Άγιοι Ακύλας, Παύλος, Ηρωδίων
οι Απόστολοι
και Άγιος Σωσίων, πρώτος Επίσκοπος Λευκάδος
Ἥπλωσε Παῦλος, ὡς σαγήνην, τοὺς λόγους,
Ἤγρευσε δ’ ὡς θήραμα θεῖον Ἀκύλαν.
Ἀκύλαν δεκάτῃ γε τετάρτῃ τύμβος ἔκρυψεν.
Για τον Άγιο Ακύλα, βλέπε βιογραφικό του σημείωμα την 13η Φεβρουαρίου, όπου συνεορτάζει με τη γυναίκα του Πρισκίλλα.
Την ίδια ημέρα συνεορτάζονται από την τοπική Εκκλησία της Λευκάδος οι Άγιοι Απόστολοι Παύλος (βλέπε 29 Ιουνίου) και Ηρωδίων (βλέπε 28 Μαρτίου) και ο Άγιος Σωσίων, πρώτος Επίσκοπος Λευκάδος.
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ’
Ἀπόστολε Ἅγιε Ἀκύλα, πρέσβευε τῷ ἐλεήμονι Θεῷ ἵνα πταισμάτων ἄφεσιν, παράσχῃ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν.
Κάθισμα
Ἦχος δ’
Ταχὺ προκατάλαβε
Τοῦ Παύλου τοῖς ῥήμασι, καταυγασθεὶς τὴν ψυχήν, ὡς ἥλιος ἔλαμψας, θεογνωσίας φωτί, Ἀκύλα μακάριε, στέφος δὲ μαρτυρίου, ἀνεπλέξω νομίμως· ὅθεν ἀναπηγάζεις, ποταμοὺς ἰαμάτων, τοῖς πίστει ἑορτάζουσι, μάκαρ τὴν μνήμην σου.
Κοντάκιον
Ἦχος δ’
Ἐπεφάνης σήμερον
Ἀποστόλων σύνθρονος, καὶ συνοδίτης, γεγονὼς Ἀπόστολε, τὴν οἰκουμένην διδαχαῖς, καὶ θαυμασίοις κατηύγασας, στέφανον δόξης, Ἀκύλα δεξάμενος.
Κανών α’, ᾨδὴ θ’, τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου
Ἦχος β’
Τὸν ἐκ Θεοῦ Θεὸν Λόγον
Ἱερωτάτοις σε ὕμνοις, ἱερὸν πεφυκότα, κειμήλιον τοῦ Λόγου καὶ σεπτόν, τούτου τε πάνσοφον κήρυκα, καὶ τοῦ κόσμου φωστῆρα, καὶ στήριγμα τῆς πίστεως ἡμῶν, συνελθόντες Ἀκύλα, συμφώνως μακαρίζομεν.
Ὡς καθαιρέτης τῆς πλάνης, καὶ ἐθνῶν ποδηγέτης, καὶ θεῖος τοῦ Σωτῆρος ἀθλητής, καὶ συμπολίτης καὶ σύσκηνος, τῶν Ἁγίων Ἀγγέλων, Ἀκύλα θεηγόρε σὺν αὐτοῖς, τὸν Δεσπότην δυσώπει, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.
Σὲ φοιτητὴν μὲν τοῦ Παύλου, ἐπιγνόντες Ἀκύλα, τοῦ κόσμου δὲ φωστῆρα ἀπλανῆ, καὶ ἱερώτατον Μάρτυρα, καθαιρέτην εἰδώλων, καὶ γνώσεως Θεοῦ εἰσηγητήν, εὐσεβεῖ διανοίᾳ, θεόφρον μακαρίζομεν.
Ἡ παναγία σου μνήμη, ἀνατείλασα κόσμῳ, ὡς ἥλιος φωτίζει τὰς ψυχάς, τῶν εὐσεβῶς εὐφημούντων σε, ἐν ᾗ πρέσβευε Μάκαρ, δοθῆναι ἱλασμὸν ἁμαρτιῶν, καὶ εἰρήνην βαθεῖαν, καὶ μέγα πᾶσιν ἔλεος.
