ΕΑΝ ΘΕΛΕΤΕ
ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ
ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΑΤΩ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΕΣ ΞΕΝΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ
ΑΓΙΟΥ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΑΓΙΑΣ ΙΟΥΣΤΙΝΗΣ
Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου ΛΟΓΟΣ Δ΄
Εἰς τόν ἅγιον Ἱερομάρτυρα Κυπριανόν , ἐξ ἀγροῦ μετά μίαν τῆς μνείας ἡμέραν ἐπανήκοντος
(ΣΕΛΙΔΕΣ 1169 – 1194 )
ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΟΝ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΙΟΥΣΤΙΝΗΣ
(σελίδες 847 – 882 )
ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΒΙΒΛΟΣ ΠΡΩΤΗ
( ΣΕΛΙΔΕΣ 831 – 864 )
Οι Άγιοι Μάρτυρες
Κυπριανός και Ιουστίνη
Ἀλγεῖ Σατανᾶς, τὸν πάλαι φίλον βλέπων,
Ξίφει φιλοῦντα συνθανεῖν Ἰουστίνῃ.
Τμήθη δευτερίῃ σὺν Ἰουστίνῃ Κυπριανός.
Βιογραφία
Ο Άγιος Κυπριανός ήταν πλούσιος, ευγενής, φιλόσοφος από την Καρχηδόνα της Λιβύης. Έζησε στα χρόνια του Δεκίου (249 – 251 μ.Χ.) και εξασκούσε τη μαγική τέχνη στην Αντιόχεια.
Сщмч. Киприан.
Фреска. Кипр (Аракос). 1192 г.
Άγιος Κυπριανός
Τοιχογραφία (Fresco) τού έτους 1192 μ.Χ.
στην Ιερά Μονή Παναγίας του Άρακα στα Λαγουδερά
σε κεντρική περιοχή της οροσειράς του Τροόδους, στο γεωγραφικό διαμέρισμα της Πιτσιλιάς, μεταξύ των χωριών Λαγουδερά και Σαράντι. Κύπρος
Κάποτε ένας ειδωλολάτρης ονόματι Αγλαΐδας ερωτεύτηκε μια Χριστιανή παρθένο που ονομαζόταν Ιούστα. Η κοπέλα δεν ανταποκρινόταν στον έρωτά του κι εκείνος κατέφυγε στο διάσημο μάγο Κυπριανό.
Όλα όμως τα μαγικά τεχνάσματα του Κυπριανού αποδείχθηκαν ανώφελα μπροστά στην σταθερή άρνηση της Χριστιανής κόρης. Παραδεχόμενος την χρεωκοπία της τέχνης του, έκαψε τα μαγικά του βιβλία ενώπιον του Επισκόπου Ανθίμου, ζητώντας να βαπτισθεί και να γίνει ιερεύς.
Свв. Киприан и Иустина.
Миниатюра Минология на Октябрь. Византия. Около середины XI в.
ГИМ. Москва.
Οι Άγιοι Κυπριανός και Ιουστίνη
Μικρογραφία (Μινιατούρα) βυζαντινή περίπου στα μέσα του 11ου αιώνα μ.Χ.
από τό Μηνολόγιο μηνός Οκτώβριου
Τώρα ευρίσκεται στο Κρατικό Ιστορικό Μουσείο της Ρωσίας. Μόσχα.
Мчч. Киприан и Иустина с житием.
Икона. Россия. Конец XVIII в. 32 х 26.4.
Музей икон. Реклингхаузен. Германия
Οι Άγιοι Κυπριανός και Ιουστίνη με τον βίο τους
Εικόνα ρωσική τού τέλους τού 18ου αιώνα μ.Χ.
στο Μουσείο Εικόνων. Recklinghausen. Γερμανία
Πράγματι, ανήλθε όλες τις ιερατικές βαθμίδες και τέλος εξελέγη Επίσκοπος Καρχηδόνος. Μαζί του παρέλαβε και την Ιούστα, την οποία χειροτόνησε διακόνισσα μετονομάζοντάς την Ιουστίνα. Έδειξε αποστολικό ζήλο και γι αυτό το διέβαλαν στον Δέκιο. Εξορίσθηκε στην Αντιόχεια, όπου και φυλακίσθηκε και αργότερα στη Νικομηδεία, όπου ο Κλαύδιος τον αποκεφάλισε μαζί με την Ιουστίνα.
Мчч. Киприан и Иустина
Миниатюра Минология Василия II. Константинополь. 985 г. Ватиканская библиотека. Рим
Τό Μαρτύριο τών Αγίων Κυπριανού καί Ιουστίνης
Μικρογραφία (Μινιατούρα) στό Μηνολόγιο τοῦ Βασίλειος Β ‘. 985 μ.Χ. Κωνσταντινούπολη. Τώρα εὑρίσκεται στήν Βιβλιοθήκη τοῦ Βατικανοῦ. Ρώμη
Киприан еп. Антиохийский, сщмч.
и Иустина Антиохийская, мц. (02 октября)
Менологий на 30 сентября – 3 октября;
Византия. Греция; XIV в.; памятник:
Византийский менологий (Byzantine illumination Menologion);
10 x 13 см.; местонахождение: Англия. Оксфорд.
Бодлеанская Библиотека
Τό Μαρτύριο τών Αγίων Κυπριανού καί Ιουστίνης
Μηνολόγιο 30 Σεπτεμβρίου – 3 Οκτωβρίου
Βυζαντινή Μηνολόγιο τού 14ου αιώνα μ.Χ.
Τώρα ευρίσκεται στην Αγγλία. Οξφόρδη.
Bodleian Βιβλιοθήκη (Bodleian Library)
Мчч. Киприан и Иустина.
Фреска. Церковь Христа Пантократора. Дечани. Косово. Сербия.
Около 1350 года.
Τό Μαρτύριο τών Αγίων Κυπριανού καί Ιουστίνης
Τοιχογραφία (Fresco) τού έτους περίπου το 1350 μ.Χ.
στον Ιερό Ναό τού Χριστού τού Παντοκράτορα
τής Ιεράς Μονής Βισόκι Ντέτσανι. Κοσσυφοπέδιο. Σερβία.
Месяцеслов-Октябрь (Сщмч. Киприан).
Фреска церкви Благовещения. Грачаница. Косово. Сербия.
Около 1318 г.
Μηνολόγιο Οκτωβρίου
Το Μαρτύριο τού Αγίου Κυπριανού
Τοιχογραφία (Fresco) τού έτους περίπου το 1318 μ.Χ.
στον Ιερό Ναό τού Ευαγγελισμού τής Θεοτόκου
τής Ιεράς Μονής Γκρατσάνιτσα. Κοσσυφοπέδιο Σερβία.
Τα λείψανά τους τα παρέλαβαν ευλαβείς Χριστιανοί και τα μετέφεραν στην Ρώμη, όπου και τα έθαψαν στον επισημότερο λόφο της πόλεως.
Ларец-рака для мощей святого Киприана и Юстины. Италия, около 1001 г. Хранится в Милане.
Λειψανοθήκη τού έτους περίπου 1001 μ.Χ.
για τα λείψανα τού Αγίου Κυπριανού και τής Ιουστίνης.
στο Μιλάνο. Ιταλία
Ιερά Λείψανα
Ένας εκ των ποδών του Αγίου Κυπριανού βρίσκεται στη Μονή Ιβήρων Αγίου Όρους.
Ϊερά Μονή Ἰβήρων. Άγια λείψανα των Αγίων Οσιομαρτύρων Ευθυμίου, Ιγνατίου και Ακακίου, του Αγίου Αμφιλοχίου Ικονίου, της Αγίας Πελαγίας, του Αγίου Κυπριανού, του Αγίου Χαραλάμπους, του Αγίου Γεωργίου του Τροπαιοφόρου, του Αγίου Παντελεήμονος, των Αγίων Αναργύρων Κύρου και Ιωάννου, του Αγίου Ιερομάρτυρος Χαραλάμπους, του Αγίου Ιερομάρτυρος Μοδέστου, του Αγίου Ελευθερίου, του Αγίου Χαραλάμπους, του Αγίου Αρτεμίου, του Αγίου Παντελεήμονος, της Αγίας Παρασκευής, του Αγίου Μάρτυρος Ευστρατίου, του Αγίου Ιερομάρτυρος Μοδέστου, της Οσίας Μελάνης, του Αγίου Μηνά Καλλικέλαδου, του Αγίου Ιερομάρτυρος Χαραλάμπους, της Αγίας Κυριακής, του Αγίου Μάρτυρος Προκοπίου, του Αγίου Μάρτυρος Ιγνατίου, του Αγίου Μάρτυρος Ευθυμίου κ.ά.
Μέρος της Κάρας της Αγίας Ιουστίνης βρίσκεται στη Μονή Παναχράντου Άνδρου.
Μέρος της Κάρας του Αγίου Κυπριανού βρίσκεται στον ομώνυμο Ναό Μένοικου Λευκωσίας.
Μέρος της Κάρας της Αγίας Ιουστίνης βρίσκεται στο Ναό Αγίου Κυπριανού Μενοίκου Λευκωσίας.
На Кипре, недалеко от Никоссии, в деревне Менико есть храм священномученика Киприана и мученицы Иустины, где почивают их святые мощи.
Мощи были принесены на Кипр из Сирии в 1298 году.
Στην Κύπρο, κοντά στη Λευκωσία, στο χωριό Μένοικο υπάρχει ναός του μαρτύρου Κύπριου και μάρτυρας Ιουστίνας, όπου τα ιερά λείψανα τους.
Τα λείψανα μεταφέρθηκαν στην Κύπρο από τη Συρία το 1298.
Εκκλησία Αγίου Κυπριανού
Στο κέντρο του παλαιού οικισμού του Μενοίκου βρίσκεται η εκκλησία των Αγίων Κυπριανού και Αγίας Ιουστίνης. Σύμφωνα με τον Καρούζη, η εκκλησία αυτή αποτελεί μια από τις λίγες εκκλησίες της Ορθοδοξίας που είναι αφιερωμένες στους Αγίους Κυπριανό και Ιουστίνη.
Η εκκλησία των Αγίων Κυπριανών και Ιουστίνης αποτελεί το στολίδι της κοινότητας. Πρόκειται για μια βασιλική εκκλησία με οξυκόρυφες καμάρες και σταυρολίθια με ένα ιδιαίτερα επιβλητικό κωδωνοστάσιο. Διαμέσου των αιώνων, η εκκλησία των Αγίων Κυπριανών και Ιουστίνης δέχτηκε πολλές επεμβάσεις, οι οποίες διαφοροποίησαν την αρχική του μορφή. Ακόμη και σήμερα, γίνονται εργασίες ανακαίνισης του ναού, οι οποίες άρχισαν το 2008. Επιπρόσθετα, αγιογραφείται και πάλι ο ναός από ρώσους αγιογράφους.
