Δημήτριον τὸν θεῖον ὕμνοις τιμήσωμεν.

 

Ἕτερον Μεγαλυνάριον
Φύλαττε τοὺς δούλους σου ἀθλητά, μάρτυς μυροβλύτα τοὺς ὑμνοῦντάς σε εὐσεβῶς, καὶ ρῦσαι κινδύνων καὶ πάσης ἄλλης βλάβης, Δημήτριε τρισμάκαρ ταῖς ἱκεσίαις σου.

 

 

ΑΠΟ ΤΟ ΡΩΣΙΚΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ
(ΜΕΤΆΦΡΑΣΗ GOOGLE)

 

 

Άγιος Δημήτριος του Ροστόφ (Τούπταλο)
Βίοι των Αγίων

 

Τα βάσανα και τα θαύματα του αγίου ενδόξου μεγαλομάρτυρα Δημητρίου
Εορτάζεται στις 26 Οκτωβρίου

 

Ο Άγιος Μεγαλομάρτυρας Δημήτριος, γιος ευγενών και ευσεβών γονέων, καταγόταν από την πόλη της Θεσσαλονίκης, όπου ο πατέρας του ήταν στρατιωτικός διοικητής. Εκείνη την εποχή, ασεβείς βασιλιάδες υποκίνησαν σκληρό διωγμό κατά των Χριστιανών. Γι’ αυτό, ο πατέρας του Δημητρίου, ο οποίος πίστευε κρυφά στον Κύριό μας Ιησού Χριστό και τηρούσε τις εντολές Του, δεν τολμούσε να ομολογήσει ανοιχτά το πανάγιο όνομά Του, φοβούμενος τις τρομερές απειλές των ειδωλολατρών. Σε ένα μυστικό δωμάτιο μέσα στα δωμάτιά του, φύλαγε δύο ιερές εικόνες στολισμένες με χρυσό και πολύτιμους λίθους. Η μία απεικόνιζε τον Κύριό μας Ιησού Χριστό και η άλλη την Υπεραγία Θεοτόκο. Πριν από αυτές τις εικόνες, άναβε κεριά και πρόσφερε θυμίαμα. Σε αυτό το απομονωμένο δωμάτιο, αυτός και η σύζυγός του συχνά προσεύχονταν στον Αληθινό Θεό, που κατοικεί στους υψίστους, στον Μονογενή Υιό Του και στην Υπεραγία Κυρία. Αυτό το ευσεβές ζευγάρι έδινε γενναιόδωρα ελεημοσύνη στους φτωχούς και ποτέ δεν απέρριπτε κανέναν που είχε ανάγκη. Μόνο ένα πράγμα τους λυπούσε πολύ: δεν είχαν παιδιά. Προσευχήθηκαν θερμά στον Κύριο να τους χαρίσει κληρονόμο και μετά από λίγο καιρό, η επιθυμία τους εκπληρώθηκε.

Ο Παντοδύναμος εισάκουσε τις προσευχές τους και τους χάρισε έναν γιο, τον Άγιο Δημήτριο. Η χαρά των γονέων ήταν μεγάλη και ευχαρίστησε θερμά τον Κύριο. Όλη η Θεσσαλονίκη συμμεριζόταν τη χαρά του διοικητή της, ο οποίος ετοίμασε ένα συμπόσιο για όλη την πόλη, ιδιαίτερα για τους φτωχούς.

Όταν το αγόρι μεγάλωσε και μπόρεσε να κατανοήσει την αλήθεια, οι γονείς του το έφεραν στο ναό όπου βρίσκονταν οι άγιες εικόνες και, δείχνοντας τες, είπαν:

– Εδώ είναι μια εικόνα του Ενός Αληθινού Θεού, που δημιούργησε τον ουρανό και τη γη, και αυτή είναι η εικόνα της Υπεραγίας Θεοτόκου.

Του δίδαξαν τις άγιες εντολές του Χριστού, του εξήγησαν όλα όσα μπορούν να βοηθήσουν κάποιον να γνωρίσει τον Κύριό μας Ιησού Χριστό και του έδειξαν πόσο μάταιη και καταστροφική είναι η πίστη στους βρώμικους ειδωλολατρικούς θεούς.

Από εκείνη την ώρα και μετά, ο Δημήτριος, φωτισμένος τόσο από τα λόγια των γονιών του όσο και ιδιαίτερα από την καθοδήγηση του Αγίου Πνεύματος από πάνω, γνώρισε την αλήθεια: η χάρη του Θεού είχε ήδη αναπαυθεί πάνω του· με όλη του την ψυχή πίστεψε στον Κύριο και, προσκυνώντας τις άγιες εικόνες, τις ασπάστηκε με ευλάβεια.

Τότε οι γονείς του Δημητρίου, αφού κάλεσαν τον ιερέα και μερικούς γνωστούς τους Χριστιανούς, βάπτισαν το αγόρι στο όνομα του Πατέρα και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος στην μυστική τους εκκλησία.

Έχοντας λάβει το άγιο βάπτισμα, ο Ντμίτρι διδάχθηκε την αληθινή πίστη, μεγάλωσε τόσο σε ηλικία όσο και σε μυαλό, ανέβηκε όλο και ψηλότερα στην κλίμακα των αρετών – και η χάρη του Θεού τον φώτισε και τον δίδαξε όλο και περισσότερο.

Όταν ο Ντμίτρι ενηλικιώθηκε, οι γονείς του εγκατέλειψαν αυτή την προσωρινή ζωή, διδάσκοντας στον γιο τους ένα παράδειγμα θεάρεστης ζωής και αφήνοντάς τον κληρονόμο όλης της περιουσίας τους.

Εν τω μεταξύ, ο αυτοκράτορας Μαξιμιανός, αφού έμαθε για τον θάνατο του διοικητή της Θεσσαλονίκης, κάλεσε τον γιο του, τον Άγιο Δημήτριο. Παρατηρώντας τη σοφία και το θάρρος του στη μάχη, ο αυτοκράτορας τον διόρισε διοικητή ολόκληρης της περιοχής της Θεσσαλονίκης. Αναθέτοντάς του αυτή τη θέση, είπε:

– Προστατέψτε την πατρίδα σας και καθαρίστε την από ασεβείς Χριστιανούς, θανατώστε όποιον επικαλείται το όνομα του Εσταυρωμένου.