ΕΑΝ ΘΕΛΕΤΕ
ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ
ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΑΤΩ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΕΣ ΞΕΝΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ
Никодим Святогорец, изображение в книге "Μεγάλου Συναξαριστή", Βενετία 1819 Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης, η εικόνα στο βιβλίο "Μέγας Συναξαριστής", Βενετία 1819
Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης (6 Ιουνίου 1749 – 14 Ιουλίου 1809)
Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης -Ο χαλκέντερος κολυβάς
Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης
Βιογραφία
Ο Όσιος Νικόδημος γεννήθηκε στη Νάξο το έτος 1749 μ.Χ. από γονείς ευσεβείς και ενάρετους, τον Αντώνιο και Αναστασία Καλλιβούρση (η οποία εμόνασε στην Ιερά Μονή Χρυσοστόμου Νάξου, με το όνομα Αγάθη).
Το κατά κόσμον όνομά του ήταν Νικόλαος και από μικρός έδειχνε ότι ήταν άνθρωπος μεγάλης αρετής και φοβερής ευφυΐας. Τα πρώτα του γράμματα τα έμαθε στη Νάξο και έπειτα στη σχολή της ίδιας πόλης επέκτεινε τις γνώσεις του, με δάσκαλο τον αδελφό του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού, Αρχιμανδρίτη Χρύσανθο.
Κατόπιν 16 χρόνων πήγε στην Ελληνική σχολή της Σμύρνης, όπου κοντά σε φημισμένους διδασκάλους έλαβε ανώτερη παιδεία και αρετή.
Μετά από ορισμένες περιπέτειες, το 1775 μ.Χ. πήγε στο Άγιον Όρος. Εκεί, στη Μονή του Άγιου Διονυσίου εκάρη μοναχός με το όνομα Νικόδημος. Οι Πατέρες της Μονής, που διέκριναν τα μεγάλα φυσικά και επίκτητα χαρίσματα του Νικόδημου, τον διόρισαν αναγνώστη και γραμματέα της Μονής. Στη Μονή αυτή ο Νικόδημος, υπήρξε υπόδειγμα διακονίας και πράξεων αρετής.
Έπειτα αποσύρθηκε σε κάποιο κελί, όπου με ασκητικό τρόπο, επιδόθηκε στη μελέτη και συγγραφή πολλών οικοδομητικών, θεολογικών και αγιολογικών βιβλίων. Μεταξύ αυτών είναι ο «Συναξαριστής», το «Εορτοδρόμιον», η «Νέα Κλίμακα», ο «Αόρατος Πόλεμος», το «Πηδάλιον», το «Ευεργετινόν», η «Φιλοκαλία», το «Νέον Μαρτυρολόγιον» και άλλα πολλά.
Tο μελανοδοχείο του οσίου Nικοδήμου του Aγιορείτου
τέλος 18ου αι. μ.Χ. – Mονή Bατοπαιδίου, Άγιον Όρος.
Τελικά μετά από διάφορες περιπέτειες, που υπέστη στη βραχύχρονη ζωή του, απεβίωσε από ημιπληγία, σε ηλικία 60 χρονών, τις πρώτες ορθρινές ώρες της 14ης Ιουλίου του έτους 1809 μ.Χ. στο κελλί των Σκουρταίων, στις Καρυές του Αγίου Όρους. Τα τελευταία του λόγια ήταν η απάντηση που έδωσε στους μαθητές του όταν τον ρώτησαν αν ησυχάζει: «Τον Χριστό έβαλα μέσα μου και πως να μη ησυχάσω;». Ενταφιάστηκε στο Λαυριωτικό Κελί των Σκουρταίων στις Καρυαίς του Άγιου Όρους, αφήνοντας πίσω του ένα τεράστιο πνευματικό συγγραφικό έργο, που σήμερα αποτελεί κεφάλαιο για τον λαό της Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Η Εκκλησία μας επάξια από το έτος 1955 μ.Χ. τον κατέταξε στο Αγιολόγιο της.