Σύμφωνα με το βιβλίο της Ιεράς Μητρόπολης Μόρφου για τον Άγιο Κυπριανό, τον 14ο αιώνα οικοδομήθηκε το βόρειο κλίτος της εκκλησίας, όπως άλλωστε μαρτυρούν απομεινάρια τοιχογραφιών. Σώζονται, επίσης, αρχιτεκτονικά σπόλια από το μεσαιωνικό ναό, ανάμεσά τους κιονόκρανα με φυτικό διάκοσμο, αλλά και στοιχεία από τον προγενέστερο βυζαντινό ναό, όπως ένα ημικυκλικό σύνθρονο που φέρει στοιχεία από την κωνσταντινουπολίτικη τέχνη. Αργότερα, στα μέσα του 19ου αιώνα, περί το 1846, κτίστηκε το νότιο κλίτος της εκκλησίας, επιδιώκοντας τη διεύρυνσή της.
Επιπρόσθετα, σώζεται το φρέαρ με το αγίασμα στο βόρειο κλίτος του ναού, το οποίο, στις μέρες μας, διοχετεύεται στο προαύλιο της εκκλησίας. Αξιοσημείωτο είναι πως για το αγιάσμα γίνεται μνεία και από το Μαχαιρά.
Αξίζει να σημειωθεί πως, σύμφωνα με το Κοινοτικό Συμβούλιο, η εκκλησία κτίστηκε το 16ο αιώνα από τους Φράγκους, συνδέοντας πιθανώς την ανέγερση της εκκλησίας με μια παράδοση, η οποία αναφέρει πως όταν οι Φράγκοι ήρθαν στην Κύπρο στα τέλη του 12ου αιώνα, ένας βασιλιάς των Φράγκων που ήταν άρρωστος με πυρετούς αφού προσκύνησε τις Αγίες Κάρες και ήπιε αγίασμα, θεραπεύτηκε.
Το εσωτερικό του ναού κοσμείται με ένα ξυλόγλυπτο εικονοστάσιο του 1818, το οποίο όπως περιγράφεται στο προαναφερόμενο βιβλίο της Ιεράς Μητροπόλεως, «περιλαμβάνει πτηνά, ζώα, φυτά, με ιδιαίτερη έμφαση στις κλιματίδες και στα σταφύλια και ένα εξαπτέρυγο στο προσκυνητάρι του Αγίου Κυπριανού» (σ. 51). Δίπλα από το εικονοστάσι, στο νότιο τοίχο του ναού, υπάρχει μια εξαίσια τοιχογραφία των Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης.
Εκτός όμως από το ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού και την προαναφερόμενη τοιχογραφία, ανεκτίμητης ιστορικής και θρησκευτικής αξίας είναι οι εικόνες του ναού που καλύπτουν την περίοδο από το 16ο αιώνα μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα. Μια από τις πιο αξιόλογες εικόνες του ναού είναι αυτή του Αγίου Κυπριανού, που φιλοτεχνήθηκε από το σημαντικό καλλιτέχνη Δαυίδ και χρονολογείται το 1613.
Στην εκκλησία των Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης, σώζονται επίσης σημαντικά ιερά κειμήλια, όπως ένα ξυλόγλυπτο αρτοφόριο του 1873, ένα ζωγραφιστό δίπτυχο του 1856, αλλά και μερικά έργα εκκλησιαστικής αργυροχοΐας, όπως το αργυρεπίχρυσο κάλυμμα της εικόνας του Αγίου Κυπριανού. Επιπρόσθετα, στην εκκλησία φυλάσσονται χειρόγραφα και παλαίτυπα, ανάμεσά τους εκδόσεις ελληνικών τυπογραφείων της Βενετίας και τέσσερις χειρόγραφες μεσοβυζαντινές ακολουθίες αγίων.
Την ημέρα της εορτής των Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης που είναι στις 2 Οκτωβρίου, πλήθος προσκυνητών από όλη την Κύπρο καταφθάνει στο Μένοικο. Την ημέρα αυτή οργανώνεται μια μεγάλη πανήγυρη στο χωριό, η οποία αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες πανηγύρεις της Κύπρου. Τα τελευταία χρόνια δεν είναι λίγοι οι προσκυνητές που έρχονται στην εκκλησία των Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης από το εξωτερικό, και ειδικότερα από διάφορες χώρες της Ευρώπης αλλά κυρίως από τη Ρωσία και άλλες χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Σύμφωνα με το Κοινοτικό Συμβούλιο, το γεγονός αυτό είναι αποτέλεσμα ενεργειών της Ιεράς Μητρόπολης Μόρφου αλλά κυρίως του Μητροπολίτη Μόρφου κ.κ. Νεόφυτου, που προέβη σε μεγάλη προβολή της θαυματουργίας των Αγίων.
Στήν Ἱερά Μητρόπολη Μόρφου
Πυξία με άγια λείψανα του Κέντρου Αγιολογικών Μελετών “Όσιος Συμεών ο Μεταφραστής”.
101. Κυπριανοῦ Ἱερομάρτυρος, Ἐπισκόπου Ἀντιοχείας.
Απότμημα Λειψάνων των Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης στην Ρωσική Μονή Αλεξανδρο-Νιέφσκι Νοβο-Τίχβινσκι
Απότμημα της Τιμίας Κάρας της Αγίας Ιουστίνης, από την Ιερά Μονή Αγίας Παρασκευής Μαζίου Μεγάρων
afla Biserica Sfantul Ciprian – Zlatari. In aceasta biserica este prezenta mana dreapta a sfantului Ciprian
Μέρος της χειρός του Αγίου Κυπριανού βρίσκεται στο Ιερό Ναό Αγίου Κυπριανού στό Ζλάταρι Βουκουρεστίου στη Ρουμανία
был привезен ковчег с частицами честных мощей священномученика Киприана и мученицы Иустины
Свято-Покровского Феодосия Балтского мужского монастыря (Одесская обл.),
Αποτμήματα λειψάνων τών Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης στην Ιερά Μονή Αγίου Ποντρόβσκι-Θεοδόσιου-Βαλτσικού, ορθόδοξο μοναστήρι της Βαλτικής Επισκοπής της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, στην περιοχή της Οδησσού, την πόλη της Βάλτας. Ουκρανία
Воскресенскому собору Череповца переданы в дар мощи святых Киприана и Иустины
Частицы святых мощей передал в дар собору иеромонах Нестор (Власов)
Ο Ιερός Ναός τής Αναστάσεως τού Κυρίους του Τσερέποβετς κατέχει τα αποτμήματα τών λειψάνων τών Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης
τα οποία δωρήσθηκαν από τον Ιερομόναχο Νέστορα (Vlasov)
Το Τσερέποβετς
είναι η μεγαλύτερη πόλη στην περιοχή Vologda της Ρωσίας , το διοικητικό κέντρο της περιφέρειας Cherepovets , το οποίο δεν ανήκει, το οποίο έχει το καθεστώς μιας πόλης περιφερειακής σημασίας και αποτελεί τη συνοικία της πόλης. Βρίσκεται στη συμβολή του ποταμού Yagorba στον ποταμό Sheksna (αριστερός παραπόταμος του Volga ), κοντά στο Rybinsk Reservoir . Η απόσταση από το Cherepovets έως το περιφερειακό κέντρο είναι 126χλμ.
икона святых Киприана и Иустины с капсулами.
Храм преподобного Сергия Радонежского город Усть-Лабинск Краснодарского округа Армавирской Епархии Русской Православной Церкви.
Aποτμήματα τών λειψάνων επάνω στην Εικόνα
τών Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης
στον Ιερό Ναό του Αγίου Σεργίου του Ραντονέζ , περιοχή Krasnodar / Επαρχία Ust-Labinsky
της Επαρχίας Armavir της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ’. Θείας πίστεως.
Θείας πίστεως, τὴ φωταυγεία, σκότος ἔλιπες, τῆς ἀσεβείας, καὶ φωστὴρ τῆς ἀληθείας γεγένησαι ποιμαντικῶς γὰρ φαιδρύνας τὸν βίον σου, Κυπριανὲ τὴ ἀθλήσει δεδόξασαι. Πάτερ Ὅσιε, τὸν Κτίστην ἠμὶν ἰλέωσαι, ὁμοὺ σὺν Ἰουστίνη τὴ Θεόφρονι.
Ἕτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’.
Καὶ τρόπων μέτοχος, καὶ θρόνων διάδοχος, τῶν Ἀποστόλων γενόμενος, τὴν πρᾶξιν εὗρες θεόπνευστε, εἰς θεωρίας ἐπίβασιν· διὰ τοῦτο τὸν λόγον τῆς ἀληθείας ὀρθοτομῶν, καὶ τῇ πίστει ἐνήθλησας μέχρις αἵματος, Ἱερομάρτυς Κυπριανέ· Πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.
Минея – – Октябрь (фрагмент). Икона. Русь. Начало XVII в.
Церковно-Археологический Кабинет Московской Духовной Академии.
Μηναίο – Οκτωβρίου (τεμάχιο). Εικονίδιο. Russ. Αρχική XVII.
Εκκλησία Αρχαιολογίας Γραφείο της Θεολογικής Ακαδημίας της Μόσχας.
Κάθισμα
Ἦχος πλ. δ’. Τὴν Σοφίαν καὶ Λόγον.
Παιδευθεὶς ἐν τῇ πλάνῃ ἐπιμελῶς, ὡς ὁ Παῦλος ἐκλήθης ἐξ οὐρανοῦ, σταυρῷ ὁδηγούμενος, πρὸς τὸ φῶς τὸ τῆς γνώσεως· τῆς γὰρ σεμνῆς Παρθένου, τῷ πόθῳ, φλεγόμενος, δι’ αὐτῆς ἡρμόσθης, τῷ Πλάστη τῆς κτίσεως· ὄθεν θριαμβεύσας, τοῦ ἐχθροῦ τὸ ἀνίσχυρον, σὺν αὐτῇ κατηξίωσαι, τοῦ χοροῦ τῶν Mαρτύρων, Κυπριανὲ ἱερώτατε πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, τῶν πταισμάτων ἄφεσιν δωρήσασθαι, τοῖς ἑορτάζουσι πόθῳ, τὴν ἁγίαν μνήμην σου.