Αφού αποδέχτηκε τον βασιλικό διορισμό, ο Δημήτριος επέστρεψε στην πατρίδα του και οι κάτοικοι της πόλης τον υποδέχτηκαν με τιμές. Από καιρό επιθυμούσε να εδραιώσει το φως της αληθινής πίστης στην πόλη καταγωγής του και λυπήθηκε όταν είδε ότι οι κάτοικοι της Θεσσαλονίκης λάτρευαν άψυχα είδωλα. Τώρα, μόλις έφτασε στην πόλη, άρχισε αμέσως να ομολογεί και να δοξάζει τον Κύριό μας Ιησού Χριστό ενώπιον όλων. Δίδαξε σε όλους τις εντολές του Χριστού, προσηλύτισε τους ειδωλολάτρες στην αγία πίστη και εξάλειψε τον άθλιο πολυθεϊσμό. Με λίγα λόγια, ήταν ένας δεύτερος Απόστολος Παύλος για τους Θεσσαλονικείς. Η είδηση ​​​​αυτού σύντομα έφτασε στον ίδιο τον Μαξιμιανό. Ο βασιλιάς, όταν έμαθε ότι ο Δημήτριος, ο ηγεμόνας που είχε διορίσει, ήταν Χριστιανός και είχε ήδη προσηλύσει πολλούς στην πίστη του, εξοργίστηκε πολύ. Ήταν εκείνη την εποχή, επιστρέφοντας από τον Σαρματικό Πόλεμο του 6986 , που ο βασιλιάς σταμάτησε στη Θεσσαλονίκη. Πριν καν φτάσει ο Μαξιμιανός στην πόλη, ο Δημήτριος εμπιστεύτηκε στον πιστό δούλο του, ονόματι Λούππο, όλη την περιουσία που είχε κληρονομήσει από τους γονείς του, χρυσό, ασήμι, πολύτιμους λίθους και ρούχα, και διέταξε να διανεμηθούν όλα αυτά στους φτωχούς και τους άπορους.

«Μοιράστε αυτόν τον γήινο πλούτο μεταξύ τους», πρόσθεσε ο άγιος, «ας αναζητήσουμε τον ουράνιο πλούτο για τον εαυτό μας».

Και ο ίδιος άρχισε να προσεύχεται και να νηστεύει, προετοιμαζόμενος έτσι για το στέφανο του μαρτυρίου. Ο βασιλιάς άρχισε αμέσως να διαπιστώνει αν όσα είχε ακούσει για τον Δημήτριο ήταν αληθινά. Στεκόμενος άφοβα ενώπιον του βασιλιά, ο Δημήτριος ομολόγησε τον εαυτό του Χριστιανό και άρχισε να καταγγέλλει τον ειδωλολατρικό πολυθεϊσμό. Ο κακός βασανιστής διέταξε αμέσως να κλειδωθεί στη φυλακή ο ομολογητής της αληθινής πίστης. Μπαίνοντας εκεί, ο άγιος προσευχήθηκε με τα λόγια του προφήτη Δαβίδ: «Τρέξε, Θεέ, να με ελευθερώσεις· [Τρέξε, Κύριε, να με βοηθήσεις]» ( Ψαλμός 69:2 ). «Διότι εσύ είσαι η ελπίδα μου, Κύριε Θεέ, η εμπιστοσύνη μου από τη νεότητά μου· σε Σένα έχω χτιστεί από την κοιλιά· εσύ με έβγαλες από την κοιλιά της μητέρας μου· η αίνεσή μου σε Σένα δεν θα παύσει ποτέ. Τα χείλη μου θα αγαλλιάσουν όταν ψάλλω σε Σένα, και η ψυχή μου την οποία λύτρωσες· και η γλώσσα μου θα λαλεί για τη δικαιοσύνη Σου όλη την ημέρα» ( Ψαλμός 70:5, 6, 23, 24 ).

Καθώς ο Δημήτριος καθόταν σε μια φυλακή σε ένα φωτεινό δωμάτιο, δοξάζοντας και δοξάζοντας τον Θεό, ο διάβολος, θέλοντας να τον τρομάξει, μεταμορφώθηκε σε σκορπιό και προσπάθησε να κεντρίσει τον άγιο στο πόδι. Αφού έκανε το σημείο του σταυρού, ο άγιος πάτησε άφοβα πάνω στον σκορπιό, λέγοντας τα λόγια του Δαβίδ: «Πατήσεις επί ασπίδας και βασιλίσκου· πατήσεις επί λέοντα και δράκοντα» ( Ψαλμός 90:13 ).

Ενώ περνούσε έτσι χρόνο στη φυλακή, ο άγιος τιμήθηκε με την επίσκεψη ενός Αγγέλου του Θεού. Ο ουράνιος αγγελιοφόρος εμφανίστηκε μπροστά του μέσα σε ένα λαμπρό φως με ένα όμορφο ουράνιο στέμμα και είπε:

«Ειρήνη σε σένα, πάσχων του Χριστού, να έχεις θάρρος και να είσαι δυνατός!» Ο άγιος απάντησε:

«Χαίρομαι εν Κυρίω και αγαλλιάζω εν Θεώ Σωτήρα μου!» Αυτή η εμφάνιση του Αγγέλου παρηγόρησε και ενθάρρυνε τον άγιο πάσχοντα· επιθυμούσε ακόμη πιο έντονα να σφραγίσει την ομολογία της αληθινής πίστης στον Χριστό με το αίμα του.

Εν τω μεταξύ, ο βασιλιάς έστησε αγώνες και άρχισε να απολαμβάνει τα θεάματα. Είχε έναν διακεκριμένο παλαιστή, Βάνδαλο στην καταγωγή , ονόματι Λίο. Αφού διέταξε να κατασκευαστεί μια ψηλή πλατφόρμα για αυτόν, ο Μαξιμιανός παρακολουθούσε με μεγάλη ευχαρίστηση τον Λίο να παλεύει με τους αντιπάλους του, ρίχνοντάς τους από τα ύψη σε λόγχες και καταδικάζοντάς τους σε οδυνηρό θάνατο. Ανάμεσα στους θεατές ήταν ένας νεαρός Χριστιανός ονόματι Νέστορας. Ήταν δεμένος με πνευματική φιλία με τον Άγιο Δημήτριο, τον μέντορά του στην πίστη. Βλέποντας τον Λίο να σκοτώνει πολλούς, και ιδιαίτερα να σφάζει Χριστιανούς – οι τελευταίοι αναγκάζονταν να εμπλακούν σε μάχη με τον Λίο – αυτός ο νεαρός, παίρνοντας θάρρος, επιθύμησε να αντιμετωπίσει τον πρωταθλητή του βασιλιά. Αλλά πριν εμπλακεί σε μάχη, πήγε στη φυλακή για να δει τον Άγιο Δημήτριο. Εκεί ο Νέστορας του είπε όλα όσα είχε κάνει ο Λίος, ανακοίνωσε την επιθυμία του να εμπλακεί σε μάχη με αυτόν τον αδίστακτο καταστροφέα των Χριστιανών και ζήτησε από τον άγιο την ευλογία και τις προσευχές του. Κάνοντας το σημείο του σταυρού, ο Δημήτριος προφήτευσε:

– Θα κερδίσεις τη νίκη επί του Λίαμ και θα υποφέρεις για τον Χριστό!

Πλησιάζοντας στον τόπο του θεάματος, ο Νέστορας αναφώνησε σε όλους:

– Θεέ μου Δημήτριε, βοήθησέ με στον αγώνα ενάντια στον αντίπαλό μου!