κόλλυβα
Ι Ε Ρ Α Λ Ε Ι Ψ Α Ν Α
Η Κάρα του Αγίου βρίσκεται στο Κελλί των Σκουρταίων Αγίου Όρους.
Μέρος της Κάρας του Αγίου βρίσκεται στην ομώνυμη Μονή Πενταλόφου Γουμένισσας.
Η Κάρα του Αγίου ευρίσκεται στο Κελλί των Σκουρταίων στό Άγιο Όρος όπου κοιμήθηκε στις 14 Ιουλίου 1809 ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης.
Σε μια από τις ομορφότερες πλαγιές του όρους Πάικου, πάνω από τον οικισμό Πενταλόφου, σε υψόμετρο 700 μ. στέκεται αγέρωχο μέσα στο δάσος το δυναμικό μοναστήρι (Ιερό Κοινόβιο) του Οσίου Νικόδημου του Αγιορείτη, μετόχι της Μονής Σίμωνος Πέτρας του Αγίου Όρους που θεμελιώθηκε το 1981.
Σε κλίμα κατάνυξης και συγκίνησης, οι Πατέρες του Ιερού Κοινοβίου Οσίου Νικοδήμου παρέλαβαν το ιερό λείψανο που είχε κλαπεί στις 15 Μαρτίου 2010. Ο άνθρωπος που έκλεψε το άγιο λείψανο αντίκρισε ολοζώντανο τον Άγιο τέσσερις φορές, ο οποίος του είπε: «Παιδί μου, πήγαινέ με στο σπίτι μου από όπου με πήρες, αρκετά με ταλαιπώρησες». Συγκλονισμένος τότε έτρεξε και βρήκε έναν Ιερέα κοντινής Μητροπόλεως, στον οποίο εξομολογήθηκε με λυγμούς και δάκρυα, λέγοντας «αμάρτησα πάτερ, έγινα ιερόσυλος» και του παρέδωσε το ιερό λείψανο. Ο Ιερέας, παρέλαβε το ιερό λείψανο του Αγίου και συγκλονισμένος αμέσως το έφερε στη Ιερά Μονή του Οσίου Νικοδήμου. Αξίζει, να σημειωθεί, ότι όλα τα ανωτέρω αναφέρονται στην κατάθεση που έδωσε ο Ιερέας ενώπιον της Αστυνομικής Αρχής. Επίσης, να αναφερθεί, ότι ο δράστης διεμήνυσε, ότι σύντομα θα επισκεφθεί τον Ηγούμενο της Μονής για να ζητήσει συγγνώμη.
Мощи преподобного Никодима Святогорца
Великой Лавре св. Афанасия на Афоне.
Απότμημα λειψάνου τού Αγ. Νικοδήμου τού Αγιορείτου
στην Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας Αγίου Όρους
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ’. Τὴν ὡραιότητα.
Σοφίας χάριτι, Πάτερ κοσμούμενος, σάλπιξ θεόφθογγος, ὤφθης τοῦ Πνεύματος,
καὶ ἀρετῶν ὑφηγητής, Νικόδημε θεηγόρε, πάσι γὰρ παρέθηκας,
σωτηρίας διδάγματα, βίου καθαρότητας, διεκφαίνων τὴν ἔλλαμψιν,
τῷ πλούτῳ τῶν ἐνθέων σου λόγων, δι’ ὧν ὡς φῶς τῷ κόσμῳ ἔλαμψας.
Ἕτερον.
Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
Τὸν τοῦ Ἄθω φωστῆρα καὶ τῆς Νάξου τὸ βλάστημα καὶ Ἐκκλησίας
ἁπάσης τὸν θεόπνουν διδάσκαλον, Νικόδημον τιμήσωμεν πιστοί, ὡς
ἔμπλεον σοφίας θεϊκῆς· διδαχὰς γὰρ οὐρανίους καὶ δαψιλεῖς, βλυστάνει
τοῖς κραυγάζουσι· δόξα τῷ σὲ δοξάσαντι Χριστῷ, δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι,
δόξα τῷ χορηγοῦντι διὰ σοῦ ἡμῖν τὰ πρόσφορα.
Θεοτοκίον.
Τοῦ Γαβριὴλ φθεγξαμένου Σοι Παρθένε τὸ χαῖρε, σὺν τῇ φωνῇ
ἐσαρκοῦτο ὁ τῶν ὅλων Δεσπότης, ἐν Σοὶ τῇ ἁγίᾳ κιβωτῷ, ὡς ἔφη ὁ δίκαιος
Δαβίδ, ἐδείχθης πλατυτέρα τῶν οὐρανῶν, βαστάσασα τὸν Κτίστην Σου·
Δόξα τῷ ἐνοικήσαντι ἐν Σοί, δόξα τῷ προελθόντι ἐκ Σοῦ, δόξα τῷ
ἐλευθευρώσαντι ἡμᾶς διὰ τοῦ τόκου Σου.
ΑΠΟ ΤΟ ΡΩΣΙΚΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ
(μετάφραση Google)
Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, βαπτισμένος Νικόλαος, γεννήθηκε το 1748 στο ελληνικό νησί της Νάξου. Σε ηλικία 26 ετών, ήρθε στο Άγιο Όρος και κουρεύτηκε εκεί στη Μονή Διονυσίου με το όνομα Νικόδημος.
Αρχικά, ο μοναχός Νικόδημος υπηρέτησε ως αναγνώστης και γραμματέας. Δύο χρόνια μετά την άφιξή του στο μοναστήρι, ο Μητροπολίτης Κορίνθου Μακάριος έφτασε στο Άγιο Όρος και εμπιστεύτηκε στον νεαρό μοναχό την προετοιμασία του χειρογράφου της «Φιλοκαλίας», την οποία είχε βρει το 1777 στη Μονή Βατοπαιδίου, για έκδοση. Η εργασία σε αυτό το βιβλίο σηματοδότησε την αρχή της πολυετούς λογοτεχνικής εργασίας του Νικοδήμου του Αγιορείτη. Σύντομα, ο νεαρός μοναχός μετατέθηκε στη Σκήτη του Παντοκράτορα, υπακούοντας στον Γέροντα Αρσένιο τον Πελοποννήσιο, υπό την καθοδήγηση του οποίου μελέτησε με ζήλο την Αγία Γραφή και τα έργα των Αγίων Πατέρων. Το 1783, ο Άγιος Νικόδημος έλαβε το σχήμα και έζησε σε απόλυτη σιωπή για έξι χρόνια. Όταν ο Μητροπολίτης Κορίνθου Μακάριος επέστρεψε στο Άγιο Όρος, εμπιστεύτηκε στον Άγιο Νικόδημο μια νέα υπακοή – την επιμέλεια των έργων του Αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου . Ο Άγιος Νικόδημος εγκατέλειψε τη σιωπηρή του ζωή και ανέλαβε ξανά τη λογοτεχνική εργασία. Από τότε μέχρι τον θάνατό του, συνέχισε να εργάζεται με ζήλο σε αυτόν τον τομέα.
Λίγο πριν από το θάνατό του, ο Άγιος Νικόδημος, εξαντλημένος από τους λογοτεχνικούς του κόπους και τους ασκητικούς του αγώνες, πήγε να ζήσει με τους αγιογράφους ιερομόναχους Στέφανο και Νεόφυτο Σκουρτεία (Κουτσόβλαχους). Τους έπεισε να αναλάβουν την έκδοση των έργων του, κάτι που ο ίδιος δεν μπορούσε πλέον να κάνει λόγω της κακής υγείας του. Εδώ, στους Σκουρτείες, ο Άγιος Νικόδημος εκοιμήθη ειρηνικά προς Κύριον την 1η Ιουλίου 1809.