Κοντάκιον
Ἦχος πλ. δ’. Ὡς ἀπαρχᾶς.
Ὡς ἱεράρχην τίμιον, καὶ ἀθλητὴν στερρότατον, ἡ οἰκουμένη ἀξίως γεραίρει σέ, Κυπριανὲ ἀοίδιμε, καὶ τοὶς ὕμvοις δοξάζει, τὴν ἁγίαν σου μνήμην, αἰτοῦσα πάντοτε, πταισμάτων ἄφεσιν, διὰ σοῦ δωρηθήναι τοὶς μέλπουσιν. Ἀλληλούια.
Ἕτερον Κοντάκιον
Ἦχος α’. Χορὸς Ἀγγελικός.
Ἐκ τέχνης μαγικῆς, ἐπιστρέψας θεόφρον, πρὸς γνῶσιν θεϊκήν, ἀνεδείχθης τῷ κόσμῳ, ἀκέστωρ σοφώτατος, τὰς ἰάσεις δωρούμενος, τοῖς τιμῶσί σε, Κυπριανὲ σὺν Ἰουστίνῃ· μεθ’ ἧς πρέσβευε, τῷ Φιλανθρώπῳ Δεσπότῃ, σωθῆναι τοὺς δούλους σου.
Ὁ Οἶκος
Τὸν σοφὸν Ἱεράρχην τιμήσωμεν, ὡς ποιμένα σοφὸν καὶ διδάσκαλον, ὅτι ἐξ ἀκανθῶν πλάνης ἤνθησεν, ὥσπερ ῥόδον τερπνότατον, καὶ ἡμᾶς τοὺς πιστοὺς κατεμύρισεν, ἰαμάτων ὀδμαῖς καὶ βολαῖς θαυμάτων· ὥστε ψάλλειν ἡμᾶς τοῦ Δαυῒδ τὴν ᾠδήν· Ἀλληλούϊα.
Ἐξαποστειλάριον
Ἦχος β’
Γυναῖκες ἀκουτίσθητε
Τὸν πρότερον ὑπάρχοντα, κακίας μύστην ὕστερον, διὰ τιμίας Παρθένου, Ἀρχιερέα φανέντα, Κυπριανὸν τὸν μέγιστον, συμφώνως μακαρίσωμεν, καὶ πρὸς αὐτὸν βοήσωμεν· ταῖς σαῖς λιταῖς εὐμενίζου, ἡμῖν τῶν πάντων Δεσπότην.
Μεγαλυνάριον
Πλάνης σοφιστείας ἀπολιπών, τῆς θείας σοφίας, ἀνεδείχθης λαμπρὸς φωστήρ, καὶ σὺν Ἰουστίνῃ, Κυπριανὲ ἀθλήσας, τῆς ἄνω βασιλείας, ἄμφω ἔτυχε.
ΑΠΟ ΤΟ ΡΩΣΙΚΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ
(μεταφραση Google)
Άγιος Δημήτριος του Ροστόφ (Τούπταλο)
Βίοι των Αγίων
Η ζωή και τα πάθη του αγίου μάρτυρα Κυπριανού και της αγίας μάρτυρα Ιουστίνας.
Εορτάζεται στις 2 Οκτωβρίου
Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Δεκίου 6245, ζούσε στην Αντιόχεια 6246 ένας φιλόσοφος 6247 και φημισμένος μάγος 6248 ονόματι Κυπριανός, καταγόμενος από την Καρχηδόνα 6249. Καταγόμενος από ασεβείς γονείς, αφιερώθηκε από αυτούς στην παιδική του ηλικία στην υπηρεσία του ειδωλολατρικού θεού Απόλλωνα 6250. Στην ηλικία των επτά ετών, παραδόθηκε σε μάγους για διδασκαλία στη μαγεία και τη δαιμονική σοφία. Μόλις έφτασε στην ηλικία των δέκα ετών, στάλθηκε από τους γονείς του για να προετοιμαστεί για την ιερατική λειτουργία στο όρος Όλυμπος 6251 , το οποίο οι ειδωλολάτρες ονόμαζαν κατοικία των θεών. Υπήρχαν αμέτρητα είδωλα εκεί, κατοικημένα από δαίμονες. Σε αυτό το βουνό, ο Κυπριανός έμαθε όλα τα διαβολικά κόλπα: κατέκτησε διάφορες δαιμονικές μεταμορφώσεις, έμαθε να αλλάζει τις ιδιότητες του αέρα, να κατευθύνει τους ανέμους, να προκαλεί βροντές και βροχή, να ανακινεί τα κύματα της θάλασσας, να βλάπτει κήπους, αμπελώνες και χωράφια, να προκαλεί ασθένειες και λοιμούς στους ανθρώπους και, γενικά, έμαθε την επιβλαβή σοφία και τη γεμάτη κακό διαβολική δραστηριότητα. Είδε εκεί αμέτρητες ορδές δαιμόνων, με επικεφαλής τον πρίγκιπα του σκότους, τους οποίους άλλοι στέκονταν μπροστά, άλλοι υπηρετούσαν, άλλοι φώναζαν υμνώντας τον πρίγκιπά τους, και άλλοι στάλθηκαν στον κόσμο για να διαφθείρουν τους ανθρώπους. Εκεί είδε επίσης ειδωλολατρικούς θεούς και θεές σε φανταστικές μορφές, καθώς και διάφορα φαντάσματα και οπτασίες, την επίκληση των οποίων έμαθε κατά τη διάρκεια μιας αυστηρής σαράντα ημερών νηστείας. Έτρωγε μετά τη δύση του ηλίου, και όχι ψωμί ή κάποιο άλλο φαγητό, αλλά βελανίδια βελανιδιάς.
Όταν έφτασε στην ηλικία των δεκαπέντε ετών, άρχισε να παρακολουθεί τα μαθήματα επτά μεγάλων ιερέων, από τους οποίους έμαθε πολλά δαιμονικά μυστικά. Στη συνέχεια πήγε στην πόλη του Άργους , όπου, αφού υπηρέτησε τη θεά Ήρα για κάποιο χρονικό διάστημα , έμαθε πολλές αποπλανήσεις από τον ιερέα της. Έζησε επίσης στην Ταυρόπολη , υπηρετώντας την Άρτεμη, και από εκεί πήγε στη Λακεδαίμονα , όπου έμαθε διάφορες μαγείες και ξόρκια για να καλεί τους νεκρούς από τους τάφους τους και να τους αναγκάζει να μιλήσουν. Στην ηλικία των είκοσι ετών, ο Κυπριανός ήρθε στην Αίγυπτο, και στην πόλη της Μέμφιδας, έμαθε ακόμη μεγαλύτερες μαγείες και μαγεία. Στην ηλικία των τριάντα ετών, πήγε στους Χαλδαίους και , αφού έμαθε αστρολογικές σπουδές εκεί, ολοκλήρωσε τις σπουδές του, μετά τις οποίες επέστρεψε στην Αντιόχεια, έχοντας γίνει τέλειος σε κάθε κακία. Έτσι έγινε μάγος, μάγος και δολοφόνος, σπουδαίος φίλος και πιστός δούλος του πρίγκιπα της κόλασης 6258 , με τον οποίο συνομιλούσε πρόσωπο με πρόσωπο, έχοντας λάβει μεγάλη τιμή από αυτόν, όπως ο ίδιος μάρτυρε ανοιχτά.
«Πιστέψτε με», είπε, «ότι είδα τον ίδιο τον πρίγκιπα του σκότους, γιατί τον καθησύχασα με θυσίες. Τον χαιρέτησα και μίλησα μαζί του και με τους πρεσβύτερούς του. Με αγάπησε, επαίνεσε το μυαλό μου και είπε ενώπιον όλων: «Να ένας νέος Ζάμπρι 6259 , πάντα έτοιμος για υπακοή και άξιος για κοινωνία μαζί μας!» Και υποσχέθηκε να με κάνει πρίγκιπα μετά την αναχώρησή μου από το σώμα, και κατά τη διάρκεια της επίγειας ζωής μου για να με βοηθάει σε όλα. Και μου έδωσε ένα σύνταγμα δαιμόνων για να υπηρετώ. Όταν τον άφηνα, στράφηκε προς το μέρος μου με τα λόγια: «Να έχεις θάρρος, ζηλωτή Κυπριανέ, σήκω και συνοδεύστε με. ας σε θαυμάσουν όλοι οι πρεσβύτεροι των δαιμόνων». Ως αποτέλεσμα αυτού, όλοι οι πρίγκιπές του ήταν προσεκτικοί σε μένα, βλέποντας την τιμή που μου έγινε. Η εμφάνισή του ήταν σαν λουλούδι. Το κεφάλι του ήταν στεφανωμένο με ένα στέμμα φτιαγμένο (όχι στην πραγματικότητα, αλλά στην εμφάνιση) από χρυσό και λαμπερές πέτρες, κάνοντας ολόκληρο τον χώρο να φωτίζεται, και τα ρούχα του ήταν εκπληκτικά. Κάθε φορά που γύριζε στη μία ή στην άλλη πλευρά, όλος ο τόπος έτρεμε. ένα πλήθος κακών πνευμάτων σε διάφορους βαθμούς στέκονταν υποτακτικά στο θρόνο του. Κι εγώ επίσης αφοσιώθηκα τότε ολοκληρωτικά στην υπηρεσία του, υπακούοντας σε κάθε εντολή του.
Έτσι μίλησε ο ίδιος ο Κυπριανός για τον εαυτό του μετά τη μεταστροφή του.