Στη συνέχεια, εμπλεκόμενος σε μάχη με τον Υπολοχαγό Μαξιμιανό, υπερίσχυσε του βασιλικού παλαιστή και τον έριξε κάτω από την πλατφόρμα πάνω σε αιχμηρά δόρατα. Ο θάνατος του Υπολοχαγού Μαξιμιανού λύπησε βαθιά τον αυτοκράτορα· διέταξε αμέσως την εκτέλεση του Ευλογημένου Νέστορα . Αλλά αυτό δεν μπορούσε να παρηγορήσει τον Μαξιμιανό· όλη μέρα και όλη νύχτα θρηνούσε τον θάνατο του Υπολοχαγού Μαξιμιανού. Μόλις έμαθε ότι ο Νέστορας είχε προσλάβει τον Υπολοχαγό Μαξιμιανό με τη συμβουλή και την ευλογία του Δημητρίου, ο αυτοκράτορας διέταξε να τρυπηθεί και ο άγιος μεγαλομάρτυρας με δόρατα.

«Ο Λίος», σκέφτηκε ο άνομος βασανιστής, «ρίχτηκε από το χέρι του Νέστορα πάνω στις αιχμές των δοράτων. Τον θάνατο που υπέστη πρέπει να τον υποστεί ο Άγιος Δημήτριος, και είθε να χαθεί με τον ίδιο θάνατο που κατέστρεψε τον αγαπημένο μας πρωταθλητή Λίο».

Αλλά ο τρελός βασανιστής εξαπατήθηκε, πιστεύοντας ότι ο θάνατος του δικαίου και του αμαρτωλού είναι ο ίδιος· έκανε λάθος σε αυτό, γιατί ο θάνατος των αμαρτωλών είναι σκληρός, αλλά το τέλος των αγίων είναι έντιμο στα μάτια του Κυρίου.

Μόλις ξημέρωσε η 26η Οκτωβρίου, στρατιώτες μπήκαν στη φυλακή του Δημητρίου. Βρήκαν τον άγιο άνδρα να στέκεται και να προσεύχεται, όρμησαν αμέσως εναντίον του και τον τρύπησαν με λόγχες. Έτσι παρέδωσε αυτός ο ομολογητής του Χριστού την πολύτιμη και αγία ψυχή του στα χέρια του Δημιουργού .

Τη νύχτα, οι Χριστιανοί πήραν κρυφά το σώμα του αγίου, το ρίχτηκαν ατιμωτικά στη σκόνη και το έθαψαν με ευλάβεια.

Στον τόπο του ευλογημένου θανάτου του αγίου μεγαλομάρτυρα, παρευρέθηκε ο πιστός δούλος του, ο προαναφερθείς Λούππος. Πήρε με ευλάβεια το χιτώνα του κυρίου του, το μούσκεψε στο πολύτιμο αίμα του και βούτηξε μέσα το δαχτυλίδι του. Με αυτό το χιτώνα και το δαχτυλίδι, έκανε πολλά θαύματα, θεραπεύοντας κάθε είδους ασθένειες και διώχνοντας τα κακά πνεύματα.

Η φήμη τέτοιων θαυμάτων διαδόθηκε σε όλη τη Θεσσαλονίκη, σε τέτοιο βαθμό που όλοι οι άρρωστοι άρχισαν να συρρέουν στον Λούππο. Μόλις το έμαθε αυτό, ο Μαξιμιανός διέταξε να συλληφθεί και να αποκεφαλιστεί ο μακάριος Λούππος. Έτσι, ο καλός δούλος ακολούθησε τον κύριό του, τον Άγιο Δημήτριο, στα ουράνια βασίλεια.

Αφού πέρασε πολύς καιρός και σταμάτησαν οι διωγμοί των Χριστιανών, ανεγέρθηκε μια μικρή εκκλησία πάνω από τον τάφο του Αγίου Δημητρίου. Πολλά θαύματα έγιναν εδώ και πολλοί άρρωστοι θεραπεύτηκαν από τις ασθένειές τους. Ένας Ιλλυριός ευγενής ονόματι Λεόντιος έπεσε σε σοβαρή, ανίατη ασθένεια. Ακούγοντας για τα θαύματα του αγίου παθοφόρου, στράφηκε με πίστη στον άγιο Μεγαλομάρτυρα Δημήτριο. Όταν μεταφέρθηκε στην εκκλησία και τοποθετήθηκε στον τόπο όπου ήταν θαμμένα τα λείψανα του αγίου Μεγαλομάρτυρα, αμέσως θεραπεύτηκε και αναστήθηκε εντελώς υγιής, ευχαριστώντας τον Θεό και δοξάζοντας τον άγιό Του, τον Άγιο Δημήτριο.

Από ευγνωμοσύνη προς τον άγιο, ο Λεόντιος επιθύμησε να χτίσει μια μεγάλη και όμορφη εκκλησία προς τιμήν αυτού του ένδοξου μεγαλομάρτυρα. Η προηγούμενη μικρή εκκλησία κατεδαφίστηκε και όταν άρχισαν να σκάβουν μια τάφρο για τα θεμέλια, ανακαλύφθηκαν τα λείψανα του αγίου Μεγαλομάρτυρα Δημητρίου, εντελώς άθικτα και απαλλαγμένα από κάθε φθορά. Ευώδες μύρο έρεε από αυτά, γεμίζοντας ολόκληρη την πόλη με το άρωμά του.

Ένα μεγάλο πλήθος συγκεντρώθηκε για αυτή την πνευματική γιορτή. Με μεγάλη ευλάβεια, τα ιερά λείψανα ανασύρθηκαν από τη γη και αμέτρητοι άρρωστοι θεραπεύτηκαν με το χρίσμα με το μύρο που έρεε από αυτά . Ο Λεόντιος δεν χάρηκε τόσο για τη δική του θεραπεία όσο για την ανακάλυψη των ιερών λειψάνων. Σύντομα ολοκλήρωσε το έργο που είχε ξεκινήσει και έχτισε μια όμορφη εκκλησία σε εκείνο το σημείο αφιερωμένη στον Άγιο Δημήτριο. Εδώ, σε μια λειψανοθήκη δεμένη με χρυσό και ασήμι και στολισμένη με πολύτιμους λίθους, τοποθετήθηκαν τα ιερά λείψανα του μεγαλομάρτυρα. Αλλά οι ανησυχίες του Λεόντιου επεκτάθηκαν ακόμη περισσότερο: αγόρασε χωριά και αμπελώνες και τα δώρισε για τη συντήρηση των υπηρετών της εκκλησίας. Όταν ήρθε η ώρα να επιστρέψει στην πατρίδα του, σχεδίαζε να πάρει μαζί του μερικά από τα λείψανα του αγίου για να χτίσει μια εκκλησία στην πόλη του αφιερωμένη στον Δημήτριο. Αλλά ο άγιος, εμφανιζόμενος, του απαγόρευσε να αφαιρέσει οποιοδήποτε μέρος των λειψάνων. Τότε ο Λεόντιος πήρε μόνο το σάβανο που ήταν λερωμένο με το αίμα του αγίου και, τοποθετώντας το σε μια χρυσή λειψανοθήκη, ξεκίνησε για την Ιλλυρία. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, χάρη στις προσευχές του αγίου, πολλά θαύματα συνέβησαν από εκείνο το σάβανο. Κάποτε, κατά την επιστροφή του, ο Λεόντιος έπρεπε να διασχίσει ένα ποτάμι που είχε πλημμυρίσει και ορμούσε απειλητικά . Φόβος και τρόμος τον κατέκλυσαν, αλλά ξαφνικά ο Άγιος Δημήτριος εμφανίστηκε μπροστά του και του είπε:

– Πάρε την κιβωτό με το σάβανο στα χέρια σου και σταμάτα να φοβάσαι.