Σύμφωνα με τους συγχρόνους του, ο Άγιος Νικόδημος ήταν απλός, ευγενικός, άπληστος και διακρινόταν για τη βαθιά του συγκέντρωση. Διέθετε αξιοσημείωτη μνήμη: γνώριζε τις Αγίες Γραφές απέξω, θυμούμενος ακόμη και κεφάλαια, στίχους και σελίδες, και μπορούσε να απαγγείλει πολλά από τα έργα των Αγίων Πατέρων από μνήμης.
Τα λογοτεχνικά έργα του Γέροντα Νικόδημου είναι ποικίλα. Έγραψε τον πρόλογο της «Φιλοκαλίας» και σύντομους βίους ασκητών. Μεταξύ των ασκητικών διδασκαλιών του γέροντα, η πιο διάσημη είναι ο «Αόρατος Πόλεμος», που μεταφράστηκε στα ρωσικά από τον μεγάλο ασκητικό θεολόγο, Επίσκοπο Θεοφάνη τον Έγκλειστο (Μόσχα, 1886· 5η έκδοση, Μόσχα, 1912). Το έργο του ασκητή «Διδασκαλία περί Εξομολόγησης» (Βενετία, 1804, 1818) είναι αξιοσημείωτο, που καταλήγει με ένα εγκάρδιο «Κήρυγμα περί Μετανοίας». Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το βιβλίο του αγίου «Καλή Ηθική των Χριστιανών», που εκδόθηκε στη Βενετία το 1803. Ο άγιος συνέβαλε επίσης σημαντικά στην έκδοση λειτουργικών βιβλίων. Το 1796 δημοσίευσε 62 κανόνες προς την Υπεραγία Θεοτόκο, που προέρχονται από τις συλλογές χειρογράφων του Αγίου Όρους, με τον τίτλο «Το Στέμμα της Αειπαρθένου» (Βενετία, 1796, 1846).
Ο Άγιος Νικόδημος ετοίμασε μια νέα έκδοση του «Πηδαλίου» – του ελληνικού «Βιβλίου Κορμτσάγια» που περιέχει τους κανόνες των αγίων αποστόλων, των αγίων Οικουμενικών και Τοπικών Συνόδων και των αγίων πατέρων.
Ο άγιος αφιέρωσε μεγάλη προσοχή στην αγιογραφία, όπως αποδεικνύεται από έργα όπως το «Νέα Επιλογή Βίων Αγίων» (Βενετία, 1803) και το «Νέο Συναξάριον» σε τρεις τόμους (Βενετία, 1819), που εκδόθηκαν μετά τον θάνατό του. Μετέφρασε το «Υπόμνημα στις Επιστολές του Αγίου Αποστόλου Παύλου» του Αρχιεπισκόπου Βουλγαρίας Θεοφύλακτου από τα αρχαία ελληνικά στα νέα ελληνικά . Ο ίδιος ο Άγιος Νικόδημος έγραψε ένα σχόλιο στις Επτά Επιστολές των Συνόδων (που εκδόθηκαν επίσης στη Βενετία το 1806 και το 1819).
Ο Άγιος Νικόδημος είναι επίσης γνωστός ως δημιουργός και ερμηνευτής ιερών ύμνων. Συνέθεσε (υιοθετήθηκε από τη Ρωσική Εκκλησία) έναν κανόνα προς τιμήν της εικόνας της Θεοτόκου «Ταχείας Ακοής», καθώς και «Η Ακολουθία προς τους Σεβ. και Θεοφόρους Πατέρες που έλαμψαν στη νηστεία στον Άθω» («Ορθόδοξο Εκκλησιαστικό Ημερολόγιο για το 1976», σελ. 61), «Το Ορθοδρομίο, ή Εξήγηση των Κανόνων Ασμάτων που Ψάλλονται στις Παραμονές των Εορτών του Κυρίου και της Θεοτόκου» (Βενετία, 1836) και «Η Νέα Κλίμακα, ή Εξήγηση των 75 Βημάτων Ασμάτων της Οκτωήχου» (Κωνσταντινούπολη, 1844).