Από αυτό είναι σαφές τι είδους άνθρωπος ήταν ο Κυπριανός: ως φίλος των δαιμόνων, εκτελούσε όλες τις πράξεις τους, βλάπτοντας και εξαπατώντας τους ανθρώπους. Ζώντας στην Αντιόχεια, παρέσυρε πολλούς ανθρώπους σε κάθε είδους ανομίες, σκότωσε πολλούς με δηλητήριο και μαγεία, και έσφαξε νέους άνδρες και γυναίκες ως θυσίες στους δαίμονες. Δίδαξε σε πολλούς τη θανατηφόρα μαγεία του: μερικούς να πετούν στον αέρα, άλλους να πλέουν με βάρκες στα σύννεφα και άλλους να περπατούν στο νερό. Ήταν σεβαστός και δοξασμένος από όλους τους ειδωλολάτρες ως ο ύψιστος ιερέας και ο σοφότερος υπηρέτης των αχρείων θεών τους. Πολλοί στράφηκαν σε αυτόν στις ανάγκες τους, και τους βοήθησε με τη δαιμονική δύναμη με την οποία ήταν διαποτισμένος: μερικούς βοήθησε στη μοιχεία, άλλους στο θυμό, την εχθρότητα, την εκδίκηση και το φθόνο. Ήταν ήδη ολοκληρωτικά στα βάθη της κόλασης και στα σαγόνια του διαβόλου, γιος της Γέεννας, μέτοχος στην δαιμονική κληρονομιά και την αιώνια καταστροφή τους. Αλλά ο Κύριος, που δεν επιθυμεί τον θάνατο ενός αμαρτωλού, στην άφατη καλοσύνη και το έλεός Του, αδάμαστος από την ανθρώπινη αμαρτία, καταδέχτηκε να αναζητήσει αυτόν τον χαμένο άνθρωπο, να τον ανασύρει από την άβυσσο των βυθών της κόλασης και να τον σώσει, για να δείξει το έλεός Του σε όλους τους ανθρώπους, γιατί καμία αμαρτία δεν μπορεί να υπερνικήσει την αγάπη Του για την ανθρωπότητα. Έσωσε τον Κυπριανό από την καταστροφή με τον ακόλουθο τρόπο.
Εκείνη την εποχή, ζούσε στην Αντιόχεια μια κάποια παρθένα ονόματι Ιουστίνα. Καταγόταν από ειδωλολάτρες γονείς: ο πατέρας της ήταν ιερέας ειδωλολατρών ονόματι Αιδέσιος και η μητέρα της ονομαζόταν Κλεοδόνιος. Μια μέρα, καθισμένη στο παράθυρο του σπιτιού της, αυτή η παρθένα, ήδη ενήλικη τότε, άκουσε λόγια σωτηρίας από τα χείλη ενός περαστικού διακόνου ονόματι Πραήλιο. Αυτός μίλησε για την ενσάρκωση του Κυρίου μας Ιησού Χριστού – ότι γεννήθηκε από την Υπεραγία Παρθένο και, αφού έκανε πολλά θαύματα, καταδέχτηκε να υποφέρει για τη σωτηρία μας, αναστήθηκε από τους νεκρούς με δόξα, αναλήφθηκε στους ουρανούς, κάθισε στα δεξιά του Πατέρα και βασιλεύει για πάντα. Το κήρυγμα αυτού του διακόνου έπεσε σε εύφορο έδαφος, στην καρδιά της Ιουστίνας, και γρήγορα άρχισε να καρποφορεί, ξεριζώνοντας τα αγκάθια της απιστίας μέσα της. Η Ιουστίνα επιθυμούσε να μάθει την πίστη πληρέστερα και πληρέστερα από τον διάκονο, αλλά δεν τολμούσε να τον αναζητήσει, συγκρατούμενη από την παρθενική σεμνότητα. Ωστόσο, παρακολουθούσε κρυφά την εκκλησία του Χριστού και, ακούγοντας συχνά τον λόγο του Θεού, με το Άγιο Πνεύμα να εργάζεται στην καρδιά της, πίστεψε στον Χριστό. Σύντομα έπεισε και τη μητέρα της γι’ αυτό, και στη συνέχεια έφερε και τον ηλικιωμένο πατέρα της στην πίστη. Βλέποντας την ευφυΐα της κόρης του και ακούγοντας τα σοφά της λόγια, ο Αιδέσιος συλλογίστηκε: «Τα είδωλα είναι φτιαγμένα από ανθρώπινα χέρια και δεν έχουν ούτε ψυχή ούτε πνοή, και επομένως – πώς μπορούν να είναι θεοί;» Σκεπτόμενος αυτό, μια νύχτα είδε σε ένα όνειρο, με θεϊκή άδεια, ένα θαυμαστό όραμα: είδε ένα μεγάλο πλήθος φωτεινών αγγέλων, και ανάμεσά τους ήταν ο Χριστός, ο Σωτήρας του κόσμου, ο οποίος του είπε:
– Ελάτε σε μένα, και θα σας δώσω τη Βασιλεία των Ουρανών.
Σηκωμένος το πρωί, ο Αιδέσιος πήγε με τη γυναίκα του και την κόρη του σε έναν Χριστιανό επίσκοπο ονόματι Οντάτο, ζητώντας του να τους διδάξει την χριστιανική πίστη και να τους τελέσει άγιο βάπτισμα. Στη συνέχεια, διηγήθηκε τα λόγια της κόρης του και το αγγελικό όραμα που είχε δει ο ίδιος. Ακούγοντάς το αυτό, ο επίσκοπος χάρηκε για τη μεταστροφή τους και, αφού τους δίδαξε την χριστιανική πίστη, βάπτισε τον Αιδέσιο, τη σύζυγό του Κλεοδονία και την κόρη τους Ιουστίνα. Στη συνέχεια, αφού τους κοινώνησε τα Άγια Μυστήρια, τους απέλυσε με ειρήνη. Όταν ο Αιδέσιος ενισχύθηκε στην χριστιανική πίστη, ο επίσκοπος, βλέποντας την ευσέβειά του, τον χειροτόνησε ιερέα. Μετά από αυτό, αφού έζησε ενάρετα και με φόβο Θεού για ένα χρόνο και έξι μήνες, ο Αιδέσιος τελείωσε τη ζωή του στην αγία πίστη. Η Ιουστίνα αγωνίστηκε γενναία να τηρήσει τις εντολές του Κυρίου και, έχοντας αγαπήσει τον Νυμφίο της, τον Χριστό, Τον υπηρέτησε με θερμή προσευχή, παρθενία και αγνότητα, νηστεία και μεγάλη εγκράτεια. Αλλά ο εχθρός, ο μισητής της ανθρωπότητας, βλέποντας τη ζωή της έτσι, ζήλευε τις αρετές της και άρχισε να την βλάπτει, προκαλώντας της διάφορες συμφορές και λύπες.
Εκείνη την εποχή, ζούσε στην Αντιόχεια ένας νεαρός άνδρας ονόματι Αγλαΐδας, γιος πλούσιων και ευγενών γονέων. Ζούσε πολυτελής, αφοσιωμένος ολοκληρωτικά στη ματαιότητα αυτού του κόσμου. Μια μέρα, είδε την Ιουστίνα να περπατάει προς την εκκλησία και εντυπωσιάστηκε από την ομορφιά της. Ο διάβολος, όμως, εμφύτευσε κακές προθέσεις στην καρδιά του. Φλεγόμενος από λαγνεία, ο Αγλαΐδας προσπαθούσε με κάθε τρόπο να κερδίσει την εύνοια και την αγάπη της Ιουστίνας και, μέσω της αποπλάνησης, να οδηγήσει το αγνό αρνί του Χριστού στην επιδιωκόμενη μολυσματικότητα. Παρακολουθούσε κάθε μονοπάτι που ακολουθούσε η κόρη και κάθε φορά που τη συναντούσε, της μιλούσε κολακευτικά, επαινώντας την ομορφιά της και δοξάζοντάς την. Ενώ έδειχνε την αγάπη του γι’ αυτήν, προσπαθούσε να την παρασύρει σε μοιχεία με ένα πονηρά υφασμένο πλέγμα απάτης. Η κόρη γύρισε την πλάτη της και τον απέφευγε, αηδιασμένη από αυτόν και απρόθυμη να ακούσει καν τα κολακευτικά και πονηρά του λόγια. Αμείωτος στην επιθυμία του για την ομορφιά της, ο νεαρός άνδρας της έστειλε μήνυμα ζητώντας της να συναινέσει να γίνει σύζυγός του.
Εκείνη του απάντησε:
Νυμφίος μου είναι ο Χριστός· αυτόν υπηρετώ και για χάρη Του φυλάω την αγνότητά μου. Αυτός προστατεύει και την ψυχή και το σώμα μου από κάθε ακαθαρσία.
Ακούγοντας αυτή την απάντηση από την αγνή κοπέλα, η Αγλαΐδα, παρακινημένη από τον διάβολο, άναψε ακόμα περισσότερο από το πάθος της. Μη μπορώντας να την αποπλανήσει, σχεδίασε να την απαγάγει με τη βία. Συγκεντρώνοντας μερικούς απερίσκεπτους νέους σαν τον ίδιο, έστησε ενέδρα στην κοπέλα στο μονοπάτι που συνήθως ακολουθούσε για να πάει στην εκκλησία για προσευχή. Εκεί τη συνάντησε και, αρπάζοντάς την, την έσυρε με τη βία στο σπίτι του. Άρχισε να ουρλιάζει δυνατά, να τον χτυπάει στο πρόσωπο και να τον φτύνει. Ακούγοντας τις κραυγές της, οι γείτονες βγήκαν τρέχοντας από τα σπίτια τους και άρπαξαν το άμωμο αρνί, την Αγία Ιουστίνα, από τα χέρια του πονηρού νέου, σαν από τα σαγόνια ενός λύκου. Οι ταραξίες τράπηκαν σε φυγή και η Αγλαΐδα επέστρεψε στο σπίτι ντροπιασμένη. Μη σίγουρος για το τι να κάνει στη συνέχεια, καθώς η ακάθαρτη επιθυμία του δυνάμωνε, αποφάσισε να κάνει μια νέα κακή πράξη: πήγε στον μεγάλο μάγο και μάγο Κυπριανό, ιερέα των ειδώλων, και, μοιράζοντας τη λύπη του μαζί του, ζήτησε τη βοήθειά του, υποσχόμενος να του δώσει πολύ χρυσό και ασήμι. Αφού άκουσε την Αγλαΐδα, ο Κυπριανός τον παρηγόρησε, υποσχόμενος να εκπληρώσει την επιθυμία του.
«Εγώ», είπε, «θα φροντίσω ώστε η ίδια η κοπέλα να αναζητήσει την αγάπη σου και να νιώσει ένα πάθος για σένα ακόμη πιο δυνατό από ό,τι εσύ για εκείνη».