Ο Λεόντιος ακολούθησε τη συμβουλή του αγίου: αυτός και οι σύντροφοί του διέσχισαν με ασφάλεια. Όταν επέστρεψε στην πατρίδα του, έχτισε πρώτα μια όμορφη εκκλησία προς τιμήν του αγίου Μεγαλομάρτυρα Δημητρίου. Επικαλούμενος με πίστη το όνομα αυτού του μεγάλου ασκητή του Χριστού, ο Λεόντιος έκανε θαύματα μέσω των προσευχών του αγίου. Ο κυβερνήτης της Ιλλυρίας ήταν σοβαρά άρρωστος, έτσι ώστε πύον και κρούστες κάλυπταν όλο του το σώμα από την κορυφή ως τα νύχια. Αλλά ο Λεόντιος έσωσε τον άρρωστο από τη σοβαρή του ασθένεια προστρέχοντας στον Άγιο Δημήτριο. Επίσης, θεράπευσε θαυματουργά έναν αιμορραγούντα ασθενή και θεράπευσε έναν άλλον δαιμονισμένο. Πολλά άλλα θαύματα συνέβησαν επίσης εκεί μέσω των προσευχών του αγίου. Αλλά ιδιαίτερα πολλά θαύματα έγιναν στη Θεσσαλονίκη, όπου αναπαύονταν τα λείψανα αυτού του μεγαλομάρτυρα.

Μια μέρα, ξέσπασε πυρκαγιά στην εκκλησία που ήταν αφιερωμένη στον άγιο μεγαλομάρτυρα. Το ασημένιο στέγαστρο πάνω από τα λείψανα του αγίου του Θεού υπέστη ιδιαίτερα σοβαρές ζημιές: έλιωσε στη φωτιά. Ο Αρχιεπίσκοπος Ευσέβιος, ο οποίος ήταν τότε Αρχιεπίσκοπος, ανυπομονούσε να ξαναφτιάξει το στέγαστρο. Αλλά είχε έλλειψη ασημιού. Στην εκκλησία υπήρχε ένας ασημένιος θρόνος, ο οποίος είχε παραμείνει εντελώς άθικτος κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς. Ο αρχιεπίσκοπος σχεδίαζε να μετατρέψει αυτόν τον θρόνο σε στέγαστρο για τον τάφο του αγίου, αλλά δεν είχε ακόμη ενημερώσει κανέναν για την πρόθεσή του. Εκείνη την εποχή, ένας ευσεβής ιερέας ονόματι Δημήτριος επισκεπτόταν την εκκλησία. Ο άγιος μεγαλομάρτυρας του εμφανίστηκε και του είπε:

– Πήγαινε και πες στον επίσκοπο της πόλης: μην τολμήσεις να ξαναφτιάξεις τον θρόνο που βρίσκεται στον ναό μου.

Ο Δημήτριος πήγε αμέσως στον Ευσέβιο και του είπε να εγκαταλείψει το σχέδιό του. Ο αρχιεπίσκοπος αρχικά σοκαρίστηκε πολύ από τα λόγια του ιερέα, αλλά στη συνέχεια, πιστεύοντας ότι ο Δημήτριος μπορεί να είχε μάθει με κάποιο τρόπο την πρόθεσή του, σταμάτησε να εκπλήσσεται και μάλιστα επέπληξε τον ιερέα. Λίγες μέρες αργότερα, ο αρχιεπίσκοπος διέταξε τους άρχοντες να εμφανιστούν ενώπιόν του. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή, ο Δημήτριος ήρθε στον Ευσέβιο για δεύτερη φορά και του είπε:

«Ο Άγιος Μεγαλομάρτυρας εμφανίστηκε ξανά σε μένα, έναν αμαρτωλό, σε ένα όνειρο και μου διέταξε να σου πω: για χάρη της αγάπης για μένα, μην ξεχειλίσεις τον θρόνο.»

Ο αρχιεπίσκοπος απέλυσε επίσης αυστηρά τον ιερέα, αλλά δεν διέταξε ακόμη την ανακατασκευή του θρόνου. Μετά από λίγο καιρό, ήθελε ξανά να του παραδώσει τον θρόνο, αλλά ο Άγιος Δημήτριος, εμφανιζόμενος στον ίδιο ιερέα, είπε:

– Μην αποθαρρύνεστε, εγώ ο ίδιος φροντίζω τον ναό και την πόλη μου, αφήστε τη φροντίδα αυτών σε εμένα.

Τότε ο αρχιεπίσκοπος δεν μπορούσε πλέον να συγκρατήσει τα δάκρυά του και είπε σε όλους γύρω του:

«Ας περιμένουμε λίγο, αδελφοί, γιατί ο ίδιος ο άγιος του Χριστού μας έχει υποσχεθεί τη βοήθειά του».

Πριν ο αρχιεπίσκοπος τελειώσει την ομιλία του, έφτασε ένας πολίτης της Θεσσαλονίκης, ονόματι Μηνάς, ο οποίος έφερε μαζί του 75 λίβρες ασήμι.

«Ο Άγιος Δημήτριος συχνά», είπε η Μίνα, «με έσωσε από τον κίνδυνο και μάλιστα από τον θάνατο. Από καιρό ήθελα να κάνω μια δωρεά στην εκκλησία του ελεήμονα προστάτη και θαυματουργού μεσολαβητή μου. Σήμερα το πρωί, μια φωνή με παρότρυνε:

«Πήγαινε και κάνε αυτό που σκόπευες εδώ και καιρό να κάνεις». Δίνοντας το ασήμι, η Μίνα ζήτησε να χρησιμοποιηθεί για ένα στέγαστρο για τον τάφο του Μεγαλομάρτυρα. Στη συνέχεια, ήρθαν και άλλοι πολίτες της Θεσσαλονίκης και έφεραν ασήμι. Από τις δωρεές, κατασκευάστηκε ένα όμορφο στέγαστρο για τον τάφο του Αγίου Μεγαλομάρτυρα Δημητρίου.

Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του αυτοκράτορα Μαυρικίου (6992), οι Άβαροι (6993) απαίτησαν μεγάλο φόρο υποτέλειας από τους κατοίκους του Βυζαντίου, αλλά ο Μαυρίκιος αρνήθηκε να ικανοποιήσει το αίτημά τους. Στη συνέχεια, συγκέντρωσαν έναν τεράστιο στρατό, αποτελούμενο κυρίως από Σλάβους, και αποφάσισαν να καταλάβουν τη Θεσσαλονίκη, φημισμένη για το εκτεταμένο εμπόριο και τον μεγάλο πλούτο της. Αν και ο αυτοκράτορας Μαυρίκιος έστειλε στρατό στην πόλη, μια πρόσφατη επιδημία πανώλης είχε μειώσει σημαντικά τον πληθυσμό της Θεσσαλονίκης και η εχθρική δύναμη ήταν τεράστια: αριθμούσε έως και 100.000. Δέκα ημέρες πριν από την άφιξη του εχθρού, ο Άγιος Δημήτριος εμφανίστηκε στον Αρχιεπίσκοπο Ευσέβιο και τον προειδοποίησε ότι η πόλη βρισκόταν σε σοβαρό κίνδυνο. Ωστόσο, οι Θεσσαλονικείς πίστευαν ότι ο εχθρικός στρατός δεν θα πλησίαζε την πόλη για πολύ καιρό. Ξαφνικά, αντίθετα με τις προσδοκίες, ο εχθρός εμφανίστηκε όχι μακριά από τα τείχη της πόλης. Θα μπορούσε ακόμη και να είχε εισέλθει στην πόλη ανεμπόδιστα τη νύχτα, αλλά το ισχυρό χέρι του Παντοδύναμου, μέσω των προσευχών του Αγίου Δημητρίου, σταμάτησε θαυματουργικά τους τρομερούς εχθρούς λίγο έξω από την πόλη. Ο εχθρός μπέρδεψε ένα από τα οχυρωμένα μοναστήρια έξω από την πόλη με την ίδια τη Θεσσαλονίκη και στάθηκε από κάτω όλη τη νύχτα. Το επόμενο πρωί, συνειδητοποίησαν το λάθος τους και έσπευσαν προς την ίδια την πόλη. Τα εχθρικά στρατεύματα εξαπέλυσαν άμεση επίθεση, αλλά τότε, μπροστά στα μάτια όλων, ο Άγιος Δημήτριος εμφανίστηκε στα τείχη της πόλης με τη μορφή ένοπλου πολεμιστή και χτύπησε τον πρώτο εχθρό που σκαρφάλωσε στο τείχος με το δόρυ του και τον έριξε από την άκρη. Ο τελευταίος, πέφτοντας, παρέσυρε μαζί του και τους άλλους επιτιθέμενους – τότε ο τρόμος κατέλαβε ξαφνικά τους εχθρούς και υποχώρησαν αμέσως. Αλλά η πολιορκία δεν είχε τελειώσει. μόλις είχε ξεκινήσει. Στη θέα τόσων πολλών εχθρών, η απελπισία νίκησε ακόμη και τους πιο γενναίους. Στην αρχή, όλοι πίστευαν ότι η καταστροφή της πόλης ήταν αναπόφευκτη. Αλλά στη συνέχεια, βλέποντας τη φυγή του εχθρού και την προστασία του θαυματουργού μεσολαβητή, οι κάτοικοι πήραν θάρρος και άρχισαν να ελπίζουν ότι ο υπερασπιστής της Θεσσαλονίκης, ο Άγιος Δημήτριος, δεν θα εγκατέλειπε την πατρίδα του και δεν θα την εμπόδιζε να πέσει στα χέρια του εχθρού. Εν τω μεταξύ, ο εχθρός άρχισε να πολιορκεί την πόλη, έφερε κανόνια και άρχισε να τραντάζει τα θεμέλια των τειχών της πόλης. Σύννεφα από βέλη και πέτρες που εκτοξεύονταν από βλήματα έκρυβαν το φως της ημέρας. Όλη η ελπίδα παρέμεινε στη θεϊκή βοήθεια, και πλήθη ανθρώπων γέμισαν την εκκλησία που ήταν αφιερωμένη στον Άγιο Δημήτριο. Εκείνη την εποχή, υπήρχε ένας θεοσεβούμενος και πολύ ενάρετος άνθρωπος στην πόλη ονόματι Ιλλίστριος. Φτάνοντας το βράδυ στην εκκλησία του Αγίου Μεγαλομάρτυρα Δημητρίου, προσευχήθηκε θερμά στον νάρθηκα της εκκλησίας στον Θεό και στον ένδοξο άγιό Του για την απελευθέρωση της πόλης από τους εχθρούς της. Ξαφνικά, του δόθηκε ένα θαυμαστό όραμα: δύο λαμπεροί νέοι εμφανίστηκαν μπροστά του, που έμοιαζαν με τους σωματοφύλακες του Τσάρου – ήταν Άγγελοι του Θεού. Οι πόρτες της εκκλησίας άνοιξαν μπροστά τους και μπήκαν. Ο Ιλλίστριος τους ακολούθησε, ανυπόμονος να δει τι θα συνέβαινε στη συνέχεια. Μόλις μπήκαν, δήλωσαν δυνατά:

– Πού είναι ο κύριος που μένει εδώ;

Τότε εμφανίστηκε ένας άλλος νεαρός άνδρας, που έμοιαζε με υπηρέτη, και τους ρώτησε:

-Για τι το χρειάζεσαι;

«Ο Κύριος μας έστειλε σε αυτόν», απάντησαν, «για να του πούμε κάτι».

Δείχνοντας τον τάφο του αγίου, ο νεαρός υπηρέτης είπε:

– Να τον!

«Πες του για εμάς», είπαν.

Τότε ο νέος σήκωσε την αυλαία και ο Άγιος Δημήτριος εμφανίστηκε για να χαιρετήσει τους νεοφερμένους. Η εμφάνισή του ήταν όπως απεικονίζεται στις εικόνες· ένα λαμπρό φως, σαν τον ήλιο, προερχόταν από αυτόν. Ο φόβος και η εκτυφλωτική λάμψη του φωτός εμπόδισαν τον Ιλστρίο να κοιτάξει τον άγιο. Οι νέοι χαιρέτησαν τον Δημήτριο.

«Η χάρη σου», απάντησε ο άγιος, «τι σε ώθησε να με επισκεφτείς;»

Του απάντησαν:

«Ο Κύριος μας έστειλε, διατάζοντας σας να εγκαταλείψετε την πόλη και να πάτε σε Αυτόν, γιατί θέλει να την παραδώσει στα χέρια των εχθρών.»