Τροπάρια , κοντάκια , προσευχές και μεγεθύνσεις
Τροπάριο , Ήχος 3
Σοφίαν εκ χάριτος, Πάτερ, στολισμένος, / η σάλπιγγα του θεόφωνου Πνεύματος εμφανίστηκε, / και διδάσκαλος των αρετών, Νικόδημε, θεόλαλε, / ότι δίδεις εις πάντας τας σωτήριας διδασκαλίας, / δείχνοντας καθαρήν ζωήν την λάμψη/ του πλούτου των Θείων λόγων σου, // εν τω όντι, ως φως, έλαμψες επί τον κόσμον.
Μετάφραση: Στολισμένος με τη χάρη της σοφίας, Πάτερ, έγινες η θεόφωνη σάλπιγγα του Πνεύματος και διδάσκαλος των αρετών, Νικόδημε ο θεόφωνος, γιατί δίνεις σωτήριες οδηγίες σε όλους, δείχνοντας τη λάμψη μιας καθαρής ζωής μέσα από τον πλούτο των θεόπνευστων διδασκαλιών σου, με τις οποίες, ως φως του κόσμου, έλαμψες.
Στο τροπάριο , τόνος 1
Ω, φωτοδότε του Άθωνα και κλάδος της Ναξίας,/ και ο θεόπνευστος διδάσκαλος ολόκληρης της Εκκλησίας,/ ας τιμήσουμε οι πιστοί τον Νικόδημο,/ ο οποίος, γεμάτος θεϊκή σοφία,/ εκχέει ουράνιες και άφθονες διδασκαλίες σε όσους φωνάζουν:/ δόξα στον Χριστό που σε δόξασε,/ δόξα σε αυτόν που σε έστεψε,/ δόξα σε αυτόν που μας δίνει βοήθεια μέσω εσού.
Μετάφραση: Ας τιμήσουμε, οι πιστοί, τον φωστήρα του Άθωνα και το βλαστάρι της Νάξου, και τον θεόπνευστο διδάσκαλο ολόκληρης της Εκκλησίας, Νικόδημο, ο οποίος, γεμάτος θεϊκή σοφία, κηρύττει άφθονες ουράνιες διδασκαλίες σε όλους όσους φωνάζουν: «Δόξα στον Χριστό που σας δόξασε, δόξα σε Εκείνον που σας έστεψε, δόξα σε Εκείνον που μας βοηθάει μέσω υμών».
Κοντάκιον , Ήχος 8ος
Ως μυστήριος φύλακας της άριστης ενάρετης ζωής και ευσέβειας, / θεοφόρος διδάσκαλος της Ορθοδοξίας, η Εκκλησία σε γιορτάζει, / γιατί έλαβες δώρα από τον Ουρανό, / φωτίζεις με τα θεία σου γραπτά όσους σε φωνάζουν: // Χαίρε, πάτερ Νικόδημε.
Μετάφραση: Ως ειδικός φύλακας των μυστικών της ενάρετης ζωής και της ευσέβειας, θεοφόρος διδάσκαλος της Ορθοδοξίας, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη σου, διότι αφού έλαβες δώρα από τον Ουρανό, φωτίζεις με τα θεόπνευστα γραπτά σου όσους σου φωνάζουν: «Χαίρε, πάτερ Νικόδημε».