Αφού παρηγόρησε έτσι τον νέο, ο Κυπριανός τον έστειλε γεμάτος ελπίδα. Έπειτα, παίρνοντας τα βιβλία για την μυστική του τέχνη, κάλεσε ένα από τα ακάθαρτα πνεύματα, για το οποίο ήταν σίγουρος ότι σύντομα θα μπορούσε να πυροδοτήσει την καρδιά της Ιουστίνας με πάθος για αυτόν τον νέο. Ο δαίμονας υποσχέθηκε με ανυπομονησία να το εκπληρώσει και είπε με υπερηφάνεια:
«Αυτό δεν είναι δύσκολο έργο για μένα, γιατί πολλές φορές έχω ταρακουνήσει πόλεις, έχω ισοπεδώσει τείχη, έχω γκρεμίσει σπίτια, έχω προκαλέσει αιματοχυσία και πατροκτονία, έχω σπείρει έχθρα και μεγάλο θυμό μεταξύ αδελφών και συζύγων, και έχω οδηγήσει πολλούς που είχαν δώσει όρκο παρθενίας στην αμαρτία. Ενστάλαξα την λαγνεία στους μοναχούς που είχαν εγκατασταθεί στα βουνά και ήταν συνηθισμένοι στην αυστηρή νηστεία, χωρίς καν να σκέφτονται τη σάρκα, και τους δίδαξα να υπηρετούν τα σαρκικά πάθη. Μετέτρεψα ανθρώπους που μετανόησαν και απομακρύνθηκαν από την αμαρτία πίσω σε κακές πράξεις. Βύθισα πολλούς αγνούς ανθρώπους στη μοιχεία. Είναι πραγματικά δυνατόν να μην μπορέσω να αποπλανήσω αυτή την κόρη στον έρωτα της Αγλαΐδας; Αλλά τι λέω; Σύντομα θα δείξω τη δύναμή μου με τις πράξεις μου». Ορίστε, πάρτε αυτό το φίλτρο (έδωσε ένα δοχείο γεμάτο με κάτι) και δώστε το σε εκείνον τον νεαρό άνδρα: ας ραντίσει το σπίτι της Ιουστίνας με αυτό, και θα δείτε ότι αυτό που είπα θα γίνει πραγματικότητα.
Αφού είπε αυτά, το δαιμόνιο εξαφανίστηκε. Ο Κυπριανός κάλεσε την Αγλαΐδα και τον έστειλε να ραντίσει κρυφά το σκεύος του διαβόλου στο σπίτι της Ιουστίνας. Όταν έγινε αυτό, το άσωτο δαιμόνιο μπήκε μέσα με φλεγόμενα βέλη σαρκικής επιθυμίας, σκοπεύοντας να τραυματίσει την καρδιά της κόρης με μοιχεία και να πυρπολήσει τη σάρκα της με ακάθαρτη επιθυμία.
Η Ιουστίνα είχε τη συνήθεια να προσεύχεται στον Κύριο κάθε βράδυ. Έτσι, καθώς σηκώθηκε την τρίτη ώρα της νύχτας, όπως συνήθως, για να προσευχηθεί στον Θεό, ξαφνικά ένιωσε μια αναταραχή στο σώμα της, μια θύελλα σωματικής λαγνείας και τις φλόγες της Γέεννας. Παρέμεινε σε αυτή την αναταραχή και την εσωτερική πάλη για αρκετή ώρα: η νεαρή Αγλαΐδα ήρθε στο μυαλό της και κακές σκέψεις ανέκαμψαν μέσα της. Η κόρη έμεινε έκπληκτη και ντροπιασμένη, νιώθοντας το αίμα της να βράζει σαν σε καζάνι. Τώρα σκεφτόταν αυτό που πάντα απεχθανόταν ως βρωμιά. Αλλά, με τη σύνεσή της, η Ιουστίνα συνειδητοποίησε ότι αυτή η πάλη προερχόταν μέσα της από τον διάβολο. Αμέσως στράφηκε στο όπλο του σημείου του σταυρού, κατέφυγε στον Θεό με θερμή προσευχή και από τα βάθη της καρδιάς της φώναξε στον Χριστό, τον Νυμφίο της:
«Κύριε Θεέ μου, Ιησού Χριστέ!» Οι εχθροί μου ξεσηκώθηκαν εναντίον μου, ετοίμασαν δίχτυ για να με παγιδεύσουν και κατέφαγαν την ψυχή μου. Αλλά θυμήθηκα το όνομά Σου τη νύχτα και χάρηκα, και τώρα, όταν με πιέζουν, καταφεύγω σε Σένα και ελπίζω ότι ο εχθρός μου δεν θα θριαμβεύσει εναντίον μου. Διότι γνωρίζεις, Κύριε Θεέ μου, ότι εγώ, ο δούλος Σου, έχω διατηρήσει την αγνότητα του σώματός μου για Σένα και έχω εμπιστευτεί την ψυχή μου σε Σένα. Γι’ αυτό φύλαξε τα πρόβατά Σου, Αγαθέ Ποιμένα, και μην τα παραδώσεις να καταβροχθιστούν από το θηρίο που ζητά να με καταβροχθίσει· δώσε μου νίκη επί των κακών επιθυμιών της σάρκας μου.
Αφού προσευχήθηκε πολύ και θερμά, η αγία παρθένος ντρόπιασε τον εχθρό. Νικημένος από την προσευχή της, έφυγε από κοντά της ντροπιασμένος, και η ειρήνη επέστρεψε στο σώμα και την καρδιά της Ιουστίνας. Οι φλόγες της λαγνείας έσβησαν, ο αγώνας σταμάτησε, το βραστό αίμα της ηρέμησε. Η Ιουστίνα δόξασε τον Θεό και τραγούδησε ένα τραγούδι νίκης. Ο δαίμονας επέστρεψε στον Κυπριανό με τα θλιβερά νέα ότι δεν είχε καταφέρει τίποτα.
Ο Κυπριανός τον ρώτησε γιατί δεν μπορούσε να κερδίσει την κοπέλα.
Ο δαίμονας, αν και απρόθυμα, αποκάλυψε την αλήθεια:
«Δεν μπορούσα να την ξεπεράσω επειδή είδα ένα συγκεκριμένο σημάδι πάνω της που φοβόμουν.»
Τότε ο Κυπριανός κάλεσε έναν πιο άγριο δαίμονα και τον έστειλε να αποπλανήσει την Ιουστίνα. Αυτός πήγε και έκανε πολύ περισσότερα από τον πρώτο, επιτιθέμενος στην κοπέλα με ακόμη μεγαλύτερη οργή. Αλλά εκείνη οπλίστηκε με θερμή προσευχή και ανέλαβε ένα ακόμη πιο ισχυρό κατόρθωμα: φόρεσε ένα τρίχινο πουκάμισο και ταπείνωσε τη σάρκα της με εγκράτεια και νηστεία, τρώγοντας μόνο ψωμί και νερό. Αφού έτσι δάμασε τα πάθη της σάρκας της, η Ιουστίνα νίκησε τον διάβολο και τον έδιωξε ντροπιασμένος. Αυτός, όπως και ο πρώτος, μη έχοντας καταφέρει τίποτα, επέστρεψε στον Κυπριανό. Τότε ο Κυπριανός κάλεσε έναν από τους δαιμονικούς πρίγκιπες, του είπε για την αδυναμία των δαιμόνων που είχε στείλει, οι οποίοι δεν μπόρεσαν να νικήσουν ούτε μία κοπέλα, και ζήτησε τη βοήθειά του. Επιτίμησε αυστηρά τους προηγούμενους δαίμονες για την απειρία τους σε αυτό το θέμα και για την αδυναμία τους να πυροδοτήσουν το πάθος στην καρδιά της κοπέλας. Αφού ενθάρρυνε τον Κυπριανό και υποσχέθηκε να αποπλανήσει την κοπέλα με άλλους τρόπους, ο δαιμονικός πρίγκιπας πήρε τη μορφή μιας γυναίκας και παρουσιάστηκε στην παρουσία της Ιουστίνας. Άρχισε να συνομιλεί ευσεβώς μαζί της, σαν να ήθελε να ακολουθήσει το παράδειγμά της για ενάρετη ζωή και αγνότητα. Ενώ συζητούσαν έτσι, ρώτησε το κορίτσι ποια ανταμοιβή θα μπορούσε να υπάρξει για μια τόσο αυστηρή ζωή και τέτοια αγνότητα.
Η Ιουστίνα απάντησε ότι η ανταμοιβή για όσους ζουν αγνά είναι μεγάλη και απερίγραπτη, και είναι εκπληκτικό το γεγονός ότι οι άνθρωποι δεν ενδιαφέρονται για έναν τόσο μεγάλο θησαυρό όπως η αγγελική καθαρότητα. Τότε ο διάβολος, αποκαλύπτοντας την αναίδειά του, άρχισε να την βάζει σε πειρασμό με πονηρά λόγια:
Πώς λοιπόν θα μπορούσε να υπάρχει ο κόσμος; Πώς θα γεννιόντουσαν οι άνθρωποι; Άλλωστε, αν η Εύα είχε παραμείνει αγνή, πώς θα πολλαπλασιαζόταν το ανθρώπινο γένος; Πραγματικά καλό πράγμα είναι ο γάμος, τον οποίο ο ίδιος ο Θεός καθιέρωσε· ακόμη και η Αγία Γραφή τον επαινεί, λέγοντας: «Τίμιος εις πάντας ο γάμος και αμίαντος η κοίτη» ( Εβραίους 13:4 ). Και δεν ήταν πολλοί από τους αγίους του Θεού παντρεμένοι, κάτι που ο Κύριος έδωσε στους ανθρώπους ως παρηγοριά, για να χαίρονται για τα παιδιά τους και να δοξάζουν τον Θεό;
Ακούγοντας αυτά τα λόγια, η Ιουστίνα αναγνώρισε τον πανούργο απατεώνα—τον διάβολο—και, πιο επιδέξια από την Εύα, τον νίκησε. Χωρίς άλλη συζήτηση, κατέφυγε αμέσως στην προστασία του Σταυρού του Κυρίου και τοποθέτησε το πολύτιμο σημάδι του στο πρόσωπό της, στρέφοντας την καρδιά της στον Χριστό, τον Νυμφίο της. Και ο διάβολος εξαφανίστηκε αμέσως, ακόμη πιο ντροπιαστικός από τους δύο πρώτους δαίμονες.
Ο υπερήφανος πρίγκιπας των δαιμόνων επέστρεψε στον Κυπριανό σε μεγάλη σύγχυση. Ο Κυπριανός, συνειδητοποιώντας ότι κι αυτός είχε αποτύχει, είπε στον διάβολο:
«Μήπως ακόμη και εσύ, ένας ισχυρός πρίγκιπας και πιο επιδέξιος από άλλους σε τέτοια θέματα, δεν θα μπορούσες να νικήσεις την κόρη; Ποιος από εσάς μπορεί να κάνει κάτι ενάντια στην καρδιά αυτής της αήττητης κόρης; Πες μου, με ποια όπλα σε πολεμάει και πώς αποδυναμώνει την πανίσχυρη δύναμή σου;»
Νικημένος από τη δύναμη του Θεού, ο διάβολος ομολόγησε απρόθυμα:
«Δεν μπορούμε να κοιτάξουμε το σημείο του σταυρού, αλλά τρέχουμε μακριά του, επειδή μας καίει σαν φωτιά και μας οδηγεί μακριά.»