Ακούγοντας αυτό, ο άγιος έσκυψε το κεφάλι του και παρέμεινε σιωπηλός, χύνοντας πικρά δάκρυα. ​​Και ο νεαρός υπηρέτης είπε σε όσους είχαν έρθει:

«Αν ήξερα ότι ο ερχομός σου δεν θα έφερνε χαρά στον κύριό μου, δεν θα του το είχα πει.»

Τότε ο άγιος άρχισε να μιλάει:

«Αυτό θέλησε ο Κύριός μου; Αυτό είναι το θέλημα του Κυρίου των πάντων, να παραδοθεί η πόλη που λυτρώθηκε με πολύτιμο αίμα στα χέρια εχθρών που δεν Τον γνωρίζουν, δεν πιστεύουν σε Αυτόν και δεν τιμούν το άγιο όνομά Του;»

Σε αυτό απάντησαν όσοι ήρθαν:

– Αν ο Κύριός μας δεν το ήθελε αυτό, δεν θα μας είχε στείλει σε εσάς!

Τότε ο Δημήτρης είπε:

– Πηγαίνετε, αδελφοί, πείτε στον Κύριό μου ότι ο δούλος Του Δημήτριος λέει τα εξής:

– Γνωρίζω τα ελέη Σου, Κύριε, που αγαπάς την ανθρωπότητα· ακόμη και οι ανομίες όλου του κόσμου δεν μπορούν να ξεπεράσουν το έλεός Σου. Για χάρη των αμαρτωλών έχυσες το άγιο αίμα Σου, έθεσες τη ζωή Σου για εμάς· δείξε τώρα το έλεός Σου σε αυτή την πόλη και μην με διατάξεις να την εγκαταλείψω. Εσύ ο ίδιος με όρισες φύλακα αυτής της πόλης· άσε με να Σε μιμηθώ, Κύριέ μου· ας θυσιάσω τη ζωή μου για τους κατοίκους αυτής της πόλης, και αν είναι προορισμένοι να χαθούν, τότε θα χαθώ μαζί τους. Μη καταστρέψεις, Κύριε, την πόλη όπου όλοι επικαλούνται το άγιο όνομά Σου· αν και αυτοί οι άνθρωποι αμάρτησαν, όμως δεν έχουν απομακρυνθεί από Σένα· γιατί εσύ είσαι ο Θεός εκείνων που μετανοούν.

Οι νεαροί άνδρες που ήρθαν ρώτησαν τον Ντμίτρι:

– Έτσι πρέπει να απαντήσουμε στον Κύριο που μας έστειλε;

«Ναι, απάντησε έτσι», είπε, «γιατί ξέρω ότι ο Κύριος δεν θα μένει πάντα οργισμένος ούτε θα κρατάει την οργή του για πάντα» ( Ψαλμός 103:9 ).

Αφού είπε αυτά, ο άγιος μπήκε στον τάφο και η ιερή κιβωτός έκλεισε. Οι άγγελοι που είχαν συνομιλήσει μαζί του έγιναν αόρατοι. Αυτό είδε ο Ιλστρίος σε ένα θαυμαστό και τρομακτικό όραμα. Τελικά, συνέρχεται και έπεσε στο έδαφος, ευχαριστώντας τον άγιο για τη φροντίδα του για την πόλη και δοξάζοντάς τον που ικέτευσε τον Κύριο να μην προδώσει τους κατοίκους της Θεσσαλονίκης στα χέρια του εχθρού. Το πρωί, ο Ιλστρίος διηγήθηκε όλα όσα είχε δει στους πολίτες και τους ενθάρρυνε να πολεμήσουν τον εχθρό με θάρρος. Ακούγοντας την ιστορία του Ιλστρίου, όλοι δακρυσμένοι παρακάλεσαν τον Κύριο να τους δώσει έλεος και επικαλέστηκαν τον Άγιο Δημήτριο για βοήθεια. Με τη μεσολάβηση του αγίου, η πόλη παρέμεινε άθικτη: σύντομα οι εχθροί υποχώρησαν από τα τείχη με μεγάλη ντροπή, ανίκανοι να καταλάβουν την πόλη που φρουρούσε ο ένδοξος άγιος του Θεού. Την έβδομη ημέρα της πολιορκίας, ο εχθρός, χωρίς προφανή λόγο, τράπηκε σε άτακτη φυγή, εγκαταλείποντας τις σκηνές και τα βλήματά τους. Την επόμενη μέρα, μερικοί από τους εχθρούς επέστρεψαν και ανέφεραν τα εξής:

«Από την πρώτη κιόλας ημέρα της πολιορκίας, είδαμε τόσο μεγάλο πλήθος υπερασπιστών ανάμεσά σας που υπερείχαν κατά πολύ σε αριθμό από τον στρατό μας. Νομίζαμε ότι ο στρατός σας κρυβόταν πίσω από τα τείχη σας. Χθες, ξαφνικά όρμησαν εναντίον μας και φύγαμε τρέχοντας.»

Τότε οι έκπληκτοι πολίτες ρώτησαν: «Ποιος ηγήθηκε του στρατού;»

«Είδαμε», απάντησαν οι εχθροί που επέστρεφαν, «έναν φλογερό, λαμπερό άντρα πάνω σε ένα άσπρο άλογο με χιονόλευκα ρούχα».

Οι πολίτες της Θεσσαλονίκης, ακούγοντας αυτό, κατάλαβαν ποιος είχε καταδιώξει τον εχθρό. Έτσι ο Άγιος Δημήτριος υπερασπίστηκε την πόλη του.

Λίγο μετά την υποχώρηση των εχθρών από τη Θεσσαλονίκη, μια άλλη καταστροφή έπληξε την πόλη. Κατά τη διάρκεια της πολιορκίας, ο εχθρός, σε μεγάλους αριθμούς, λεηλάτησε όλα τα αποθέματα σιτηρών, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει μεγάλος λιμός μέσα στην ίδια την πόλη: μεγάλος αριθμός ανθρώπων άρχισε να πεθαίνει από έλλειψη τροφίμων. Βλέποντας την πατρίδα του να χάνεται από την πείνα, ο άγιος εμφανίστηκε αρκετές φορές σε πλοία που έπλεαν στη θάλασσα, επισκεπτόμενος τα λιμάνια και πολλά νησιά, διατάζοντας πλοία φορτωμένα με σιτάρι να πλεύσουν προς τη Θεσσαλονίκη, σώζοντας έτσι την πόλη του από τον λιμό .

Όταν ο ευσεβής αυτοκράτορας Ιουστινιανός έχτισε μια όμορφη και μεγαλοπρεπή εκκλησία στην Κωνσταντινούπολη αφιερωμένη στη Σοφία του Θεού, έστειλε σεβάσμιους άνδρες στη Θεσσαλονίκη για να φέρουν πίσω ένα μέρος από τα λείψανα του αγίου για τον στολισμό και τον καθαγιασμό της νεόκτιστης εκκλησίας. Φτάνοντας στη Θεσσαλονίκη, οι αγγελιοφόροι πλησίασαν την πολύτιμη κιβωτό όπου αναπαύονταν τα λείψανα του μεγαλομάρτυρα, σκοπεύοντας να εκπληρώσουν την εντολή του αυτοκράτορα. Ξαφνικά, μια στήλη φλόγας ξεχύθηκε από την κιβωτό, κατακλύζοντας όλους με ένα δεμάτι σπίθες, και μια φωνή ακούστηκε από τη φωτιά:

– Μείνε ακίνητος και μην τολμήσεις.