Προσευχή
Ω, θεόπνευστε και παγκόσμιος διδάσκαλος της αλήθειας, έξοχος έπαινος του Αγίου Όρους, λαμπρότερο αστέρι της Καθολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, παναξιότιμε και άγιε Πατέρα Νικόδημε! Δώσε μας φωτισμό μέσω των προσευχών σου στην εκπλήρωση του θείου θελήματος, κατεύθυνε τα βήματά μας στους δρόμους της ενάρετης ζωής, επισκίασέ μας με τη χάρη που σου δόθηκε και φώτισε το νου μας για να κατανοήσει τις θεόσοφες διδασκαλίες σου, ώστε να βρούμε σε αυτές μετάνοια, θεραπεία, χαρά, ειρήνη, πραότητα, ηρεμία, αγάπη και οτιδήποτε καλό και χαρισματικό και σωτήριο, και τελικά αιώνια ζωή, και προσεύχεσαι πάντα στον Κύριο για όλους μας, ειλικρινά όσους σε αγαπούν και επικαλούνται την πατρική σου καλοσύνη και βοήθεια κάθε μέρα και ώρα. Αμήν.
ΑΠΟ ΤΟ ΡΩΣΙΚΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ
(μετάφραση Google)
Όσιος Νικόδημος ο Αγιορείτης
*περίπου 1749–†1 Ιουλίου (14), 1809
Δοξάστηκε από την Ορθόδοξη Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως το 1955.
Το όνομα συμπεριλήφθηκε στο Μηνολόγιο της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας το 1956.
Η μνήμη εορτάζεται την 1η Ιουλίου (14) (θάνατος)
1998_html_md1918f3
Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης γεννήθηκε (σύμφωνα με τις πιο αξιόπιστες πηγές) το 1749 στο νησί της Νάξου. Κατά το βάπτισμά του ονομάστηκε Νικόλαος. Στη νεότητά του, μαθήτευσε κοντά στον μέντορά του Ιερόθεο. Νιώθοντας την κλίση του στη μοναστική ζωή, ταξίδεψε στο Άγιο Όρος σε νεαρή ηλικία και εκεί, στη Μονή Διονυσάτου, έλαβε την κουρά Νικόδημος. Αρχικά, ο μοναχός Νικόδημος υπηρέτησε ως αναγνώστης και γραμματέας. Δύο χρόνια μετά την είσοδό του στο μοναστήρι, ο Μητροπολίτης Κορίνθου Μακάριος (γνωστός μετά τον θάνατό του για τα θαύματά του και την ευωδία που αναδυόταν από το σώμα του) έφτασε στο Άγιο Όρος και έδωσε στον νεαρό μοναχό ένα χειρόγραφο της Φιλοκαλίας που είχε βρει το 1777 στη Μονή Βατοπεδίου για έλεγχο. Η εργασία πάνω σε αυτό σηματοδότησε την έναρξη της πολυετούς λογοτεχνικής εργασίας του πατέρα Νικόδημου.
Λίγο καιρό αργότερα, τέθηκε σε υπακοή με έναν γέροντα, τον πατέρα Αρσένιο τον Πελοποννήσιο, στη Σκήτη του Παντοκράτορα. Εδώ, ο Άγιος Νικόδημος, συνεχίζοντας το ασκητικό του έργο ως γραμματέας, αφιερώθηκε με ζήλο στη μελέτη της Αγίας Γραφής και των έργων των Αγίων Πατέρων. Έχοντας λάβει ξεχωριστό κελί σε αυτή τη σκήτη το 1783, ο Άγιος Νικόδημος έλαβε το σχήμα από τον γέροντα πατέρα Δαμασκηνό Σταυρούδ, μετά το οποίο έζησε σιωπηλός για έξι χρόνια, χωρίς όμως να σταματήσει να μελετά την Αγία Γραφή . Όταν ο Μητροπολίτης Κορίνθου Μακάριος επέστρεψε στον Άθωνα, εμπιστεύτηκε στον Άγιο Νικόδημο την επιμέλεια των έργων του Συμεών του Νέου Θεολόγου . Ο Άγιος Νικόδημος εγκατέλειψε το κατόρθωμα της σιωπής του και αφιερώθηκε ξανά στη λογοτεχνική δραστηριότητα, εργαζόμενος με ζήλο σε αυτόν τον τομέα για το καλό της Αγίας Εκκλησίας μέχρι τον θάνατό του, συνθέτοντας τα δικά του έργα και επιμελούμενος τα έργα άλλων.