Ο Κυπριανός αγανάκτησε με τον διάβολο που τον ντρόπιασε και, βρίζοντας τον δαίμονα, είπε:
– Τόση είναι η δύναμή σου που ακόμη και μια αδύναμη κοπέλα μπορεί να σε νικήσει!
Τότε ο διάβολος, θέλοντας να παρηγορήσει τον Κυπριανό, έκανε άλλη μια προσπάθεια: πήρε τη μορφή της Ιουστίνας και πήγε στην Αγλαΐδα, ελπίζοντας ότι, μπερδεύοντάς τον με την πραγματική Ιουστίνα, ο νέος θα ικανοποιούσε την επιθυμία του, και έτσι ούτε η δαιμονική του αδυναμία θα αποκαλυπτόταν ούτε ο Κυπριανός θα ντροπιαζόταν. Έτσι, όταν ο δαίμονας μπήκε στην Αγλαΐδα με τη μορφή της Ιουστίνας, πετάχτηκε πάνω με ανείπωτη χαρά, έτρεξε στην ψεύτικη παρθένο, την αγκάλιασε και άρχισε να τη φιλάει, λέγοντας:
– Χαίρομαι που ήρθες σε μένα, όμορφη Ιουστίνα!
Μόλις όμως ο νέος πρόφερε τη λέξη «Ιουστίνα», ο δαίμονας εξαφανίστηκε αμέσως, ανίκανος να αντέξει ούτε καν τον ήχο του ονόματος της Ιουστίνας. Ο νέος τρομοκρατήθηκε και, τρέχοντας στον Κυπριανό, του είπε τι είχε συμβεί. Τότε ο Κυπριανός, μέσω της μαγείας του, τον μεταμόρφωσε σε μορφή πουλιού και, επιτρέποντάς του να πετάει στον αέρα, τον έστειλε στο σπίτι της Ιουστίνας, συμβουλεύοντάς τον να πετάξει στο δωμάτιό της από το παράθυρο. Μεταφερόμενος στον αέρα από τον δαίμονα, η Αγλαΐδα πέταξε στο σπίτι της Ιουστίνας με τη μορφή πουλιού και ήταν έτοιμη να προσγειωθεί στην οροφή. Τότε, η Ιουστίνα κοίταξε τυχαία έξω από το παράθυρο του δωματίου της. Βλέποντάς την, ο δαίμονας εγκατέλειψε την Αγλαΐδα και τράπηκε σε φυγή. Ταυτόχρονα, η φαντασματική μορφή της Αγλαΐδας, στην οποία εμφανιζόταν ως πουλί, εξαφανίστηκε επίσης, και ο νέος παραλίγο να πεθάνει πέφτοντας. Άρπαξε την άκρη της οροφής με τα χέρια του και, κρατώντας την, κρεμάστηκε εκεί. Αν δεν τον είχαν καταθέσει στο έδαφος με την προσευχή της Αγίας Ιουστίνης, θα είχε πέσει, ο ασεβής, και θα είχε σκοτωθεί. Έτσι, μη έχοντας καταφέρει τίποτα, ο νέος επέστρεψε στον Κυπριανό και του είπε για την ατυχία του. Βλέποντας τον εαυτό του ντροπιασμένο, ο Κυπριανός λυπήθηκε βαθιά και αποφάσισε να πάει ο ίδιος στην Ιουστίνη, εμπιστευόμενος στη δύναμη της μαγείας του. Μεταμορφώθηκε σε γυναίκα και σε πουλί, αλλά πριν προλάβει να φτάσει στην πόρτα του σπιτιού της Ιουστίνης, η φανταστική εικόνα της όμορφης γυναίκας και του πουλιού εξαφανίστηκε, και επέστρεψε λυπημένος.
Μετά από αυτό, ο Κυπριανός άρχισε να εκδικείται την ντροπή του και, μέσω της μαγείας του, έφερε διάφορες καταστροφές στο σπίτι της Ιουστίνας και στα σπίτια όλων των συγγενών, γειτόνων και γνωστών της, όπως ακριβώς έκανε κάποτε ο διάβολος στον δίκαιο Ιώβ ( Ιώβ 1:15-19, 2:7 ). Σκότωσε τα ζώα τους, πλήγωσε τους σκλάβους τους με επιδημίες και έτσι τους βύθισε σε ακραία θλίψη. Χτύπησε επίσης την ίδια την Ιουστίνα με ασθένεια, έτσι ώστε να ξαπλώσει στο κρεβάτι και η μητέρα της έκλαιγε γι’ αυτήν. Η Ιουστίνα παρηγόρησε τη μητέρα της με τα λόγια του προφήτη Δαβίδ: «Δεν θα πεθάνω, αλλά θα ζήσω και θα αναγγείλω τα έργα του Κυρίου» ( Ψαλμός 118:17 ).
Με την άδεια του Θεού, ο Κυπριανός έφερε καταστροφές όχι μόνο στην Ιουστίνα και τους συγγενείς της, αλλά σε ολόκληρη την πόλη, ως αποτέλεσμα της ανεξέλεγκτης οργής και της μεγάλης ντροπής του. Εμφανίστηκαν έλκη στα ζώα και διάφορες ασθένειες στον λαό. Και, μέσω δαιμονικής επιρροής, διαδόθηκαν φήμες ότι ο αρχιερέας Κυπριανός θα τιμωρούσε την πόλη για την αντίσταση της Ιουστίνας. Τότε οι πιο έντιμοι πολίτες ήρθαν στην Ιουστίνα και την παρότρυναν θυμωμένα να μην λυπάται πλέον τον Κυπριανό και να παντρευτεί την Αγλαΐδα, για να μην φέρει ακόμη μεγαλύτερες συμφορές σε ολόκληρη την πόλη. Εκείνη καθησύχασε τους πάντες, λέγοντας ότι σύντομα όλες οι συμφορές που προκαλούσε ο Κυπριανός με τη βοήθεια των δαιμόνων θα σταματούσαν. Και έτσι έγινε. Όταν η Αγία Ιουστίνα προσευχήθηκε θερμά στον Θεό, η δαιμονική επιρροή σταμάτησε αμέσως. Όλοι θεραπεύτηκαν από τα έλκη τους και ανάρρωσαν από τις ασθένειές τους. Όταν συνέβη αυτή η αλλαγή, οι άνθρωποι δόξασαν τον Χριστό, αλλά χλεύασαν τον Κυπριανό και τα μαγικά του κόλπα, τόσο πολύ που δεν μπορούσε πλέον να εμφανίζεται ανάμεσα στους ανθρώπους από ντροπή και απέφευγε να συναντά ακόμη και τους γνωστούς του. Πεπεισμένος ότι τίποτα δεν μπορούσε να νικήσει τη δύναμη του σημείου του σταυρού και του ονόματος του Χριστού, ο Κυπριανός συνήλθε και είπε στον διάβολο:
«Ω, καταστροφέα και απατεώνα των πάντων, πηγή κάθε ακαθαρσίας και βρωμιάς! Τώρα αναγνώρισα την αδυναμία σου. Γιατί αν φοβάσαι ακόμη και τη σκιά του σταυρού και τρέμεις στο όνομα του Χριστού, τότε τι θα κάνεις όταν ο ίδιος ο Χριστός έρθει πάνω σου; Αν δεν μπορείς να νικήσεις εκείνους που υπογράφουν τον εαυτό τους με τον σταυρό, τότε ποιον θα αρπάξεις από τα χέρια του Χριστού; Τώρα κατάλαβα τι ανυπαρξία είσαι· δεν είσαι καν σε θέση να πάρεις εκδίκηση! Ακούγοντάς σε, εγώ, ένας άθλιος, εξαπατήθηκα και πίστεψα στην πανουργία σου. Φύγε από μένα, καταραμένη, φύγε—γιατί πρέπει να παρακαλέσω τους Χριστιανούς να με ελεήσουν. Πρέπει να στραφώ σε ευσεβείς ανθρώπους, ώστε να με ελευθερώσουν από την καταστροφή και να μεριμνήσουν για τη σωτηρία μου. Φύγε, φύγε από μένα, άνομε, εχθρέ της αλήθειας, αντίπαλε και μισητή κάθε καλοσύνης».
Ακούγοντας αυτό, ο διάβολος όρμησε στον Κυπριανό για να τον σκοτώσει και, επιτιθέμενος, άρχισε να τον χτυπάει και να τον συνθλίβει. Μη βρίσκοντας πουθενά άμυνα και μη γνωρίζοντας πώς να βοηθήσει τον εαυτό του και να ξεφύγει από τα σκληρά χέρια του δαίμονα, ο Κυπριανός, ήδη μόλις ζωντανός, θυμήθηκε το σημείο του Τιμίου Σταυρού, με τη δύναμη του οποίου η Ιουστίνα είχε αντισταθεί σε όλες τις δαιμονικές δυνάμεις, και φώναξε:
– Θεέ της Ιουστίνας, βοήθησέ με!
Τότε, σηκώνοντας το χέρι του, έκανε τον σταυρό του, και ο διάβολος αμέσως υποχώρησε από αυτόν σαν βέλος που εκτοξεύεται από τόξο. Συγκεντρώνοντας το θάρρος του, ο Κυπριανός έγινε πιο τολμηρός και, επικαλούμενος το όνομα του Χριστού, έκανε τον σταυρό του και αντιστάθηκε πεισματικά στον δαίμονα, καταριόμενος και επιπλήττοντάς τον. Ο διάβολος, όμως, στεκόταν σε απόσταση και δεν τολμούσε να πλησιάσει, από φόβο για το σημείο του σταυρού και το όνομα του Χριστού, απείλησε τον Κυπριανό με κάθε τρόπο, λέγοντας:
– Ο Χριστός δεν θα σε ελευθερώσει από τα χέρια μου!
Έπειτα, μετά από μακρές και μανιώδεις επιθέσεις στον Κυπριανό, ο δαίμονας βρυχήθηκε σαν λιοντάρι και έφυγε.