Καταβεβλημένοι από φόβο, οι παρόντες έπεσαν στο έδαφος. Τότε οι αγγελιοφόροι, παίρνοντας μόνο λίγο χώμα από το σημείο, επέστρεψαν στον βασιλιά και του διηγήθηκαν όλα όσα είχαν συμβεί. Όλοι όσοι άκουγαν την ιστορία τους έμειναν έκπληκτοι. Οι αγγελιοφόροι παρέδωσαν τη μισή από τη γη που είχαν πάει στον βασιλιά και την άλλη μισή την τοποθέτησαν στο σκεύος της εκκλησίας.

Ένας νεαρός, ονόματι Ονησίφορος, ήταν υπεύθυνος για το άναμμα κεριών και τη φροντίδα των καντηλιών στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου. Υπό την παρότρυνση του διαβόλου, αυτός ο νεαρός άρχισε να κλέβει κεριά και να τα πουλάει κρυφά, βάζοντας στην τσέπη τα έσοδα. Ο Άγιος Δημήτριος δεν ανεχόταν τέτοιες φρικαλεότητες στην εκκλησία που ήταν αφιερωμένη σε αυτόν: εμφανίστηκε στον Ονησίφορο σε ένα όνειρο και, με τη μέγιστη επιείκεια, άρχισε να τον επιπλήττει:

– Αδελφέ Ονησίφορε, λυπάμαι που κλέβεις κεριά· μέσω αυτού προκαλείς ζημία σε όσους τα φέρνουν· δεν είσαι λιγότερο επιβλαβής για τον εαυτό σου· να θυμάσαι ότι η καταδίκη περιμένει τους ανθρώπους που ενεργούν όπως εσύ· εγκατέλειψε αυτή την κακή πράξη και μετανόησε.

Ο Ονησίφορος, ξυπνώντας, ένιωσε ντροπή και φόβο. Αλλά μετά από λίγο καιρό, ξέχασε την εντολή του αγίου και άρχισε ξανά να κλέβει κεριά, όπως είχε κάνει και πριν – η τιμωρία σύντομα τον χτύπησε. Μια μέρα, ένας ευσεβής άνθρωπος, σηκώνοντας νωρίς το πρωί, ήρθε στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου και έφερε αρκετά μεγάλα κεριά. Τα άναψε, τα τοποθέτησε δίπλα στον τάφο του μεγαλομάρτυρα και, αφού προσευχήθηκε, έφυγε από την εκκλησία. Πλησιάζοντας τα κεριά, ο Ονησίφορος άπλωσε το χέρι του για να τα πάρει, όταν ξαφνικά μια φωνή αντήχησε από τον τάφο του αγίου:

-Κάνεις πάλι τα ίδια!

Σοκαρισμένος από αυτή τη φωνή σαν βροντή, ο Ονησίφορος κατέρρευσε αμέσως στο έδαφος και έμεινε εκεί σαν νεκρός μέχρι που μπήκε ένας από τους κληρικούς. Ο νεοφερμένος σήκωσε τον νέο, ο οποίος είχε κυριευτεί από τρόμο. Μόλις ο Ονησίφορος συνήλθε, διηγήθηκε τα πάντα: το αμαρτωλό του πάθος, την πρώτη εμφάνιση του αγίου σε αυτόν σε όνειρο και τη δεύτερη καταγγελία του Δημητρίου. Τότε, ακούγοντας αυτή την ιστορία, όλοι γέμισαν με μεγάλο τρόμο.

Πολλοί αιχμάλωτοι απελευθερώθηκαν από τον ζυγό των απίστων από τον άγιο Μεγαλομάρτυρα Δημήτριο. Για παράδειγμα, ένας επίσκοπος συνελήφθη από βαρβάρους και φυλακίστηκε, αλλά ο άγιος εμφανίστηκε σε αυτόν, τον απελευθέρωσε από τα δεσμά του και, προστατευμένος από τον άγιο, ο επίσκοπος έφτασε με ασφάλεια στη Θεσσαλονίκη. Μια άλλη φορά, οι βάρβαροι, κατακλύζοντας την πόλη, απήγαγαν πολλούς κατοίκους. Ανάμεσα στους αιχμαλώτους ήταν δύο όμορφες κοπέλες. Ήταν επιδέξιες στο κέντημα και στην απεικόνιση διαφόρων λουλουδιών, δέντρων, πουλιών, ζώων και ανθρώπινων προσώπων σε υφάσματα. Οι βάρβαροι τις πήραν στη γη τους και τις παρουσίασαν ως δώρο στον πρίγκιπά τους. Μόλις έμαθαν για την ικανότητά τους, ο πρίγκιπας τους είπε:

«Ξέρω ότι στη χώρα σας υπάρχει ένας μεγάλος θεός που ονομάζεται Δημήτριος, ο οποίος κάνει θαυμαστά θαύματα· κεντήστε την εικόνα του σε ύφασμα και θα τον προσκυνήσω».

Τα κορίτσια απάντησαν:

«Όχι, Πρίγκιπα, ο Ντμίτρι δεν είναι Θεός, αλλά μόνο ένας μεγάλος υπηρέτης του Θεού και βοηθός των Χριστιανών. Δεν θα ικανοποιήσουμε το αίτημά σας, γιατί γνωρίζουμε ότι δεν θέλετε να τον λατρέψετε, αλλά να βεβηλώσετε την εικόνα του.»

«Η ζωή και ο θάνατός σας είναι στην εξουσία μου», τους απάντησε ο πρίγκιπας. «Επιλέξτε ό,τι θέλετε: είτε κάντε ό,τι σας απαιτώ, και τότε θα ζήσετε· αλλά αν δεν εκτελέσετε την εντολή μου, θα εκτελεστείτε αμέσως».

Φοβούμενοι τον θάνατο, οι αιχμάλωτες άρχισαν να κεντούν μια εικόνα του Αγίου Δημητρίου. Λίγο πριν από την εορτή του αγίου, τα κορίτσια τελείωσαν την εργασία τους και τη νύχτα της 26ης Οκτωβρίου, καθισμένες στα στεφάνια κεντήματος, έσκυψαν πάνω από την εικόνα που είχαν κεντήσει και άρχισαν να κλαίνε:

«Μη θυμώνεις μαζί μας, μάρτυρα του Χριστού», είπαν, «γνωρίζουμε ότι ο άνομος ηγεμόνας θέλει να χλευάσει την εικόνα σου· σε καλούμε να μαρτυρήσεις ότι δεν θέλαμε να κεντήσουμε την εικόνα σου· αναγκαστήκαμε να το κάνουμε υπό την απειλή του θανάτου».