Προς το τέλος της ζωής του, ο Άγιος Νικόδημος, εξαντλημένος από χρόνια λογοτεχνικών κόπων και ασκητικών αγώνων, εγκατέλειψε το κελί της σκήτης του και πήγε να ζήσει με τους αγιογράφους Ιερομόναχους Στέφανο και Νεόφυτο Σκουρτεία (Κουτσοβλάχους). Τους έπεισε να αναλάβουν την εκτύπωση των αδημοσίευτων ακόμη έργων του, κάτι που ο ίδιος δεν μπορούσε πλέον να κάνει λόγω της κακής υγείας του. Εδώ, με τους Σκουρτείες, ο Άγιος Νικόδημος σύντομα τελείωσε την επίγεια ζωή του, αναχωρώντας ειρηνικά προς τον Κύριο την 1η Ιουλίου 1809.
Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης ήταν, πρώτα απ’ όλα, ένας γνήσιος ασκητής μοναχός, ο οποίος τηρούσε όλους τους κανόνες της αυστηρής μοναστικής ζωής. Αλλά εκτέλεσε και τα έργα του γραμματέα μέχρι το θάνατό του. Τα λογοτεχνικά έργα του Αγίου Νικοδήμου είναι πολυάριθμα και ποικίλα. Αφορούν τον ασκητισμό («Αόρατος Πόλεμος», «Συμβουλές για τη Διατήρηση των Πέντε Αισθήσεων, Φαντασίας, Νου και Καρδιάς»), την αγιογραφία («Νέα Επιλογή Βίων Αγίων», «Νέο Συναξάριον» – 3 τόμοι), το κανονικό δίκαιο (προετοιμασία για την έκδοση του «Βιβλίου των Πηδαλίων») και την ερμηνεία της Αγίας Γραφής και των λειτουργικών κειμένων («Νέα Κλίμακα», «Σχόλιο στις Επτά Καθολικές Επιστολές», «Σχόλιο στις Επιστολές του Αποστόλου Παύλου»). Μεταξύ αυτών είναι έργα εποικοδομητικά («Καλά Ηθικά των Χριστιανών», «Η Διδασκαλία για την Εξομολόγηση») και ιεροί ύμνοι (ο κανόνας προς τιμήν της εικόνας της Θεοτόκου «Ταχεία στην Ακοή», η σειρά της λειτουργίας προς όλους τους Αγιορείτες αγίους). Δικαίως αποκαλείται «Αθωνική μέλισσα», η οποία συνέλεγε πολύ μέλι από διάφορα άνθη για την πνευματική τροφή των Χριστιανών. Ανάμεσα στα έργα του Αγίου Νικοδήμου, ξεχωριστή θέση κατέχει η «Ομολογία Πίστεως», που γράφτηκε λίγο πριν από τον θάνατό του ως δημόσια υπεράσπιση του εαυτού του ενάντια στις κατηγορίες για αίρεση, πρώτα ενώπιον του Αγιορειτικού Πρωτάτου και δεύτερον, ενώπιον όλου του κόσμου. Οι πατέρες του Πρωτάτου αναγνώρισαν ομόφωνα την αθωότητα του Νικοδήμου και διακήρυξαν στην επιστολή τους προς όλα τα μοναστήρια του Άθω ότι «ο Κύρος Νικόδημος ήταν ένας ευσεβέστατος και ένδοξος άνθρωπος, εκπαιδευμένος στα δόγματα της Εκκλησίας του Χριστού, όπως φαίνεται από τα ιερά και ψυχοωφελή έργα του, τα οποία πουθενά δεν περιέχουν καμία αιρετική άποψη και τα οποία, αντίθετα, χρησιμεύουν ως στολίδι για την Εκκλησία του Χριστού και έφεραν μεγάλο όφελος στους Ορθόδοξους Χριστιανούς».