Τότε ο Κυπριανός πήρε όλα τα βιβλία μαγείας του και πήγε στον Χριστιανό επίσκοπο Άνθιμο. Πέφτοντας στα πόδια του επισκόπου, τον παρακάλεσε να του δείξει έλεος και να του κάνει άγιο βάπτισμα. Γνωρίζοντας ότι ο Κυπριανός ήταν ένας μεγάλος και τρομερός μάγος, ο επίσκοπος υπέθεσε ότι είχε έρθει σε αυτόν με κάποιο είδος δόλου, και γι’ αυτό τον αρνήθηκε, λέγοντας:
-Πολλά κακά κάνετε ανάμεσα στους ειδωλολάτρες· αφήστε τους Χριστιανούς ήσυχους, για να μην χαθείτε γρήγορα.
Τότε ο Κυπριανός με δάκρυα στα μάτια ομολόγησε τα πάντα στον επίσκοπο και του έδωσε τα βιβλία του για να τα κάψει. Βλέποντας την ταπεινότητά του, ο επίσκοπος τον δίδαξε και τον καθοδήγησε στην αγία πίστη και στη συνέχεια τον διέταξε να προετοιμαστεί για το βάπτισμα. Έκαψε τα βιβλία του μπροστά σε όλους τους πιστούς πολίτες.
Αφήνοντας τον επίσκοπο με μεταμελημένη καρδιά, ο Κυπριανός έκλαψε για τις αμαρτίες του, ράντισε στάχτη στο κεφάλι του και μετανόησε ειλικρινά, επικαλούμενος τον αληθινό Θεό για τον καθαρισμό των ανομιών του. Φτάνοντας στην εκκλησία την επόμενη μέρα, άκουσε τον λόγο του Θεού με χαρούμενη κατάνυξη, στέκοντας ανάμεσα στους πιστούς. Όταν ο διάκονος διέταξε τους κατηχούμενους να φύγουν, διακηρύσσοντας: «Πάντες οι κατηχούμενοι, φύγετε», 6260 μερικοί ήδη έφευγαν, αλλά ο Κυπριανός αρνήθηκε να φύγει, λέγοντας στον διάκονο:
«Είμαι δούλος του Χριστού· μη με διώξεις από εδώ».
Ο διάκονος του είπε:
– Εφόσον δεν έχετε βαπτιστεί ακόμη, πρέπει να φύγετε από τον ναό.
Σε αυτό ο Κυπριανός απάντησε:
«Ζει Χριστός ο Θεός μου, που με έσωσε από τον διάβολο, που φύλαξε αγνή την παρθένα Ιουστίνα και που με ελέησε, δεν θα με διώξεις από την εκκλησία μέχρι να γίνω τέλειος Χριστιανός».
Ο διάκονος το είπε αυτό στον επίσκοπο, και ο επίσκοπος, βλέποντας τον ζήλο και την αφοσίωση του Κυπριανού στην χριστιανική πίστη, τον κάλεσε κοντά του και αμέσως τον βάπτισε στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος.
Μόλις έμαθε γι’ αυτό, η Αγία Ιουστίνα ευχαρίστησε τον Θεό, μοίρασε πολλές ελεημοσύνες στους φτωχούς και έκανε μια προσφορά στην εκκλησία. Την όγδοη ημέρα, ο επίσκοπος χειροτόνησε τον Κυπριανό αναγνώστη, την εικοστή υποδιάκονο, την τριακοστή διάκονο και ένα χρόνο αργότερα τον χειροτόνησε ιερέα. Ο Κυπριανός άλλαξε εντελώς τη ζωή του, αυξάνοντας τους ασκητικούς του κόπους κάθε μέρα που περνούσε και, θρηνώντας συνεχώς τις προηγούμενες κακές του πράξεις, τελειοποιώντας τον εαυτό του και ανεβαίνοντας από αρετή σε αρετή. Σύντομα χειροτονήθηκε επίσκοπος και σε αυτόν τον βαθμό έζησε μια τόσο άγια ζωή που ισοφάρισε πολλούς μεγάλους αγίους. Ταυτόχρονα, φρόντιζε με ζήλο το ποίμνιο του Χριστού που του είχε εμπιστευτεί. Χειροτόνησε την Αγία Ιουστίνα διακόνισσα και στη συνέχεια της εμπιστεύτηκε ένα μοναστήρι, καθιστώντας την ηγουμένη έναντι άλλων χριστιανών κοριτσιών. Μέσω της συμπεριφοράς και της διδασκαλίας του, προσηλύτισε πολλούς ειδωλολάτρες και τους κέρδισε στην Εκκλησία του Χριστού. Έτσι, η ειδωλολατρία άρχισε να εξαφανίζεται σε εκείνη τη χώρα και η δόξα του Χριστού αυξήθηκε.
Βλέποντας την αυστηρή ζωή του Αγίου Κυπριανού, την ανησυχία του για τη χριστιανική πίστη και τη σωτηρία των ανθρώπινων ψυχών, ο διάβολος έτριξε τα δόντια του εναντίον του και παρότρυνε τους ειδωλολάτρες να τον συκοφαντήσουν ενώπιον του ηγεμόνα των ανατολικών χωρών, ισχυριζόμενος ότι είχε ατιμάσει τους θεούς, είχε απομακρύνει πολλούς ανθρώπους από αυτούς και είχε δόξασε τον Χριστό, ο οποίος ήταν εχθρικός προς τους θεούς τους. Έτσι, πολλοί ασεβείς άνθρωποι ήρθαν στον ηγεμόνα Ευτόλμιο, ο οποίος κυβερνούσε αυτές τις χώρες, και συκοφάντησαν τον Κυπριανό και την Ιουστίνα, κατηγορώντας τους ότι ήταν εχθρικοί προς τους θεούς, τον αυτοκράτορα και όλες τις αρχές – ότι συγχέουν τον λαό, τον εξαπατούν και τον οδηγούν πίσω τους, υποκινώντας τους να λατρέψουν τον εσταυρωμένο Χριστό. Στη συνέχεια ζήτησαν από τον ηγεμόνα να καταδικάσει τον Κυπριανό και την Ιουστίνα σε θάνατο για αυτό. Αφού άκουσε το αίτημα, ο Ευτόλμιος διέταξε να συλληφθούν ο Κυπριανός και η Ιουστίνα και να ριχτούν στη φυλακή. Στη συνέχεια, ξεκινώντας για τη Δαμασκό, τους πήρε μαζί του για δίκη. Όταν οι κρατούμενοι του Χριστού, ο Κυπριανός και η Ιουστίνα, έφεραν ενώπιόν του για δίκη, ρώτησε τον Κυπριανό:
– Γιατί άλλαξες την προηγούμενη ένδοξη δραστηριότητά σου, ενώ ήσουν ένας διάσημος υπηρέτης των θεών και έφερνες πολλούς ανθρώπους κοντά τους;
Ο Άγιος Κυπριανός διηγήθηκε στον κυβερνήτη πώς είχε αναγνωρίσει την αδυναμία και την απάτη των δαιμόνων και είχε κατανοήσει τη δύναμη του Χριστού, την οποία οι δαίμονες φοβούνται και τρέμουν, φεύγοντας από το σημείο του Τιμίου Σταυρού. Εξήγησε επίσης τον λόγο της μεταστροφής του στον Χριστό, για τον οποίο έδειξε την ετοιμότητά του να πεθάνει. Ο βασανιστής δεν πήρε στα σοβαρά τα λόγια του Κυπριανού, αλλά, μη μπορώντας να απαντήσει, διέταξε να κρεμαστεί ο άγιος και να γδαρθεί το σώμα του, και να ξυλοκοπηθεί η Αγία Ιουστίνα στο στόμα και τα μάτια. Κατά τη διάρκεια των μακροχρόνιων βασανιστηρίων τους, ομολογούσαν αδιάκοπα τον Χριστό και υπέμεναν τα πάντα με ευγνωμοσύνη. Τότε ο βασανιστής τους κλείδωσε στη φυλακή και προσπάθησε να τους επιστρέψει στην ειδωλολατρία με ευγενική προτροπή. Όταν αποδείχθηκε ανίκανος να τους πείσει, διέταξε να τους ρίξουν σε ένα καζάνι. Αλλά το βραστό καζάνι δεν τους έβλαψε και δόξασαν τον Θεό σαν να ήταν σε δροσερό μέρος. Βλέποντας αυτό, ένας ιερέας ειδώλων, ονόματι Αθανάσιος, είπε:
– Στο όνομα του θεού Ασκληπιού 6261 , κι εγώ θα ριχτώ σε αυτή τη φωτιά και θα ντροπιάσω αυτούς τους μάγους.
Μόλις όμως τον άγγιξε η φωτιά, πέθανε ακαριαία. Βλέποντάς το αυτό, ο βασανιστής φοβήθηκε και, μη θέλοντας να τους κρίνει άλλο, έστειλε τους μάρτυρες στον κυβερνήτη Κλαύδιο στη Νικομήδεια το 6262 , περιγράφοντας όλα όσα τους είχαν συμβεί. Αυτός ο κυβερνήτης τους καταδίκασε σε αποκεφαλισμό με σπαθί. Όταν τους έφεραν στον τόπο της εκτέλεσης, ο Κυπριανός ζήτησε λίγο χρόνο για να προσευχηθεί, ώστε να εκτελεστεί πρώτα η Ιουστίνα: φοβόταν ότι η Ιουστίνα θα τρομοκρατούνταν στη θέα του θανάτου του. Εκείνη έσκυψε με χαρά το κεφάλι της κάτω από το σπαθί και αναχώρησε προς τον Νυμφίο της, τον Χριστό. Βλέποντας τον αθώο θάνατο αυτών των μαρτύρων, κάποιος Θεόκτιστος, που ήταν παρών, τους λυπήθηκε βαθιά και, με την καρδιά του να φουντώνει από τον Θεό, έπεσε μπροστά στον Άγιο Κυπριανό και, φιλώντας τον, ανακήρυξε τον εαυτό του Χριστιανό. Αυτός, μαζί με τον Κυπριανό, καταδικάστηκε αμέσως σε αποκεφαλισμό. Έτσι παρέδωσαν τις ψυχές τους στα χέρια του Θεού, αλλά τα σώματά τους παρέμειναν άταφα για έξι ημέρες. Μερικοί από τους προσκυνητές εκεί τα πήραν κρυφά και τα μετέφεραν στη Ρώμη, όπου τα δόθηκαν σε μια ενάρετη και αγία γυναίκα ονόματι Ρουφίνα, συγγενή του Κλαύδιου Καίσαρα . Αυτή έθαψε με ευλάβεια τα σώματα των αγίων μαρτύρων του Χριστού: του Κυπριανού, της Ιουστίνας και του Θεοκτίστου. Στους τάφους τους, έγιναν πολλές θεραπείες μεταξύ εκείνων που προσέρχονταν σε αυτούς με πίστη. Με τις προσευχές τους, είθε ο Κύριος να θεραπεύσει τις σωματικές και ψυχικές μας ασθένειες!