Κλαίγοντας με αυτόν τον τρόπο πάνω από την εικόνα του αγίου, αποκοιμήθηκαν.

Ενώ κοιμόντουσαν, ο Άγιος Δημήτριος, ως Άγγελος του Αββακούμ , μετέφερε θαυματουργικά τα κορίτσια και την εργασία τους την ίδια νύχτα στη Θεσσαλονίκη για την εορτή του και τα τοποθέτησε στην εκκλησία κοντά στα λείψανά του κατά τη διάρκεια της ολονύχτιας αγρυπνίας. Βλέποντας αυτό το θαύμα, όλοι έμειναν έκπληκτοι, και τα κορίτσια, ξυπνώντας, φώναξαν:

– Δόξα τω Θεώ. Πού βρισκόμαστε;

Έμειναν τόσο έκπληκτοι που δεν μπορούσαν να συνέλθουν και νόμιζαν ότι όλα αυτά συνέβαιναν σε όνειρο.

Τελικά, πείστηκαν απόλυτα ότι βρίσκονταν πράγματι στη Θεσσαλονίκη, βλέποντας τον τάφο του αγίου μπροστά τους και στέκονταν στην εκκλησία του, όπου πλήθος κόσμου προσευχόταν. Τότε, με δυνατή φωνή, άρχισαν να ευχαριστούν τον μεσίτη τους, τον Άγιο Δημήτριο, και να διηγούνται όλα όσα τους είχαν συμβεί. Οι κάτοικοι της Θεσσαλονίκης, πανευτυχείς από ένα τόσο θαυμαστό θαύμα, γιόρτασαν την εορτή του Αγίου Δημητρίου με μεγάλη αγαλλίαση. Τοποθέτησαν την κεντημένη εικόνα πάνω από την Αγία Τράπεζα και πολλά θαύματα έγιναν μέσω αυτής προς δόξα του Θεού, του Ενός Τριάδας. Δόξα, τιμή και λατρεία από όλη την κτίση ας είναι σε Αυτόν για πάντα. Αμήν.

Τροπάριο, Ήχος 3:
Η οικουμένη σε βρήκε μεγάλο υπερασπιστή στις αντιξοότητες, ω παθοφόρε, νικητή των εθνών. Όπως ακριβώς κατέστρεψες την υπερηφάνεια του Λιέβ και έκανες τον Νέστορα τολμηρό στον αγώνα του, έτσι, άγιε Δημήτριε, προσευχήσου στον Χριστό τον Θεό μας να μας χαρίσει μεγάλο έλεος.

Κοντάκιον, Ήχος 3:
Με τα ρεύματα του αίματός σου, Δημήτριε, ο Θεός κοκκίνισε την Εκκλησία, αφού σου έδωσε ένα απόρθητο φρούριο, και διατήρησε την πόλη σου άθικτη· γιατί εσύ είσαι η επιβεβαίωσή της.

Την ίδια ημέρα τιμάται η μνήμη του Οσίου Αθανασίου, ο οποίος έζησε στη Μονή Μηδικίου στη Βιθυνία· πέθανε γύρω στο έτος 814. Η ιστορία του αναφέρεται στον βίο του Οσίου Νικήτα του Μηδικίου (3 Απριλίου).

* * *

Σημειώσεις

6986 Το όνομα Σαρμάτες αναφέρεται σε διάφορες φυλές που κατοικούσαν στο νότο της σημερινής Ρωσίας, εν μέρει στη Γερμανία και την Αυστρία.
6987 Οι Βάνδαλοι ήταν λαός γερμανικής καταγωγής που ζούσε κυρίως κατά μήκος των ακτών της Βαλτικής Θάλασσας.
6988 Ο άγιος πέθανε γύρω στο έτος 306.
6989 Ο Λεόντιος κατείχε εξέχουσα θέση στο Ιλλυρικό, στο οποίο ανήκε τότε η περιοχή της Θεσσαλονίκης.
6990 Ένα από τα πιο θαυμαστά θαύματα με τα οποία ο Θεός καταδέχτηκε να δοξάσει τον μεγάλο άγιό Του ήταν η ροή μύρου από τα πολύτιμα λείψανά του. Αυτή η ροή είναι ένα θαυμαστό σημάδι της χάρης του Θεού. Η ροή του μύρου ξεκίνησε τον έβδομο αιώνα. Αρκετοί συγγραφείς και ιστορικοί μαρτυρούν αυτό το ακατανόητο φαινόμενο. Αναφέρουμε τη μαρτυρία ενός συγγραφέα, του Δημητρίου Χρυσολόγου, ο οποίος έζησε το δεύτερο μισό του δέκατου τέταρτου αιώνα: «Αυτό (δηλαδή, το μύρο) δεν είναι νερό στη φύση του, αλλά πιο παχύρρευστο από το νερό, και δεν μοιάζει με καμία άλλη ουσία στη γη, ούτε υγρή ούτε στερεή, ούτε τεχνητά παρασκευασμένη… είναι πιο θαυμαστό από όλα τα αρώματα, όχι μόνο αυτά που παρασκευάζονται με τέχνη, αλλά και αυτά που δημιουργούνται φυσικά από τον Θεό». Πολλές θεραπείες έγιναν μέσω του χρίσματος με αυτό το μύρο. Ακόμα και λαοί που δεν πίστευαν στον Χριστό εκτιμούσαν αυτή τη θαυμαστή ροή. Έτσι, κατά τη λεηλασία της Θεσσαλονίκης από τους Τούρκους το 1429, οι συνετοί μεταξύ του εχθρού σκόπευαν να πάρουν μαζί τους μια ορισμένη ποσότητα αυτού του μύρου, για τη θεραπευτική του δύναμη είχαν ακούσει τόσα πολλά. Η Αγία Εκκλησία, αποκαλώντας τον Άγιο Δημήτριο Μυροβλύτη, υμνεί έτσι τον ασκητή του Χριστού: «Ευώδης και πολύτιμη πηγή μύρου, Δημήτριε, άνοιξας (Κανόνας, Ωδή 1). Αειθαλείς πηγές μύρου αναβλύζουν από σένα».
6991 Ήταν ο ποταμός Δούναβης.
6992 Ο Μαυρίκιος βασίλευσε από το 582 έως το 603.
6993 Οι Άβαροι, των οποίων οι παραπόταμοι ήταν οι Σλάβοι, οι οποίοι δεν είχαν ακόμη φωτιστεί από το φως της χριστιανικής πίστης, ζούσαν στον Ντον, κοντά στην Κασπία Θάλασσα.
6994 Αυτό το θαύμα συνέβη το 547.
6995 Ο Ιουστινιανός βασίλευσε από το 527 έως το 566.