Κοντάκιον, Ήχος 1:
Αφού στράφηκες από την τέχνη της μαγείας στη γνώση του Θεού, εσύ, Θεοσοφέ, εμφανίστηκες στον κόσμο ως σοφότατος γιατρός, χαρίζοντας θεραπεία σε όσους σε τιμούν, Κυπριανέ και Ιουστίνα· μαζί της, προσευχήσου στον άνθρωπο Κύριο να σώσει τις ψυχές μας.
* * *
Σημειώσεις
6245 Ο Δέκιος ήταν Ρωμαίος αυτοκράτορας από το 249 έως το 251.
6246 Η Αντιόχεια είναι ένα συχνά χρησιμοποιούμενο όνομα για πόλεις. Εδώ, πιθανότατα αναφέρεται στην Αντιόχεια της Φοινίκης, μεταξύ Συρίας και Παλαιστίνης, ή στην Αντιόχεια της Πισιδίας, στα σύνορα με τη Φρυγία, στη δυτική Μικρά Ασία.
6247 Δηλαδή, ένας ειδωλολάτρης σοφός, με την έννοια ενός ψευδοσοφού.
6248 Στην αρχαιότητα, ο όρος «μάγοι» αναφερόταν σε σοφούς που κατείχαν βαθιά και εκτεταμένη γνώση, ιδιαίτερα γνώση των μυστικών δυνάμεων της φύσης, απρόσιτες στους απλούς ανθρώπους. Ταυτόχρονα, ο όρος αυτός συνδεόταν με τις έννοιες της μαγείας, της μαντείας, των ξορκιών και διαφόρων απατήσεων και δεισιδαιμονιών. Η μαγεία ήταν ιδιαίτερα ανεπτυγμένη μεταξύ των ειδωλολατρών από την αρχαιότητα· αντιτίθεται σε πολλά αποσπάσματα της Αγίας Γραφής. Σύμφωνα με πολλούς δασκάλους της Εκκλησίας, οι ειδωλολάτρες μάγοι εκτελούσαν την μερικές φορές αξιοσημείωτη μαγεία τους υπό την επήρεια και με τη βοήθεια σκοτεινών πνευμάτων.
6249 Η Καρχηδόνα ήταν μια αρχαία, διάσημη φοινικική αποικία στη Βόρεια Αφρική, η οποία έφτασε στο απόγειο της δύναμής της στην αρχαία ιστορία και καταστράφηκε το 146 π.Χ. Στα ερείπια της αρχαίας Καρχηδόνας, μια νέα Καρχηδόνα αναδύθηκε υπό τους πρώτους Ρωμαίους αυτοκράτορες και άκμασε για πολύ καιρό. Η παγανιστική ελληνορωμαϊκή λατρεία, με όλες τις δεισιδαιμονίες, τη μαγεία και τις «μαγικές τέχνες» της, ήταν ιδιαίτερα ανεπτυγμένη στην Καρχηδόνα.
6250 Ο Απόλλωνας ήταν ένας από τους πιο σεβαστούς ελληνορωμαϊκούς παγανιστικούς θεούς. Λατρευόταν ως θεός του ήλιου και της πνευματικής φώτισης, καθώς και της κοινωνικής ευημερίας και τάξης, φύλακας του νόμου και θεότητα της προφητείας. Ένας από τους κύριους τόπους λατρείας του ήταν, παρεμπιπτόντως, η κοιλάδα των Τεμπών στη Βόρεια Ελλάδα, που βρίσκεται στους πρόποδες του Ολύμπου, διάσημου στην αρχαιότητα.
6251 Ο Όλυμπος αντιπροσωπεύει ολόκληρο τον νοτιοανατολικό κλάδο της οροσειράς που σχηματίζει τα σύνορα μεταξύ Μακεδονίας και Θεσσαλίας στη Βόρεια Ελλάδα. Οι αρχαίοι Έλληνες λατρεύαν τον Όλυμπο ως την κατοικία των ειδωλολατρικών θεών τους.
6252 Το Άργος είναι η αρχαία ελληνική πρωτεύουσα της ανατολικής περιοχής της Πελοποννήσου (νότια Ελλάδα) – Αργολίδας. Όχι μακριά από αυτήν βρισκόταν ο περίφημος ναός της ειδωλολατρικής θεάς Ήρας.
6253 Η Ήρα (Juno) σεβόταν από τους αρχαίους Έλληνες και Ρωμαίους ως αδελφή και σύζυγος του κύριου θεού τους, του Δία, της πιο εξυψωμένης και σεβαστής από τις θεές· θεωρούνταν η θεά της γης και της γονιμότητας και η προστάτιδα του γάμου.
6254 Η Ταυρόπολη είναι ένας ναός αφιερωμένος στη θεά Άρτεμη (Ντιάνα, θεά του φεγγαριού, που λατρεύεται επίσης ως η προστάτιδα της φρέσκιας, ακμάζουσας φυσικής ζωής) στο νησί Ίκαρος, στο νοτιοανατολικό Αιγαίο Πέλαγος (το Αρχιπέλαγος). Το όνομα αυτού του τόπου προέρχεται από το γεγονός ότι οι Έλληνες, εξισώνοντας την Άρτεμη με τη θεά των αρχαίων κατοίκων της Ταυρικής Χερσονήσου – των Ταύρων, τον Ορσίλοχο – αποκαλούσαν τόσο την Ταυρόπολη όσο και την Άρτεμη αδιάφορα.
6255 Η Λακεδαίμονα, ή Λακωνία, είναι μια νοτιοανατολική περιοχή της Πελοποννήσου (Νότια Ελλάδα). Πιο συχνά, αυτό το όνομα αναφερόταν στην πρωτεύουσα της Λακωνίας, γνωστή και ως Σπάρτη, από την οποία σήμερα σώζονται μόνο μικρά ερείπια.
6256 Η Μέμφις, η αρχαία, ισχυρή πρωτεύουσα ολόκληρης της Αιγύπτου, βρισκόταν στη Μέση Αίγυπτο στις όχθες του Νείλου, ανάμεσα στον κύριο ποταμό και τον παραπόταμό του που έπλενε τη δυτική πλευρά της πόλης. Από αυτή την λαμπερή πρωτεύουσα της αρχαίας Αιγύπτου, σήμερα σώζονται μόνο τα πιο πενιχρά, πενιχρά ερείπια, κοντά στα χωριά Μετρασάνι και Μοχάνναν.
6257 Χαλδαίοι ήταν το όνομα που δόθηκε στους Βαβυλώνιους σοφούς και λογίους που μελετούσαν τις επιστήμες, ειδικά την αστρονομία και την παρατήρηση ουράνιων σωμάτων. Ήταν επίσης ιερείς και μάγοι που ασκούσαν μυστικές διδασκαλίες, μαντεία, ερμηνεία ονείρων και ούτω καθεξής. Στη συνέχεια, αυτό το όνομα εφαρμόστηκε, ειδικά στην Ανατολή, σε κάθε είδους μάγους, μάγους και μάντεις, ακόμη και αν δεν ήταν χαλδαϊκής καταγωγής, δηλαδή δεν κατάγονταν από τη Βαβυλώνα.
6258 Σύμφωνα με τη διδασκαλία της Αγίας Γραφής, το σκοτεινό βασίλειο των κακών αποστατικών πνευμάτων έχει τον δικό του αρχηγό, τον οποίο η Γραφή συχνά αναφέρει ως «άρχοντα των δαιμόνων», καθώς και τον Βεελζεβούλ, τον Βελίαλ, τον Σατανά και ούτω καθεξής, διακρίνοντάς τον σαφώς από άλλους δαίμονες, οι οποίοι απεικονίζονται ως υποταγμένοι σε αυτόν. Γενικά, η Γραφή διακρίνει τα κακά πνεύματα από τους βαθμούς τους και τη δύναμη της δύναμής τους.
6259 Με την έννοια ενός νέου, πονηρού μάγου, ενός μάγου και ενός υπάκουου υπηρέτη του διαβόλου. Το όνομα Ζάμρι εδώ αναφέρεται προφανώς στον διάσημο αρχαίο Αιγύπτιο μάγο, γνωστό από αρχαίους κλασικούς συγγραφείς, φημισμένο για τις εξαιρετικές μαγείες του και, σύμφωνα με τους Πατέρες της Εκκλησίας, σε συνεργασία με σκοτεινές, δαιμονικές δυνάμεις.
6260 Στην αρχαία Εκκλησία, ο όρος «κατηχούμενοι» αναφερόταν σε ενήλικες που επιθυμούσαν το βάπτισμα και προετοιμάζονταν γι’ αυτό μέσω της εξοικείωσης με τη διδασκαλία της Εκκλησίας. Ενώ είχαν το δικαίωμα να εισέρχονται στην εκκλησία για να ακούσουν την Αγία Γραφή και τη διδασκαλία, ακόμη και να είναι παρόντες στην αρχή της Λειτουργίας (της Λειτουργίας των Κατηχουμένων), πριν από το πιο σημαντικό και ουσιώδες μέρος της Λειτουργίας – τη Λειτουργία των Πιστών – ήταν υποχρεωμένοι να εγκαταλείψουν αμέσως την εκκλησία. Αυτό ανακοινωνόταν δυνατά από τον διάκονο με μια επιφώνημα, το οποίο χρησιμοποιείται ακόμα στην Εκκλησία κατά την τέλεση της Λειτουργίας.
6261 Ο Ασκληπιός, ή Ασκληπιός, είναι ο ελληνορωμαϊκός θεός της ιατρικής.
6262 Η Νικομήδεια είναι μια πόλη στη Μικρά Ασία. Πολλά ερείπια έχουν απομείνει από την αρχαία, ακμάζουσα Νικομήδεια, μαρτυρώντας το ένδοξο παρελθόν της.
6263 Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Κλαύδιος Β΄ βασίλευσε από το 268 έως το 270. Ο θάνατος των Αγίων Κυπριανού, Ιουστίνας και Θεοκτίστου συνέβη γύρω στο 268.